Η ελληνογερμανική “Αΐντα” της … κρίσης

“Αν η ελληνική κρίση προκαλεί εντάσεις ανάμεσα στην Αθήνα και το Βερολίνο, είναι η ίδια που επιτρέπει σε καλλιτέχνες από τις δύο χώρες να οδηγηθούν σε γόνιμη συνεργασία…” σημειώνει στην ανταπόκρισή του από το Βερολίνο ο ανταποκριτής της γαλλικής εφημερίδας Λε Μοντ, αναφερόμενος στο ανέβασμα της ιδιότυπης όπερας Αΐντα του Τζουζέπε Βέρντι, που ολοκλήρωσε τις παραστάσεις της στη βερολινέζικη όπερα Neukοlner και ετοιμάζεται για το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης.

“Δεν υπάρχει πλέον ελπίδα για τη χώρα μου” τραγουδά η νεαρή Ελπίδα- Αΐντα και οι Γερμανοί, αλλά και πολλοί Έλληνες θεατές της Neukoellner Oper, στην ομώνυμη βερολινέζικη συνοικία δημιούργησαν sold out σε όλες τις παραστάσεις (απ την πρεμιέρα στις 19 Ιανουαρίου μέχρι και τις 26 Φεβρουαρίου που ολοκληρώθηκαν).

Τόσο που η “Yasou Aida” (Γεια σου Αΐντα) θα είναι το εναρκτήριο έργο και της επόμενης σεζόν (από τις 4 του ερχόμενου Οκτωβρίου) στη Neukoellner Oper της Κarl Marx Strasse.

Η συμπαραγωγή της Neukoellner Oper με την εταιρεία μουσικού θεάτρου “Οι Όπερες των Ζητιάνων” και το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης παρουσιάζεται από ομάδα Ελλήνων και Γερμανών συντελεστών.

Η “Yasou Aida” έρχεται πλέον και στη Θεσσαλονίκη, στο Μέγαρο Μουσικής- που είναι και συμπαραγωγός της ιδιότυπης όπερας- στη σκηνή του οποίου πρόκειται να ανεβεί από την ερχόμενη Παρασκευή 9 Μαρτίου και για τέσσερις παραστάσεις (9, 10, 11 και 13).

Στην Αΐντα του Γκιζλαντόνι και του Τζιουζέπε Βέρντι που έκανε την πρεμιέρα της το 1871 στο Κάιρο, οι Αιγύπτιοι δέχονται επίθεση από τους Αιθίοπες, ο βασιλιάς Φαραώ της Αιγύπτου αναθέτει την αρχιστρατηγία στο νεαρό Ραδάμη, οι Αιγύπτιοι νικούν, ο Ραδάμης ερωτεύεται την Αΐντα, κόρη του βασιλιά της Αιθιοπίας, ο Φαραώ όμως τον θέλει για την κόρη του Αμνέριδα , ο Ραδάμης προδίδει την πατρίδα και την κόρη του Φαραώ, Άμνερι, και τελικά καταδικάζεται να θαφτεί ζωντανός- μαζί του και η Αΐντα…

Στην ελληνογερμανική παραγωγή όπερας, την … Αΐντα τη λένε Ελπίδα, δεν είναι από την Αιθιοπία αλλά από την Ελλάδα, δεν είναι δούλα της κόρης του βασιλιά Φαραώ, αλλά με μόνο όχημα τις λαμπρές σπουδές της, αναζητά μια καλύτερη τύχη στα γραφεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στη Φραγκφούρτη. Κι ο αρχιστράτηγος Ροδάμης των Αιγυπτίων είναι ο Ράινερ Μες- ένας Γερμανός απεσταλμένος της τρόικας στην Ελλάδα, ο οποίος καλείται να εφαρμόσει τις σκληρότατες επιταγές των πολιτικών προϊσταμένων του, αλλά…”.

Όσο, τέλος, για την Αμνέριδα; Στην ελληνογερμανική παραγωγή μετονομάζεται σε Άννα κι εδώ δεν είναι κόρη του βασιλιά αλλά …προστατευόμενη στην πολιτική ιεραρχία- πολιτικό τέκνο Ελλήνων πατερναλιστών πολιτικών (που αντιστοιχούν στους Φαραώ)

“Το γεια σου”, ένα τυπικά ελληνικό επιφώνημα, επιλέχτηκε για να υπογραμμίζει ακόμα και λεξικολογικά τα στερεότυπα που έχουμε εμείς για τους Γερμανούς κι αυτοί για του Έλληνες. Είναι αυτός ο νέο-αποικιακός λόγος που αρθρώνεται τελευταία, είναι τα μηνύματα δυσαρέσκειας που έρχονται την τελευταία διετία, είναι οι απλοποιήσεις που γίνονται για πολιτική κατανάλωση που οδήγησαν τους Γερμανούς της Neukoellner Oper, ενός θεάτρου με έντονο κοινωνικό και πολιτικό στίγμα, να έρθουν στην Ελλάδα προκειμένου να κάνουμε κάτι μαζί” λέει στα ΑΜΠΕ ο Θεσσαλονικιός Αλέξανδρος Ευκλείδης που ανέλαβε τη σκηνοθεσία του εγχειρήματος.

“Η σχέση ‘πολιτισμένοι’ Αιγύπτιοι αποικιοκράτες – ‘βάρβαροι’ κατακτημένοι Αιθίοπες αναλογεί απόλυτα με τους …’εργατικούς’ και ‘πειθαρχημένους’ Δυτικοευρωπαίους έναντι των ‘τεμπέληδων’ και ‘αστάθμητων’ Ελλήνων. Δεν υπάρχει μάλλον στερεότυπο και προκατάληψη που έχουν ακουστεί τα τελευταία δύο χρόνια για τους Έλληνες, που να μην έχουν ενταχθεί στην παράσταση” συμπληρώνει.

Η παράσταση “στήθηκε” σκηνοθετικά αλλά και μουσικολογικά με έντονα διαδραστικό χαρακτήρα και τη συμμετοχή του κοινού. “Έτσι, λύσαμε και την αναγκαιότητα του μουσικού όγκου που έχει μια όπερα, η οποία τελικά ερμηνεύεται από ένα ensemble δωματίου” εξηγεί ο Χαράλαμπος Γωγιός, που υπογράφει την μουσική διεύθυνση της παράστασης.

“Θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί και ως μια ‘όπερα χαμηλών θερμίδων’. Είχε ιδιαίτερο και μουσικολογικό ενδιαφέρον- πέραν του αμιγώς πολιτικού μέρους- το να διασκευαστεί μια ‘μεγάλη όπερα’ σε μια παράσταση δωματίου…” συμπληρώνει.

Κι αφού η ελληνογερμανική Αΐντα γράφτηκε και ανεβαίνει στους καιρούς της κρίσης, και οι τιμές των εισιτηρίων της παράστασης καθορίστηκαν ανάλογα. Τα εισιτήρια στις παραστάσεις της Θεσσαλονίκης θα στοιχίζουν μόνο 15, 10 και 8 ευρώ.

Δείτε επίσης