Αδαμάντιος Λάππας: 73 χρόνια μετά τον θάνατό του

Η ανάγνωση ενός βιβλίου με ποιήματα είναι ο καλύτερος τρόπος για να γιορτάσει κανείς τη σημερινή παγκόσμια ημέρα ποίησης. Παρέα με τη χειμαρρώδη γραφή ενός αυτοδίδακτου ποιητή, που πέθανε πριν 73 χρόνια, του Αδαμάντιου Λάππα, ή Μπαμπά Λάππα όπως ήταν γνωστός, η ημέρα αυτή αποκτά ακόμα περισσότερο νόημα.

Ο Αδαμάντιος Λάππας (1852-1939) είχε πνεύμα ανήσυχο, ευαισθησία, σατυρική φλέβα και μεγάλη αγάπη για την ιδιαίτερη πατρίδα του. Τα ποιήματά του “ταξιδεύουν” τον αναγνώστη όχι μόνο στον κόσμο της πληθωρικής προσωπικότητάς του, αλλά και στη μικρή κοινωνία του Νησιού των Ιωαννίνων, όπου γεννήθηκε και έζησε, καθώς και σε μια εποχή έντονων ιστορικοπολιτικών γεγονότων.

Σχεδόν 160 χρόνια μετά τη γέννησή του, ο δισέγγονός του, Χαράλαμπος Μουτσόπουλος, καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος της Εθνικής Βιβλιοθήκης Ελλάδος, άνοιξε τα τετράδιά του, αποθησαυρίζοντας στίχους και έμμετρες επιστολές, που δημοσιεύτηκαν στο βιβλίο «Στιχουργήματα του “Μπαμπά Λάππα”» των εκδόσεων Καπόν.

Ο Λάππας σταμάτησε το σχολείο στη Γ΄ Γυμνασίου όχι από αμέλεια ή υπερκόπωση, αλλά λόγω της πλημμελούς μεθόδου του καθηγητή του στα ελληνικά, όπως αναφέρει ο ίδιος σε κείμενό του. Δεν το επέτρεπε η αξιοπρέπειά του. Ήθελε να κάνει ό,τι του υπεδείκνυε το ταλέντο του κι αυτό έκανε. Έγραφε, διάβαζε, κρατούσε τα πάντα με φοβερές λεπτομέρειες στα τετράδιά του, τα οποία αυτή τη στιγμή συντηρούνται, με σκοπό ο απόγονός του να τα δωρίσει στην Εθνική Πινακοθήκη. «Τα δημιουργήματά του έχουν μεγάλο φιλολογικό, λαογραφικό, ιστορικό, κοινωνικό και γλωσσολογικό ενδιαφέρον, γεμάτα εντολές, αποφθέγματα, κοινωνικές παραινέσεις, χρονογραφήματα. Μόνο ένα μικρό μέρος τους δημοσιεύτηκε. Το υπόλοιπο χρήζει μελέτης, γι’ αυτό σκοπεύω να δώσω υποτροφία σε έναν άριστο φιλόλογο-λαογράφο, ο οποίος θα κάνει διατριβή στο έργο του», τονίζει στο ΑΜΠΕ ο κ. Μουτσόπουλος.

Ο Αδαμάντιος Λάππας έγραψε ποιήματα για τα πάντα: τον έρωτα, τη μελαγχολία, τους αρραβώνες, τους γάμους, τα γηρατειά, τα κοινωνικά και ιστορικά γεγονότα της εποχής που έζησε. Η ανακήρυξη του Οθωμανικού Συντάγματος το 1908 και η απελευθέρωση των Ιωαννίνων το 1913 διανθίστηκαν με στίχους και προσωπικές προσδοκίες, χωρίς να λείπουν και οι καυστικές έμμετρες αναφορές σε φαινόμενα των καιρών του, που στιγματίζουν ακόμα και σήμερα τις μέρες μας: “Του ενός το πάθος είναι να αναβή στο Υπουργείον / και του άλλου να πηδήση για ν’ αδειάσει το ταμείον. / Κ’ η δική μ’ αρρώστια είναι όλο ένα να γελώ / με τον κόσμο τον τρελλό!”, έγραφε στο ποίημα “Η γενική αρρώστια”.

“Τα ποιήματά του δείχνουν ό,τι ακριβώς συμβαίνει και σήμερα. Αλλού ειρωνεύεται τους πολιτικούς, οι οποίοι το μόνο που θέλουν είναι να γίνουν γνωστοί, αλλού καυτηριάζει φιλόδοξους δήμαρχους που επιθυμούν το αξίωμα χωρίς να έχουν κανένα προσόν. Επίσης μας μαθαίνει πολλά για την ιστορία του τόπου, όπως η δημιουργία του Οθωμανικού Συντάγματος το 1908, γεγονός που τον γέμισε με χαρά, γιατί πίστεψε ότι θα έκανε Έλληνες και Τούρκους να μονιάσουν. Ακόμα και αποτελέσματα δημοτικών και βουλευτικών εκλογών κρατούσε στα τετράδιά του” αναφέρει ο καθηγητής.

Ο Μπαμπά Λάππας ήταν γόνος εύπορης οικογένειας εμπόρων ξύλων και προϊόντων τους. Οι Λαππαίοι ήταν από τους πρώτους κατοίκους που εγκαταστάθηκαν στο Νησί της λίμνης Παμβώτιδας των Ιωαννίνων στα μέσα του 18ου αιώνα. Ο ίδιος δεν παντρεύτηκε ποτέ, τηρώντας την υπόσχεση που έδωσε στη μητέρα του, την κυρά Λάποβα, να εποπτεύει την ανατροφή των παιδιών του αδελφού του Νικολάου, ο οποίος δολοφονήθηκε σε ηλικία 36 ετών. Δισέγγονος του Νικολάου είναι ο καθηγητής Χαράλαμπος Μητσόπουλος, η μητέρα του οποίου ήταν η αγαπημένη ανιψιά του Μπαμπά Λάππα.

«Στόχος μου είναι να αναδειχθεί το έργο του, αν κι εκείνος δεν ήθελε κάτι τέτοιο. Κατά κάποιον τρόπο παραβιάζω τη διαθήκη του, αλλά 73 χρόνια μετά τον θάνατό του θεωρώ ότι έχω αυτό το δικαίωμα. Πιστεύω ότι αξίζει να γίνει κτήμα των πολλών αυτό το βιβλίο» καταλήγει ο κ. Μουτσόπουλος.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Δείτε επίσης