Η Ελλάδα δεν είναι πια «γη Επαγγελίας» για λαθρομετανάστες

Εγκλωβισμένοι για μήνες, ακόμη και χρόνια, στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης, οι παράνομοι μετανάστες από την Ασία και την Αφρική ζητούν εθελοντικά να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, αφού προσπάθησαν απεγνωσμένα να διαφύγουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες ή να επιζήσουν περιπλανώμενοι από πόλη σε πόλη.

Είναι άστεγοι, άνεργοι, πεινασμένοι. Χωρίς ταυτότητα, άγνωστοι στους δρόμους της πόλης, ακόμη κι αν αφήσουν την τελευταία τους πνοή ουδείς θα τους αναγνωρίσει. Ουδείς θα τους αναζητήσει. Δεν υπάρχουν.

Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα και τις δύσκολες συγκυρίες για τη χώρα, το πρόγραμμα εθελοντικού επαναπατρισμού μοιάζει σανίδα σωτηρίας για τους χιλιάδες παράνομους μετανάστες, που βρίσκονται στην Ελλάδα και αργοσβήνουν για ένα μεροκάματο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση για να διαχειριστεί το πρόβλημα της παράνομης μετανάστευσης, κατήρτισε το Πρόγραμμα «Αλληλεγγύη και Διαχείριση των Μεταναστευτικών Ροών» που στην Ελλάδα υλοποιείται από την Ελληνική Αστυνομία σε συνεργασία τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ) και τη χρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επιστροφών.

Το όνειρο για την καλύτερη ζωή τούς έδωσε τη δύναμη να ζήσουν μία Οδύσσεια με άδοξο τέλος. Οι σύγχρονοι δουλέμποροι, αφού τους αφαίμαξαν οικονομικά, τους υπέδειξαν την Ελλάδα ως την αρχή της γη της Επαγγελίας. Μόνο που στα λιμάνια της Πάτρας και της Ηγουμενίτσας τα αυξημένα μέτρα ασφαλείας έχουν αποτρέψει τη δυνατότητα προώθησής τους στην Ιταλία. Τα σύγχρονα δουλεμπορικά που επιχειρούν να ταξιδέψουν από τις ακτές της δυτικής Ελλάδας στις ιταλικές, τις περισσότερες φορές εντοπίζονται από τις λιμενικές αρχές ή ναυαγούν στο Ιόνιο και την Αδριατική. Τον δρόμο μέσα από την Αλβανία και το Μαυροβούνιο ελάχιστοι τον επιλέγουν.

Ο Δανιήλ Εσδράς, αρχηγός της αποστολής του ΔΟΜ στην Ελλάδα, αποκαλύπτει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις μεταναστών που ζητούν καταφύγιο στον Οργανισμό, καθώς έχουν πέσει θύματα ρατσισμού. «Στα γραφεία της οργάνωσης φτάνουν εξαθλιωμένοι μετανάστες με καμένοι, μωλωπισμένοι, με σπασμένα μέλη από διώξεις που τους έχουν πανικοβάλει και αποτελούν έναν ακόμη λόγο να θέλουν να φύγουν» λέει.

Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Αλληληγγύη, οι μετανάστες επιστρέφουν στις χώρες τους με ναυλωμένες οι εμπορικές πτήσεις. Ο αστυνόμος Α΄τμηματάρχης απελάσεων της Δ/σης αλλοδαπών Αττικής, Παναγιώτης Καλομοίρης, σημειώνει ότι το πρώτο δίμηνο του 2012 επαναπατρίσθηκαν με ναυλωμένες πτήσεις προς την Καμπούλ, το Ισλαμαμπάντ, τη Λαχώρη και το Λάγος περίπου 1.200 μετανάστες, που εισήλθαν παράνομα στην Ελλάδα, απ΄όπου μάλιστα έγινε και η πρώτη ανά την Ευρώπη πτήση επαναπατρισμού προς τον Άγιο Δομίνικο. Περιγράφει δε στο ΑΜΠΕ τη διαδικασία επαναπατρισμού: απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο εφοδιασμός των μεταναστών με προσωρινά ταξιδιωτικά έγγραφα που έχουν προθεσμία 30 ημερών, ώστε να είναι νόμιμοι στη χώρα έως την ημερομηνία αναχώρησης. Τα πλεονεκτήματα της διαδικασίας είναι ότι εξασφαλίζουν αεροπορικό εισιτήριο, δεν πληρώνουν πρόστιμο κατά την έξοδο από τη χώρα και δεν καταγράφονται ως ανεπιθύμητα πρόσωπα ώστε να μπορούν να επιστρέψουν αν θελήσουν με τουριστική θεώρηση. Πριν και κατά τη διάρκεια της πτήσης υπάρχει ιδιαίτερη μέριμνα για τους μετανάστες, οι οποίοι συγκεντρώνονται στη Δ/νση Αλλοδαπών, ελέγχονται οι αποσκευές τους και επιβιβάζονται σε τουριστικά λεωφορεία για τη μεταφορά στο αεροδρόμιο. Μέσα στο αεροπλάνο ένας συνοδός-αστυνομικός αντιστοιχεί σε δύο μετανάστες και επιπλέον υπάρχουν γιατρός και νοσηλεύτρια.

