Πέθανε ο Παύλος Μάτεσις

H καρδιά του Παύλου Μάτεσι σταμάτησε την Κυριακή. Ο πολυδιάστατος άνθρωπος, που πότισε τα ελληνικά γράμματα και τις τέχνες με το έργο του, ήταν 80 χρόνων. Ο θάνατός του ήταν η απόρροια ενός εγκεφαλικού επεισοδίου που τον είχε χτυπήσει πριν από δύο χρόνια. Θεατρικός συγγραφέας, μυθιστοριογράφος, μεταφραστής, δάσκαλος ήταν οι ιδιότητες του Παύλου Μάτεσι, που το έργο του έχει ξεφύγει από τα ελληνικά σύνορα.

Γεννήθηκε το 1933 στο χωριό Δίβρη (Λάμπεια) του νομού Ηλείας. Γνώρισε την ελληνική κοινωνία της εποχής του μεγαλώνοντας σε πολλές επαρχιακές πόλεις. Σπούδασε θέατρο (πτυχίο ηθοποιού), μουσική (πτυχίο βιολιού), ξένες γλώσσες (αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά).

Για ένα μεγάλο διάστημα εργάστηκε ως τραπεζικός υπάλληλος. Όμως το πάθος του για τη λογοτεχνία τον οδήγησε στο να παραιτηθεί από τη θέση του. Αρχικά δίδαξε υποκριτική (1963-64) στη Σχολή Σταυράκου. Λίγα χρόνια αργότερα πρωτοεμφανίστηκε στο χώρο των γραμμάτων με το μονόπρακτο θεατρικό έργο «Ο Σταθμός» που διακρίθηκε στο διαγωνισμό του θιάσου «Δωδέκατη Αυλαία». Ακολούθησε το επίσης θεατρικό «Η τελετή». Το έργο ανέβηκε την ίδια χρονιά από το Θέατρο της Νέας Ιωνίας και δύο χρόνια μετά από το Εθνικό Θέατρο.

Ήταν η αρχή μιας «σχέσης» ανάμεσα στο  έργο του Παύλου Μάτεσι με την πρώτη ελληνική σκηνή. Συνολικά από τα 13 θεατρικά έργα που έγραψε τα 11 ανέβηκαν στο Εθνικό Θέατρο, στο οποίο και διετέλεσε για ένα διάστημα βοηθός – δραματουργός (1971-1973). Παρ’ ότι είχε πει σε συνέντευξή του ότι «στην πεζογραφία θεωρώ τον εαυτό μου λαθρεπιβάτη», θεωρώντας ότι η «θεατρική» του φύση ως μυθιστοριογράφου ταξίδεψε το ελληνικό και όχι μόνο κοινό. Ίσως το πιο φημισμένο έργο του είναι η «Η Μητέρα του σκύλου». Το βιβλίο που πρωτοκυκλοφόρησε το 1990 μετρά 50 εκδόσεις, έχει λάβει πολλές διακρίσεις ενώ έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 13 γλώσσες. Έχει μίξη πραγματικότητας και φαντασίας. Κεντρική ηρωίδα είναι η Ραραούς, μία βετεράνος ηθοποιός των μπουλουκιών που σάρωναν την ελληνική περιφέρεια. Με αφορμή την ιστορία της ο συγγραφέας ξεδιπλώνει την ελληνική ιστορία με αφετηρία την περίοδο της Κατοχής.

