VITORANGE – οδηγίες: Χρήση και ενδείξεις

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 24-2-2000
ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Αριθμ. Πρωτ.: 7392
Μεσογείων 284, 155 62 Χολαργός
Δ/νση: Διοικητικών Υπηρεσιών Ελέγχου Προϊόντων
Πληροφορίες: Μ. ΣΑΚΚΟΥΛΑΣ
Τηλέφωνο: 65 07 200

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ – ΑΠΟΦΑΣΗ

ΘΕΜΑ: Καθορισμός Περίληψης Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και Φύλλου Οδηγιών για το Χρήστη φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων που περιέχουν δραστικό συστατικό ASCORBIC ACID και χορηγούνται από του στόματος (βιταμίνη C).

΄Εχοντες υπόψη:

  • Τις διατάξεις του αρθ. 8 της Κοινής Υπουργικής Απόφασης Α6α/9392/91/92 “Περί εναρμόνισης της Ελληνικής Νομοθεσίας με την αντίστοιχη Κοινοτική στον τομέα της κυκλοφορίας των φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων”,
  • Την παρ. 8 του άρθρου 6 του Ν. 1316/83 σε συνδυασμό με την παρ. 13 του άρθρου 44 του Ν. 1397/83,
  • Την απόφαση Προέδρου του ΔΣ/ΕΟΦ με αριθμ. 40187/26-11-1999 με την οποία μεταβιβάστηκε στους Προϊσταμένους των Διευθύνσεων η αρμοδιότητα του προέδρου που αφορά στην υπογραφή των εγγράφων ευθύνης των Διευθύνσεών τους,
  • Την Γνωμάτευση του Επιστημονικού Συμβουλίου Εγκρίσεων αρ. Φ 61/8-2-1999.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΜΕ 

  • Η Περίληψη Χαρακτηριστικών του Προϊόντος φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων που περιέχουν δραστικό συστατικό ASCORBIC ACID και χορηγούνται από του στόματος, ορίζεται ως εξής:

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (SΡC)

  1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 
  1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ σε δραστικά συστατικά

Ascorbic acid 1000 mg

  1. ΦΑΡΜΑΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΟΡΦΗ

Αναβράζοντα δισκία, Κοκκία για πόσιμο εναιώρημα

Θεραπευτικές ενδείξεις

Το Ascorbic acid χορηγείται για τις ακόλουθες θεραπευτικές ενδείξεις:

  • πρόληψη και θεραπεία του σκορβούτου,
  • καταστάσεις αυξημένων αναγκών σε βιταμίνη C (κύηση, γαλουχία, λοιμώξεις, ανάρρωση από ασθένεια ή εγχείρηση),
  • σιδηροπενικές αναιμίες, επειδή διευκολύνει την εντερική απορρόφηση σιδήρου,
  • εκτεταμένα εγκαύματα ή τραύματα (επιτάχυνση επουλώσεως).

Δοσολογία και τρόπος χορήγησης

  • δοσολογία εξατομικεύεται ανάλογα με την περίπτωση.
  • συνιστώμενη δοσολογία είναι 500-1000 mg την ημέρα. Τα αναβράζοντα δισκία πρέπει να διαλύονται σε ένα ποτήρι νερό.

Αντενδείξεις

Το Ascorbic acid αντενδείκνυται σε ασθενείς με γνωστή υπερευαισθησία σε οποιοδήποτε από τα συστατικά του. 

Επίσης η βιταμίνη C αντενδείκνυται σε ασθενείς με χρόνια σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια. Η χορήγηση μεγάλων δόσεων και για μακρό χρονικό διάστημα οδηγεί σε δευτεροπαθή οξάλωση ιστών και οργάνων με σοβαρές συνέπειες στη λειτουργία τους, λόγω αδυναμίας απομάκρυνσης με τα ούρα του ασκορβικού οξέος και του σχηματιζόμενου από αυτό οξαλικού οξέος. 

