Ξύλινη βιομάζα: Xρήση, oφέλη και προοπτικές

Τη δυνατότητα που δίνει η ξύλινη βιομάζα, μία από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, για απεμπλοκή από τη χρόνια και υπερεντατική χρήση ενεργειακών πηγών που βλάπτουν το περιβάλλον, καταδεικνύει έρευνα επιστημόνων του Εργαστηρίου Δασικής Τεχνολογίας.

“Πρόκειται για υλικό που βρίσκεται σε αφθονία και μένει ανεκμετάλλευτο, ενώ θα μπορούσε να προσφέρει οικολογική και οικονομική λύση στο ενεργειακό πρόβλημα κάθε χώρας, αλλά και του πλανήτη γενικότερα” υποστηρίζουν στη μελέτη τους οι Ιωάννης Μπαρμπούτης, αναπληρωτής καθηγητής της παραπάνω Σχολής και Βασιλική Καμπερίδου, υποψήφια διδάκτορας.

Ωστόσο, υπογραμμίζουν, πως “απαιτούνται συνεργατικές και συντονισμένες δράσεις σε ευρωπαϊκό, αλλά και σε εθνικό επίπεδο, ώστε να υιοθετηθούν οι υπάρχουσες προδιαγραφές, να δημιουργηθούν πρόσθετα πρότυπα για την διασφάλιση της ποιότητας των νέων καυσίμων, αλλά και επιπλέον το κράτος, οι βιομηχανίες και ο απλός κόσμος να λάβει κατάλληλη ενημέρωση και να παρθούν νέες πρωτοβουλίες, ώστε η χρήση βιομάζας να γίνει καθεστώς στην παραγωγή ενέργειας”.

Ένα από τα σημαντικότερα οφέλη από τη χρήση ξύλινης βιομάζας στην παραγωγή ενέργειας, όπως εξηγούν οι δύο ερευνητές, είναι το γεγονός ότι μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα και στην εξασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού, διότι η βιομάζα αποτελεί εγχώρια πηγή ενέργειας.

«Επιπλέον, δημιουργούνται καινούργιες μορφές απασχόλησης και νέες θέσεις εργασίας για αγροτικούς και δασικούς πληθυσμούς, οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα να απασχοληθούν στη συγκομιδή, συγκέντρωση, φύλαξη, μεταφορά της ξύλινης βιομάζας και συνεπώς θα αποφευχθεί η μεταφορά τους σε μεγάλα αστικά κέντρα» επισημαίνουν.

Επίσης, δίνεται η δυνατότητα καθαρισμού των περιοχών υλοτόμησης, προστασίας των δασικών περιοχών, καθώς και καλύτερης διαχείρισης των δασικών περιοχών, με αφορμή τη σωστή αποκομιδή και εκμετάλλευση της δασικής βιομάζας.

Επιπλέον, μπορεί να αποτελέσει κίνητρο για την ανάπτυξη καλλιεργειών ταχυαυξών δένδρων σε υποβαθμισμένες αγροτικές εκτάσεις.

Με τη μείωση του πληθυσμού της υπαίθρου, στο πέρασμα των χρόνων, έχει σημειωθεί παράλληλη μείωση χρήσης της δασικής βιομάζας (για θέρμανση, μαγείρεμα κ.ά.), γεγονός που οδηγεί αναπόφευκτα σε συσσώρευση βιομάζας και αυξάνει την πιθανότητα εκδήλωσης πυρκαγιών στο δασικό χώρο, σημειώνουν οι δύο ερευνητές.

«Αποτελεσματικός έλεγχος και αποφυγή της συσσώρευσης της δασικής βιομάζας θα μπορούσε να επιτευχθεί» συμπληρώνουν «μέσω της χρήσης και εκμετάλλευσης αυτής στον τομέα παραγωγής ενέργειας».

Αξίζει να αναφερθεί, επίσης, ότι με τη χρήση της ξύλινης βιομάζας στη διαδικασία παραγωγής ενέργειας μειώνονται δραστικά οι εκπομπές αερίου (CH4-αέριο θερμοκηπίου) που θα προέκυπταν από την υγειονομική ταφή ενός τέτοιου οργανικού υλικού όπως η βιομάζα, όπως και οι εκπομπές C02 λόγω της χρήσης ανανεώσιμης μορφής ενέργειας που υποκαθιστά την καύση πετρελαίου, άνθρακα κ.ά.

Επίσης, λόγω του ότι ο άνθρακας που περιέχεται στο ξύλο έχει δεσμευτεί κατά τη δημιουργία της οργανικής ύλης από την ατμόσφαιρα, στην οποία επανέρχεται μετά την καύση, το ισοζύγιο εκπομπών σε όλο τον κύκλο ζωής του βιοκαυσίμου είναι μηδενικό, με την προϋπόθεση ότι τα δέντρα που υλοτομούνται αντικαθίστανται στη φύση, επισημαίνεται στη σχετική μελέτη.