Την προπερασμένη θεατρική σεζόν η «Μητέρα του Σκύλου» ανέβηκε στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου σε σκηνοθεσία του Σέρβου Νικίτα Μιλιβόγεβιτς. Με το ρόλο της Ραραούς «ντύθηκε» η Θέμιδα Μπαζάκα. Αλλά έργα του είναι: «O Παλαιός των Ημερών» (13η έκδοση), «Πάντα καλά» (27η έκδοση), «Αλδεβαράν», «Έκθεσις Ιδεών», «Μύρτος», «Ενοικιάζεται φύλακας άγγελος», «Σκοτεινός οδηγός», «Ύλη δάσους», «Αφροδίτη», «Βιοχημεία», «Η βουή», «Η τελετή», «Περιποιητής φυτών», «Το φάντασμα του κυρίου Ραμόν Ναβάρο» κ.ά. Το τελευταίο του βιβλίο ήταν το «Graffito» που κυκλοφόρησε το 2009. Πρόκειται για μία αλληγορία που καυτηριάζει το ελληνικό πολιτικό σύστημα. Τα βιβλία του κυκλοφορούν σε δεκατέσσερις χώρες, ενώ θεατρικά του έργα έχουν εκδοθεί στη Μεγάλη Βρετανία, την Ιταλία, τη Ρουμανία, τη Γαλλία, τη Φινλανδία και το Iσραήλ.

Είχε μεταφράσει στα ελληνικά Μρόζεκ, Τζόνσον, Αρτό, Ίψεν, Σαίξπηρ κ.ά. και στα νέα ελληνικά τα περισσότερα έργα του Αριστοφάνη. Ακόμα έγραψε και σκηνοθέτησε τηλεοπτικές σειρές για την κρατική και ιδιωτική τηλεόραση. Μεγάλη είναι και η λίστα με τα βραβεία που του απονεμήθηκαν κατά τη διάρκεια της καλλιτεχνικής του διαδρομής: Κρατικό Βραβείο Θεάτρου 1966 για το έργο «Η τελετή». Έπαθλο «Κάρολος Κουν» (1989) για το καλύτερο ελληνικό έργο της χρονιάς («Περιποιητής φυτών»). για το μυθιστόρημά του «Η μητέρα του σκύλου». Μέγα Βραβείο Κριτικών θεάτρου (2000). Τα βραβεία Ελληνόφωνων Κάτω Ιταλίας (1998) και «Acerbi» (2002) για τη «Μητέρα του σκύλου». Η μόνιμη κατοικία του βρισκόταν στο κέντρο της Αθήνας. Δεν λησμόνησε όμως την ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Δίβρη, την οποία και επισκεπτόταν τακτικά. Επίσης δώρισε πολλά βιβλία στη Βιβλιοθήκη του Πνευματικού Κέντρου της Δίβρης. Η κηδεία του θα πραγματοποιηθεί σήμερα, στις 4 το απόγευμα, από το κοιμητήριο Παπάγου.

Συλλυπητήρια σημειώματα απέστειλε το σύνολο του πολιτικού κόσμου. Σε ανακοίνωσή του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Σίμος Κεδίκογλου υπογραμμίζει ότι ο Παύλος Μάτεσις υπήρξε «επί σαράντα και πλέον χρόνια ένας ακούραστος εργάτης της τέχνης, ένας λαμπρός διανοητής, ένας πολυβραβευμένος συγγραφέας και μεταφραστής. Η κυβέρνηση εκφράζει τη θλίψη και τα θερμά συλλυπητήριά της στους οικείους του». Ο αναπληρωτής υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού Κώστας Τζαβάρας σημειώνει ότι ο συγγραφέας στην πολύχρονη δημιουργική πορεία του «ανανέωσε τον θεατρικό λόγο, καλλιέργησε με τον ξεχωριστό δικό του τρόπο τη λογοτεχνία και μετέφρασε υποδειγματικά θεατρικά και λογοτεχνικά έργα.

Η αξία της γραφής του πέρασε τα ελληνικά σύνορα και κέρδισε διεθνή αναγνώριση, σεβασμό και διακρίσεις. Του χρωστάμε ευγνωμοσύνη για τη μοναδική συμβολή του στην καλλιέργεια της τέχνης του λόγου και για την πολύτιμη προσφορά του στον πολιτισμό». Εξαίρετη μορφή των γραμμάτων και των τεχνών της χώρας μας με μεγάλη διαδρομή και αναγνώριση χαρακτηρίζει στο συλλυπητήριο σημείωμά του ο ΣΥΡΙΖΑ και προσθέτει πως «το πλούσιο έργο του και η συμβολή του στην τέχνη θα μείνει ζωντανό στο πέρασμα των χρόνων».

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Δείτε επίσης