  • μοναδική αντένδειξη αφορά στους πάσχοντες από βαριά χρόνια νεφρική ανεπάρκεια διότι παρουσιάζουν γενικά σημαντικότατη υπεροξαλαιμία (100-250%) οφειλόμενη στο μεγάλο περιορισμό ή και την ολική κατάργηση της νεφρικής λειτουργίας. Η μαζική χορήγηση βιταμίνης C στους ασθενείς αυτούς υπερδιπλασιάζει την αρχική βαριά υπεροξαλαιμία τους και επιδεινώνει την επαναπόθεση οξαλικού στους ιστούς και τα όργανα με καταστροφικές συνέπειες στη λειτουργικότητά τους.

Iδιαίτερες προειδοποιήσεις και ιδιαίτερες προφυλάξεις κατά τη χρήση

Επίδραση σε διαγνωστικές δοκιμασίες: σε διαβητικούς, η βιταμίνη C μπορεί να επηρεάσει τις δοκιμασίες μέτρησης γλυκόζης στα ούρα, ενώ δεν έχει καμία επίδραση στα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα. Για το λόγο αυτό, η χορήγηση βιταμίνης C πρέπει να διακόπτεται αρκετές μέρες πριν την πραγματοποίηση αυτών των δοκιμασιών. 

Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα και άλλες μορφές αλληλεπίδρασης

Τα από του στόματος χορηγούμενα αντισυλληπτικά μειώνουν τα επίπεδα της βιταμίνης C στο σώμα μέσω οξείδωσης, πιθανώς μέσω αυξημένων επιπέδων κερουλοπλασμίνης. Τα κορτικοστεροειδή ενισχύουν την οξείδωση. Η καλσιτονίνη αυξάνει το ρυθμό με τον οποίο καταναλώνεται η βιταμίνη C. Τα σαλικυλικά άλατα αναστέλλουν την ενεργό μεταφορά διαμέσου του εντερικού τοιχώματος.

Οι τετρακυκλίνες αναστέλλουν τον ενδοκυττάριο μεταβολισμό και την επαναπορρόφηση από τα νεφρικά σωληνάρια. Το ακετυλοσαλικυλικό οξύ, τα βαρβιτουρικά και οι τετρακυκλίνες αυξάνουν την απέκκριση της βιταμίνης C στα ούρα.

Είναι χημικός ασύμβατη με καλιούχο πενικιλίνη και καταστρέφεται γρήγορα παρουσία διτανθρακικού νατρίου.

Κύηση και γαλουχία

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να καταδεικνύουν κίνδυνο κατά την εγκυμοσύνη. Για το λόγο αυτό, η βιταμίνη C μπορεί να χορηγείται κατά τη διάρκεια της κύησης.

Χρήση κατά τη διάρκεια της γαλουχίας:

  • βιταμίνη C μπορεί να χορηγείται κατά τη διάρκεια της γαλουχίας.

Επίδραση στην ικανότητα οδήγησης και χειρισμού μηχανημάτων

Καμία γνωστή.

Ανεπιθύμητες ενέργειες (παρενέργειες)

Η βιταμίνη C είναι πολύ καλά ανεκτή, έτσι ώστε ακόμα και δόσεις που υπερβαίνουν τις φυσιολογικές ανάγκες είναι ανεκτές χωρίς συμπτώματα. 

Υψηλές δόσεις (3 g και περισσότερα) περιστασιακά οδηγούν σε ήπια διάρροια και/ή διουρητική δράση. Έχει αναφερθεί παροδική ζάλη σε ταχεία ενδοφλέβια χορήγηση. Πρόσφατα ευρήματα υποστηρίζουν ότι η χορήγηση υψηλών δόσεων βιταμίνης C για παρατεταμένα χρονικά διαστήματα είναι πιθανό να οδηγήσει στο σχηματισμό οξαλικών κρυστάλλων. 

Υπερδοσολογία

Δεν έχουν αναφερθεί περιπτώσεις υπερδοσολογίας.

  1. ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

Φαρμακοδυναμικές ιδιότητες

Το ασκορβικό οξύ είναι σημαντική υδατοδιαλυτή βιταμίνη, απαραίτητο στοιχείο του ανθρώπινου οργανισμού. Είναι ισχυρός αντιοξειδωτικός παράγοντας του μεταβολισμού των λιπιδίων, των κυτταρικών μεμβρανών και των βιταμινών. Λόγω της χαμηλής αποθηκευτικής ικανότητας του σώματος στη βιταμίνη C, η τακτική λήψη επαρκών ποσοτήτων είναι θεμελιώδης για τον άνθρωπο. 

