Οι «Χαλασοχώρηδες» του Αλ. Παπαδιαμάντη στο θέατρο Αλκμήνη

Ένα έργο του Παπαδιαμάντη, που δημοσιεύτηκε λίγο πριν την πτώχευση του 1893 και παρουσιάζει με κωμικό τρόπο την αναστάτωση και τον εκφυλισμό μιας τοπικής κοινωνίας λίγες μέρες πριν τις βουλευτικές εκλογές, δεν θα μπορούσε να είναι πιο επίκαιρο. Όχι μόνο λόγω των πολιτικών συγκυριών, αλλά κυρίως γιατί προβάλλει παθογένειες που ταλανίζουν ακόμα και σήμερα την ελληνική κοινωνία.

«Οι Χαλασοχώρηδες δεν μοιάζουν σαν να γράφτηκαν σήμερα, είναι σκωπτική περιγραφή του ίδιου πολιτικού συστήματος που σε εξελιγμένη μορφή έχουμε και σήμερα», λέει ο Κώστας Παπακωνσταντίνου, σκηνοθέτης του έργου που κάνει πρεμιέρα σήμερα στο θέατρο Αλκμήνη (Αλκμήνης 8, Γκάζι).

«Ανακάλυψα το έργο ψάχνοντας παλιά διηγήματα. Αφού είχα κουραστεί να διαβάζω, γύρισα πίσω να ξαναδιαβάσω αυτό για δική μου ευχαρίστηση και όταν το έκανα, άρχισα να σκέφτομαι πώς θα μπορούσα να το ανεβάσω στο θέατρο», εξηγεί ο σκηνοθέτης.

Το 1892 (ένα χρόνο πριν την πτώχευση του ΄93) δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Ακρόπολη» το διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη «Οι Χαλασοχώρηδες». Η ιστορία διαδραματίζεται στη Σκιάθο την τελευταία εβδομάδα βουλευτικών εκλογών.

Ο Παπαδιαμάντης σατιρίζει τα πολιτικά και εκλογικά ήθη της εποχής και προβάλλει τις παθογένειες του νέου ελληνικού κράτους. Παρουσιάζει με κωμικό τρόπο την αναστάτωση και τον εκφυλισμό της τοπικής κοινωνίας τις ημέρες των εκλογών.

Δεν υπάρχουν καλοί και κακοί. Υπάρχουν απλώς άνθρωποι που συμμετέχουν σ’ ένα παιχνίδι ανταγωνισμού και επιβίωσης. Ψηφοφόροι και ψηφοθήρες έχουν μπροστά τους λίγες μέρες για να κερδίσουν όσα περισσότερα μπορούν…

«Μέσα στη γενικότερη σύγχυση που επικρατεί σήμερα, ένας τρόπος που μπορούμε να φανούμε χρήσιμοι ως καλλιτέχνες και παραμυθάδες, είναι να αναζητήσουμε τις κοινές μας ιστορίες και να τις αφηγηθούμε. Να συζητήσουμε και να στοχαστούμε πάνω σε αυτές», αναφέρει ο Κώστας Παπακωνσταντίνου.

«Θέλαμε να μιλήσουμε πολιτικά. Το συγκεκριμένο έργο μάς δίνει αυτήν τη δυνατότητα. Να γνωρίσουμε το παρελθόν για να καταλάβουμε το σήμερα, ώστε να μπορέσουμε να σκεφτούμε για το αύριο. Ενας λόγος που θέλαμε να αφηγηθούμε τη συγκεκριμένη ιστορία ήταν για να ξυπνήσουμε λίγο, να αφυπνιστούμε και να συνειδητοποιήσουμε ότι προβλήματα που μας απασχολούν σήμερα, όπως η διαφθορά, η διαπλοκή, η πελατειακή σχέση κράτους- πολιτών δεν είναι σημερινά φαινόμενα, ούτε προκύπτουν με όρους τετραετιών -όπως παρουσιάζεται σήμερα στον δημόσιο διάλογο- αλλά υπάρχουν από συστάσεως του νεοελληνικού κράτους», συνεχίζει.

