“Χορός των Μεταμφιεσμένων” στην Εθνική Λυρική Σκηνή

Στις θεατρικές σπουδές του στο Παρίσι είχε δάσκαλο του Μπερνάρ Ντορτ και στις κινηματογραφικές σπουδές του στη Ρώμη μαθήτευσε δίπλα στον Ρομπέρτο Ροσελίνι. Στις παραστάσεις του σκηνοθέτη Δημήτρη Μαυρίκιου υπάρχει πάντοτε κάτι κινηματογραφικό. Ο λόγος αυτή τη φορά για τον «Χορό των Μεταμφιεσμένων» που παρουσιάζεται για επιπλέον τέσσερις παραστάσεις στην Εθνική Λυρική Σκηνή, στις 9, 11, 15 και 18 Μαρτίου.

«Το αίμα νερό δεν γίνεται» εξηγεί ο ίδιος. «Από νωρίς γοητευόμουν στην ιδέα της… ζεύξης του σινεμά και του θεάτρου. Τριανταπέντε χρόνια πριν είχα εντάξει στο Μαχαγκόνυ του Κουρτ Βάιλ τρεις οθόνες με κινηματογραφικές προβολές στην ίδια αίθουσα που παίζεται σήμερα ο «Χορός Μεταμφιεσμένων», εξηγεί ο σκηνοθέτης.

«Ήταν πρόκληση εκείνη την εποχή να προβάλλεται κινηματογράφος στη διάρκεια μιας παράστασης και μάλιστα όπερας» διευκρινίζει.

«Το τόλμημα που μου είχε ζητήσει ο μεγάλος Έλληνας σκηνοθέτης και συγγραφέας, Μίνως Βολανάκης είχε πετύχει απόλυτα» θυμάται σήμερα που επαναλαμβάνει σχεδόν το ίδιο τόλμημα στο “Χορό των Μεταμφιεσμένων”, με πολύ μεγαλύτερη άνεση.

«Ακόμα και στη δεκαετία του ’90 δεχόμουν τα πυρά αρκετών συντηρητικών που θεωρούσαν ιερόσυλη την παρουσία του κινηματογράφου ή του βίντεο, την “εισβολή της τεχνολογίας” μέσα στην αρχαία τέχνη του θεάτρου» αναφέρει ο Δ. Μαυρίκιος και προσθέτει:

«Αναπαρήγαγαν στην ουσία την στενοκεφαλιά που είχε χαρακτηρίσει, δεκαετίες νωρίτερα, όσους είχαν ενοχληθεί από την ηχογραφημένη μουσική στο θέατρο».

Είκοσι επτά χρόνια πριν, ο Δ. Μαυρίκιος είχε σκηνοθετήσει την πρώτη του όπερα, τον «Βέρθερο» του Μανσέ. Σήμερα, σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά, η σκηνοθεσία του «Χορού των Μεταμφιεσμένων» του αριστουργήματος του Βέρντι λειτουργεί λυτρωτικά, εξηγεί.

«Η μουσική είναι πάνω από όλα κάθαρση ψυχής. Είναι πρωταγωνίστρια, και μια τέτοια μουσική, σε λυτρώνει. Η σκηνοθεσία στην όπερα έχει κάτι πιο πηγαίο από ό, τι στο θέατρο ή στο σινεμά, καθώς κυριαρχείται από μια τέχνη που σου επιτρέπει όσο καμία άλλη να παραμερίζεις την λογική μπρος στην συγκίνησή σου, να προχωράς με το αισθητήριο και να ακολουθεί το κριτήριο»ξεκαθαρίζει ο Δ.Μαυρίκιος.

Στην όπερα του Βέρντι «Ένας χορός μεταμφιεσμένων» – που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα στην πρωτότυπη, μη λογοκριμένη εκδοχή της – ο Δ. Μαυρίκιος βρίσκει πολλά κοινά με το σήμερα.

«Οι “πολιτικοί καριέρας” ανέκαθεν μου προκαλούσαν απώθηση. Σήμερα η χώρα μας είναι εξαθλιωμένη από καριερίστες πολιτικούς διαφόρων γενεών, αποχρώσεων και φιλοδοξιών» τονίζει ο σκηνοθέτης.

