Κρυοπαγήματα και αντιμετώπιση

kryobag;hmata5Όταν ο μαλακός ιστός παγώνει και αποστερείται τοπικά της αιματικής παροχής, η βλάβη που προκύπτει καλείται κρυο­πάγημα. Συχνότερα προσβάλλονται τα αυτιά, η μύτη, τα μάγουλα και τα δάκτυλα των άκρων χεριών και ποδιών. Το παγωμέ­νο τμήμα ανώδυνα καθίσταται ωχρό και κηρώδες.

Απαντώ­νται διάφοροι βαθμοί ιστικής βλάβης παρόμοιοι με εκείνους που οφείλονται σε εγκαύματα.

Ανάλογα με το βαθμό της βλάβης μπορεί να εμφανιστεί ερύθημα και πρήξιμο, φυ­σαλίδες και πομφόλυγες, επιφανειακή γάγγραινα, εν τω βά­θει γάγγραινα, καθώς επίσης και τραυματισμός των μυών, των τενόντων, του περιοστέου και των νεύρων. Ο βαθμός της βλάβης συσχετίζεται άμεσα με τη θερμοκρα­σία και τη διάρκεια ψύξεως.

Αντιμετώπιση

Η έγκαιρη θεραπεία του κρυοπαγήματος πριν αναπτυχθεί το πρήξιμο συνίσταται στην κάλυψη του τμήματος με ενδύ­ματα ή με ένα ζεστό χέρι ή άλλη σωματική επιφάνεια για να διατηρηθεί μια ήπια θερμότητα έτσι ώστε να επιτευχθεί επαρκής κυκλοφορία αίματος.

Η ταχεία επαναθέρμανση σε υδατόλουτρο θερμοκρασίας 37-43°C (100-110°F) αποτελεί τη θεραπεία εκλογής για όλες τις μορφές κρυοπαγήματος. Η επαναθέρμανση θα πρέπει να καθυστερεί μέχρις ότου ο ασθενής μεταφερθεί σε μια περιοχή όπου δεν υπάρχει κίν­δυνος επαναψύξεως. Η αργή απόψυξη οδηγεί σε περισσό­τερο εκτεταμένη ιστική βλάβη. Εξαιτίας του αξιοσημείωτου άλγους που βιώνεται κατά τη διάρκεια της ταχείας απόψυ­ξης θα πρέπει να χορηγούνται αναλγητικά, εκτός από την περίπτωση που αντενδείκνυται η λήψη τους.

Η απόψυξη ολοκληρώνεται όταν το δέρμα καταστεί ερυθρό και εύκα­μπτο. Υποστηρικτικά μέτρα όπως είναι η ανάπαυση στο κρε­βάτι, η πολυθερμιδική δίαιτα που είναι πλούσια σε πρωτεΐ­νες, η περιποίηση των πληγών και η αποφυγή του τραυματι­σμού είναι επιτακτικά. Θα πρέπει να αποφεύγεται κάθε τρι­βή του προσβεβλημένου τμήματος αλλά μπορεί να βοηθή­σει η ήπια χειρομάλαξη των εγγύς τμημάτων του άκρου που δεν είναι μουδιασμένα.

Μετά από την εγκατάσταση οιδήματος και υπεραιμίας, ο ασθενής θα πρέπει να παραμένει στο κρεβάτι με το προσβε­βλημένο μέλος σε ελαφρά κάμψη, ανυψωμένο και σε ανά­παυση. Η έκθεση του πάσχοντος άκρου σε αέρα σε θερμο κρασία δωματίου ανακουφίζει το άλγος και βοηθά στην αποφυγή ιστικής βλάβης. Μπορεί να είναι επιθυμητή η προ­στασία που προσφέρει μια θερμοκοιτίδα.

Έχει προταθεί η χρήση αντιπηκτικών για την πρόληψη της θρόμβωσης και της γάγγραινας. Η πεντοξυφυλλίνη, η ιβουπροφαίνη και η ασπιρίνη μπορεί να είναι χρήσιμα επι­κουρικά φάρμακα.

Τα αντιβιοτικά θα πρέπει να δίδονται ως προφύλαξη ενάντια στη λοίμωξη και θα πρέπει να γίνεται επαναληπτική δόση του αντιτετανικού εμβολίου.

Είναι δυνα­τόν να χρειαστούν πολλοί μήνες για την ανάρρωση του ασθενούς. Οι τραυματισμοί που αφορούν το εγγύς τμήμα της φάλαγγας ή την περιοχή του καρπού ή του ταρσού, ει­δικά όταν συνοδεύονται από έλλειψη έγκαιρης ραδιενερ­γούς ανίχνευσης κατά τη διάρκεια οστικής σάρωσης, πολύ συχνά απαιτούν ακρωτηριασμό. Παρά το γεγονός ότι ο προ­ηγηθείς τραυματισμός εκ ψύχους αποτελεί μείζονα παράγο­ντα κινδύνου για την υποτροπιάζουσα νόσο, η συμπαθεκτομή μπορεί να δράσει προληπτικά έναντι των επαναλαμβανό­μενων επεισοδίων.