«Τα παλιά ελληνικά κείμενα και οι Έλληνες συγγραφείς έχουν ξαναβγεί στην επιφάνεια. Αυτό ίσως υποδηλώνει την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της ταυτότητάς μας και την επιστροφή στις ρίζες μας», αναφέρει η ηθοποιός Ιωάννα Πιατά, που συμμετέχει στην παράσταση.

Η γλώσσα του συγγραφέα δεν υπήρξε σκόπελος για τους συντελεστές της παράστασης. «Είναι η πρώτη φορά που ασχολούμαι με Παπαδιαμάντη. Δεν μπορώ να πω ότι μας δυσκόλεψε. Εξοικειωθήκαμε αρκετά γρήγορα με την καθαρεύουσα. Βέβαια, οι Χαλασοχώρηδες δεν είναι τόσο λυρικό κείμενο. Το πιο δύσκολο ήταν να κάνουμε την αφήγηση δραματικό λόγο».

Στην παράσταση δεν υπάρχει αφηγητής. Χωρίς τον πλάγιο λόγο της αφήγησης, οι εσωτερικές σκέψεις των ηρώων και τα σχόλια του συγγραφέα μετατρέπονται σε δημόσιο λόγο. Η δράση του έργου τοποθετείται στην ελληνική ύπαιθρο, την εβδομάδα των εκλογών.

Οι αλλαγές των σκηνικών και των κουστουμιών γίνονται επί σκηνής μπροστά στα μάτια των θεατών. Τέσσερα τραπέζια είναι τα μοναδικά σκηνικά της παράστασης που ανάλογα με τη χρήση τους μετατρέπονται σε τοίχους ή βάρκες. Παράλληλα, οι επτά ηθοποιοί της παράστασης υποδύονται όλους τους χαρακτήρες του διηγήματος.

Οι «Χαλασοχώρηδες» είναι παραγωγή της θεατρικής ομάδας που ανεβάζει την παράσταση. «Πρόκειται για μια προσπάθεια που ξεκινάει από την ανάγκη μας να μιλήσουμε και να συμμετέχουμε πολιτικά. Ελπίζουμε και ευχόμαστε να πάει καλά. Ακόμα και αν κάποιος δεν έρθει να την δει, ας διαβάσει τουλάχιστον αυτό το διήγημα του Παπαδιαμάντη».

Πόσο δύσκολο είναι για μία νέα θεατρική ομάδα να δημιουργήσει καλλιτεχνικά μέσα στο σκηνικό της κρίσης; «Τίποτα δεν είναι εύκολο σήμερα, αλλά όπως έχει δείξει η ιστορία η τέχνη ανθίζει στις δύσκολες εποχές. Οι καλλιτέχνες, και πόσο μάλλον οι νέοι, δεν παραιτούνται και δεν παραδίδουν τα όπλα. Σήμερα έχουμε περισσότερη ανάγκη να μιλήσουμε από ό,τι παλαιότερα. Υπάρχει διάχυτη η ανάγκη να κάνουμε πράγματα που μας εκφράζουν και μας εξελίσσουν», λέει η Ιωάννα Πιατά.

«Τα πράγματα ήταν πάντα δύσκολα για τους καλλιτέχνες. Είμαστε κάπως μαθημένοι. Για την τέχνη υπάρχει πάντα η προσδοκία του καινούργιου. Ως καλλιτέχνης και ως άνθρωπος που ζει στην Ελλάδα του 2012, θα έλεγα να κλείσουμε τις τηλεοράσεις και να αρχίσουμε να συζητάμε μεταξύ μας», συμπληρώνει ο Κώστας Παπακωνσταντίνου.

Στην παράσταση παίζουν οι: Ελισσαίος Βλάχος, Παύλος Εμμανουηλίδης, Θοδωρής Θεοδωρίδης, Αγγελική Μαρίνου,Κώστας Παπακωνσταντίνου, Ιωάννα Πιατά και Παναγιώτης Σούλης.

Τα σκηνικά και τα κοστούμια επιμελείται η Λυδία Κοντογιώργη, τους φωτισμούς η Ελίζα Αλεξανδροπούλου, την κίνηση η Μαργαρίτα Τρίκκα και τη μουσική ο Θοδωρής Οικονόμου.

Οι παραστάσεις θα διαρκέσουν ως τις 10 Απριλίου.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Δείτε επίσης