Δερματίτιδα από υδράργυρο

O υδράργυρος μπορεί να προκαλέσει πολλαπλά δερματικά σύνδρομα. Το κλασικό σύνδρομο είναι η ακροδυνία, επίσης γνωστή ως ρόδινη νόσος και ερυθροιδηματική πολυνευροπάθεια.

Η ακροδυνία προκαλείται από δηλητηρίαση με υδράρ­γυρο, συνήθως κατά τη βρεφική ηλικία. Οι δερματικές αλ­λοιώσεις είναι χαρακτηριστικές και σχεδόν παθογνωμονικές. Αυτές αποτελούνται από επώδυνο οίδημα των άκρων χειρών και ποδών, που μερικές φορές συνοδεύεται από έντονο κνη­σμό των μερών αυτών.

Τα χέρια και τα πόδια είναι επίσης ψυ­χρά και ρόδινα ή σκούρο ερυθρά. Το ερύθημα είναι συνήθως υπό μορφή κηλίδων, αλλά μπορεί να είναι διάχυτο. Συχνά υπάρχουν αιμορραγικά σημεία. Στον κορμό παρατηρείται ένα κηλιδώδες ή βλατιδώδες ερύθημα. Μπορεί να εμφανιστούν στοματίτιδα και απώλεια των δοντιών.

Τα συστηματικά συ­μπτώματα συνίστανται σε μέτριο πυρετό, ευερεθιστότητα, έντονη φωτοφοβία, αυξημένη εφίδρωση, καθώς και τάση για κλάμα τον περισσότερο καιρό. Υπάρχει πάντα μέτρια φλεγ­μονή του ανώτερου αναπνευστικού με φαρυγγαλγία. Επίσης μπορεί να συνυπάρχουν υπέρταση, υποτονία, μυϊκή αδυνα­μία, ανορεξία και αϋπνία. Συνήθως υπάρχουν λευκωματινουρία και αιματουρία. Η διάγνωση γίνεται με την ανίχνευση υδραργύρου στα ούρα.

Εξάνθημα μπορεί να προκύψει από την εισπνοή ατμών υδραργύρων ή απορρόφηση με άμεση επαφή. Ένα διάχυ­το, συμμετρικό ερυθηματώδες ιλαροειδές εξάνθημα εμφα­νίζεται στις πτυχές και στα εγγύς άκρα μέσα σε λίγες ημέ­ρες από την έκθεση. Η επίταση στη βουβωνική χώρα, αλλά και στις έσω επιφάνειες των μηρών παράγει εικόνα “Συν­δρόμου μπαμπουΐνου”.

Το εξάνθημα προκαλεί αίσθημα καύσου ή φαγούρας και εμφανίζονται μικρές θυλακικές φλύκταινες. Εκτεταμένη απολέπιση παρατηρείται με την αποδρομή. Παλιά σπασμένα θερμόμετρα ή εφαρμογή κρεμών που περιέχουν υδράργυρο και φυτικά φαρμακευτικά αποτελούν δυνητικές πηγές.

Ο υδράργυρος είναι επίσης μια πιθανή αιτία κοκκιωμά­των ξένου σώματος και υπερμελάγχρωσης στις περιοχές εφαρμογής. Ένα εξάνθημα από ελάχιστα κνησμώδεις βλατίδες και βλατιδοφυσαλίδες 1-2 mm σε διάμετρο, στις παλά­μες (σε όλους τους ασθενείς) και τα πέλματα, στα άνω άκρα και στο κορμό έχει επίσης αποδοθεί στα επίπεδα υδραργύρου στο αίμα κοντά στα ανώτερα όρια που θεω­ρούνται ασφαλή.

Θεραπεία με δίαιτα ελεύθερη θαλασσινών και χορήγηση χηλικών παραγόντων οδήγησε σε ύφεση του εξανθήματος σε ορισμένους ασθενείς. Η νομισματοειδής δερματίτιδα βελτιώθηκε σε δύο ασθενείς με θετικές επιδερμιδικές δοκιμασίες με τον υδράργυρο, όταν τα οδοντιατρικά τους αμαλγάματα αφαιρέθηκαν.