Επιπλέον, η μηδαμινή ύπαρξη θείου ή αζώτου στο ξύλο, συμβάλει σημαντικά στο περιορισμό των εκπομπών που είναι υπεύθυνες για την όξινη βροχή. “Με άμεσο ή έμμεσο τρόπο, λοιπόν, συμβάλλει στη μείωση της ρύπανσης της ατμόσφαιρας, της μόλυνσης εδάφους και του υδροφόρου ορίζοντα και κατά επέκταση, στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων” τονίζουν οι ερευνητές.

Εκτός των παραπάνω, η ξύλινη βιομάζα, σε αντίθεση με άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, (ήλιος, αέρας), είναι διαθέσιμη όλο το 24ωρο, χωρίς να επηρεάζεται από ανεξέλεγκτους παράγοντες.

Ωστόσο, φραγμό στην ευρεία εφαρμογή καύσης ξύλινης βιομάζας αποτελεί το κόστος των ειδικών λεβήτων καύσης ξύλου σε σύγκριση με το κόστος των αντίστοιχων λεβήτων που χρησιμοποιούνται για συμβατικά καύσιμα.

Σήμερα, η χρήση του ξύλου για παραγωγή ενέργειας, μπορεί να γίνεται παραδοσιακά στην ακατέργαστη μορφή των καυσόξυλων, αλλά συχνότερα μετατρέπεται σε επεξεργασμένη μορφή μικρών διαστάσεων, για ευκολότερη χρήση, όπως ξυλοτεμαχιδίων (θρυμματισμένο ξύλο, πριονίδι), πλανιδιών (chips), συμπιεσμένων κυλινδρίσκων, αλλιώς ονομαζόμενοι και ως συσσωματώματα/συμπυκνώματα (pellets) ή μπρικετών (briquettes).

Χρήση

Για την καύση της ξύλινης βιομάζας, με σκοπό την παραγωγή θερμότητας, μπορούν να χρησιμοποιηθούν:

– Τυπικό τζάκι, με απόδοση 10-20%, στο οποίο πραγματοποιείται ατελής καύση και παράγονται επιβλαβή αέρια για την υγεία όσο και για το περιβάλλον.

-Ενεργειακό τζάκι, το οποίο μπορεί να θερμαίνει και άλλους χώρους ή νερό και εκμεταλλεύεται μεγαλύτερο ποσοστό της θερμότητας από την καύση του ξύλου, με περιορισμένη εκπομπή καυσαερίων (ΡΜ10<20 mg/m3), λόγω της δευτερογενούς καύσης για την καύση του CO, το οποίο μπορεί να βρίσκεται στα υποπροϊόντα της πρωτογενούς καύσης και με απόδοση 80-85%.

-Λέβητας ξύλου ή pellets, για κεντρική θέρμανση, με αυτόματη τροφοδοσία καυσίμου. Λειτουργεί σε υψηλές θερμοκρασίες, με ηλεκτρονικά ελεγχόμενη παροχή αέρα και έχει απόδοση 70-90%. Παρέχει εξοικονόμηση ενέργειας, μέσω του ζεστού νερού που παράγεται, το οποίο έχει την ικανότητα να θερμαίνει τα θερμικά σώματα μέσω κυκλώματος. Επίσης, οι εκπομπές που προκαλούνται είναι περιορισμένες, όσο αυτές ενός λέβητα φυσικού αερίου.

-Σόμπα ξύλου ή συσσωματωμάτων (pellets) πρόκειται για επιδαπέδια συσκευή, που φέρει τρεις θύρες, κατάλληλη για συνεχή χρήση, καθώς προσφέρει ελεγχόμενη θερμότητα, με απόδοση 90%.

Βιομηχανία

Οι δύο ερευνητές υποστηρίζουν ακόμη ότι ένας τρόπος για να εξασφαλιστεί σταθερή τροφοδότηση της βιομηχανίας με τις απαιτούμενες ποσότητες ξύλινης βιομάζας για παραγωγή κυλινδρίσκων, πλανιδίων και άλλων σχετικών υλικών για παραγωγή ενέργειας- εκτός της εκμετάλλευσης αχρησιμοποίητου και ανακτημένου ξύλου ή συγκομιδής δασικών υπολειμμάτων- είναι και η δημιουργία δενδρωδών καλλιεργειών, κυρίως συστάδων από ταχυαυξή είδη (ευκάλυπτος, λεύκη, ιτιά, ψευδακακία κ.λπ.).

Μάλιστα, όπως επισημαίνεται, έχει παρατηρηθεί πως η βιομάζα που προέρχεται από συστάδες ευκαλύπτου έχει πολύ μεγαλύτερη ενεργειακή αξία από ίδια ποσότητα βιομάζας από άλλες πηγές, όπως καλλιέργειες ενεργειακών φυτών.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Δείτε επίσης