Η δράση του έργου τοποθετείται στο σήμερα. Η παράσταση αρχίζει με την αναπαλαίωση της πρόσοψης ενός μνημειακού κτιρίου όπερας και τελειώνει με την δολοφονία του ήρωα του έργου μέσα στο κτίριο αυτό.

Η υπόθεση της όπερας στηρίζεται σε πραγματικό γεγονός, την δολοφονία του Γουσταύου Γ, βασιλιά της Σουηδίας, κατά τη διάρκεια ενός χορού μεταμφιεσμένων το 1792, μέσα στην Βασιλική ‘Οπερα της Στοκχόλμης. Η λογοκρισία της εποχής προκάλεσαν πολλά προβλήματα στον Βέρντι, καθώς η σκηνική παρουσίαση της δολοφονίας ευρωπαίου μονάρχη δεν ήταν ανεκτή.

«Είχα στα χέρια μου μια όπερα στην οποία η λογοκρισία της εποχής υπέβαλε ως κεντρικό ήρωα κάποιον πολιτικάντη καριέρας, παραβιάζοντας κυνικά τη θέληση του Βέρντι. Αμέσως στράφηκα στην πρωτότυπη γραφή του έργου και στον Γουσταύο Γ’ της Σουηδίας», περιγράφει.

Έτσι, τόπος και δράση της υπόθεσης μεταφέρθηκαν στη Βοστώνη στα τέλη του 17ου αιώνα όπου ο βασιλιάς Γουσταύος Γ΄ γίνεται κυβερνήτης με το όνομα Ρικάρντο.

Η οικονομική κρίση δεν έχει αφήσει ανεπηρέαστο τον σκηνοθέτη που όπως εξηγεί, συναντά περιορισμούς που δεν φανταζόταν μέχρι πρότινος.

«Φοβάμαι ότι η οικονομική κρίση προσφέρει συχνά άλλοθι για την παντοδυναμία κάποιων. Στην τέχνη μπορεί να είναι παραγωγοί, εκδότες, γκαλερίστες κ.ο.κ. Σε 40 χρόνια μιας καριέρας απολύτως εκτός «εμπορικού κυκλώματος» έπρεπε να έρθει η κρίση για να ακούσω σοβαρό παραγωγό όχι μόνο να μου ορίζει το έργο, αλλά και να μου υποδεικνύει εμμέσως πώς θα το σκηνοθετήσω βάσει δικής του σύλληψης για μείωση του αριθμού των ηθοποιών, τους οποίους μάλιστα σε μεγάλο βαθμό θα επέλεγε ο ίδιος! Περιορισμοί που ένας ελεύθερος σκηνοθέτης δεν συναντούσε ούτε στη δεκαετία του ’60» εξηγεί.

Παρόλα αυτά, ο Δημήτρης Μαυρίκιος διατηρεί μια αισιοδοξία για καλύτερο μέλλον που όπως διευκρινίζει, πιστεύει πως θα αργήσει να έρθει .

«Δυστυχώς ως ανθρωπότητα έχουμε πια μπει σ’ ένα «πολιτισμικό σκοτείνιασμα» που φοβάμαι ότι δεν οφείλεται σε κάποια μπόρα ή έκλειψη ηλίου, αλλά σε ένα ηλιοβασίλεμα που αναγγέλλει τη νύχτα. Θ’ ακολουθήσει λυκαυγές, βεβαίως, αλλά με πίκρα στοχάζομαι ότι το χάραμα μάλλον δεν αφορά ούτε εμάς, ούτε τα παιδιά μας. Ίσως ούτε καν τα εγγόνια μας…»

Η μουσική διεύθυνση είναι του Λουκά Καρυτινού, τα σκηνικά του Δημήτρη Πολυχρονιάδη, τα κοστούμια της Ελένης Μανωλοπούλου, οι φ ωτισμοί του Λευτέρη Παυλόπουλο, την χορογραφία έχει επιμεληθεί η Αποστολία Παπαδαμάκη , ενώ τη χορωδία διευθύνουν η Νατάσα Αγγελοπούλου και ο Αγαθάγγελος Γεωργακάτος.

Οι τιμές των εισιτηρίων κυμαίνονται από 15 έως 80 ευρώ. Στο θέατρο Ολύμπια, Ακαδημίας 59-61, Αθήνα.

Δείτε επίσης