Η μεταναστευτική πίεση που δέχεται, λόγω της γεωγραφικής της θέσης η Ελλάδα, αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια, όπως επισημαίνει ο αστυνομικός υποδιευθυντής στη Διεύθυνση Αλλοδαπών του Αρχηγείου της ΕΛΑΣ Μενέλαος Κωστάρης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Frontex, 90% των παρανόμων μεταναστών το 2010 στην Ευρώπη, έχουν «περάσει» από τα ελληνοτουρκικά σύνορα και τον Έβρο, καθώς λόγω των περιπολιών στο Αιγαίο οι σύγχρονοι δουλέμποροι τους οδηγουν από τα χερσαία σύνορα. Οι λαθρομετανάστες που μπήκαν στην Ελλάδα ήταν 132.524 το 2010 και σε 99.369 το 2011 (πλην Αλβανών, καθώς καταργήθηκε η βίζα), ενώ οι απελάσεις που έγιναν ήταν 52.000 και 17.000 αντίστοιχα.

Ο ΔΟΜ ξεκίνησε πιλοτικά να συμμετέχει στο Πρόγραμμα πριν από ένα χρόνο για 400 άτομα. Το ενδιαφέρον ήταν μεγαλύτερο από το αναμενόμενο, σύμφωνα με τον κ. Εσδρά, και τελικά επαναπατρίστηκαν 1.200 μετανάστες, ενώ η λίστα αναμονής έφτασε τους 3.000 χιλιάδες, καθώς για γραφειοκρατικούς λόγους καθυστέρησε η υλοποίηση του προγράμματος τους τελευταίους μήνες του 2011. Η διαδικασία ξεκίνησε και πάλι τον Ιανουάριο με την επιστροφή 447 μεταναστών και προχωρά με γρήγορους ρυθμούς. Άλλωστε, για τον Οργανισμό το πρόγραμμα λήγει τον Ιούνιο.

«Δίνεται προτεραιότητα σε όσους προέρχονται από το Αφγανιστάν, το Πακιστάν, το Ιράκ, το Μπαγκλαντές και το Σουδάν. Σημειώνεται ότι από τότε που η Τουρκία κατήργησε τη βίζα, μετανάστες από τις αφρικανικές χώρες, ειδικά το Μαρόκο, βρήκαν τον δρόμο για την Ευρώπη από τα ελληνοτουρκικά σύνορα στον Έβρο. Οι εννέα στους δέκα μπαίνουν στη χώρα χωρίς κανένα ταξιδιωτικό έγγραφο» τονίζει ο κ. Εσδράς και προσθέτει πως οι μετανάστες φτάνουν στα γραφεία του ΔΟΜ, δίνουν τα πραγματικά τους στοιχεία τα οποία επιβεβαιώνονται από τα προξενεία τους για να τους παραχωρηθεί ένα προσωρινό πιστοποιητικό μέχρι την αναχώρηση τους από την Ελλάδα, χωρίς να αντιμετωπίζουν σύλληψη από την Αστυνομία. Με την «προσωρινή ταυτότητα» οδηγούνται στο Τμήμα Αλλοδαπών, όπου από τα δακτυλικά αποτυπώματα διαπιστώνεται αν εμπλέκονται σε παράνομες δραστηριότητες ή αν διώκονται ποινικά.

Ο ΔΟΜ δραστηριοποιείται σε 25 χώρες της ευρωζώνης και σε 125 ανά τον κόσμο. Απώτερος στόχος του Προγράμματος είναι η επανένταξη των μεταναστών στον κοινωνικό ιστό της χώρας τους. Αυτό γίνεται με τη συνεργασία των γραφείων του Οργανισμού στις πρωτεύουσες των χωρών τους, ώστε να δίνεται η ευκαιρία στους επαναπατρισθέντες να βρουν μία δουλειά στον τόπο τους. Μάλιστα, όπως επισημαίνει ο κ. Εσδράς, μαζί με το εισιτήριο παίρνουν και ένα μικρό βοήθημα 300 ευρώ για το πρώτο διάστημα του επαναπατρισμού τους.

Η ΕΛΑΣ εκτιμά ότι μέσα στον επόμενο χρόνο θα έχει μειωθεί αισθητά το κύμα μετανάστευσης, καθώς το γεγονός του επαναπατρισμού θα συμβάλει, ώστε οι μετανάστες να κάνουν γνωστό στην κοινωνία τους ότι από την Ελλάδα δεν υπάρχει ελπίδα διαφυγής σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και ότι θα παγιδευτούν σε μία δύσκολη οικονομική συγκυρία για τη χώρα και ασφαλώς για τους ίδιους.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Δείτε επίσης