Η τακτική συμπληρωματική χορήγηση έχει ισχυρή επίδραση στα επίπεδα της βιταμίνης C στον ορό ανεξαρτήτως άλλων διαιτητικών και δημογραφικών χαρακτηριστικών των χρηστών που μπορεί να βελτιώσει τη διατροφή.

Το ασκορβικό οξύ και ο μεταβολίτης του δεϋδροασκορβικό οξύ σχηματίζουν ένα αντιστρεπτό οξειδοαναγωγικό σύστημα που εμπλέκεται σε πολλές ενζυμικές αντιδράσεις και αποτελεί τη βάση της ευρύτατης φαρμακολογικής δράσης της βιταμίνης C. Το ασκορβικό οξύ λειτουργεί σαν ένας πρόσθετος παράγοντας σε έναν αριθμό αντιδράσεων υδροξυλίωσης και αμίδωσης μεταφέροντας ηλεκτρόνια σε ένζυμα που παρέχουν αναγωγικά ισοδύναμα.

Η σημασία του ασκορβικού οξέος στον ανθρώπινο οργανισμό είναι πιο εμφανής στην κλινική εκδήλωση της ανεπάρκειας βιταμίνης C, δηλ. στο σκορβούτο. Το ασκορβικό οξύ είναι απαραίτητο στο σχηματισμό υδροξυπρολίνης από προλίνη η οποία στη συνέχεια απαιτείται για το σχηματισμό του λειτουργικά ενεργού κολλαγόνου. Τα συμπτώματα που έχουν παρατηρηθεί στο σκορβούτο όπως καθυστερημένη επούλωση πληγών, διαταραχές της οστικής ανάπτυξης, αγγειακή ευθραυστότητα και διαταραχές των δοντιών είναι αποτέλεσμα της διαταραχής της δημιουργίας του κολλαγόνου.

Στο έντερο το ασκορβικό οξύ ευνοεί την απορρόφηση του μη συνδεδεμένου με την αίμη σιδήρου και έτσι προσφέρει προστασία από την σιδηροπενική αναιμία.

Υπάρχει εκτεταμένη βιβλιογραφία για τη συμβολή του ασκορβικού οξέος στην επούλωση των πληγών και εγκαυμάτων. Κλινικές μελέτες έδειξαν ότι η χρήση βιταμίνης C βελτιώνει την επούλωση πληγών ακόμη και σε άτομα τα οποία δεν στερούνται βιταμίνης C. Έχει περιγραφεί σχέση της βιταμίνης C και της ανάπτυξης έλκους κατακλίσεως και της θεραπείας προϋπάρχοντος έλκους κατακλίσεως που υποδεικνύει θεραπευτικό τινά ρόλο της χορήγησης βιταμίνης C συμπληρωματικά με τις υπάρχουσες αγωγές. Οι δόσεις βιταμίνης C που χορηγήθηκαν ήταν 1-2 g ημερησίως προ και μετεγχειρητικά για να εξασφαλιστεί η βέλτιστη σύνθεση και διασύνδεση των ινών του κολλαγόνου στον αναπλασσόμενο ιστό.

Χορήγηση 1500 mg/ημέρα βιταμίνης C βοήθησε την επιτάχυνση της επούλωσης κατόπιν εξαγωγής δοντιού και μείωσε την πιθανότητα φατνιαλγίας και άλλων επιπλοκών.

Φαρμακοκινητικές ιδιότητες

Απορρόφηση

Το ασκορβικό οξύ απορροφάται κυρίως στο ανώτερο τμήμα του λεπτού εντέρου, με νάτριο εξαρτώμενη ενεργή μεταφορά. Όταν το ασκορβικό οξύ βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις η απορρόφηση γίνεται μέσω παθητικής διάχυσης. Όσο αυξάνει το ποσοστό του προσλαμβανόμενου ασκορβικού οξέος τόσο μειώνεται και η απορρόφηση και αυξάνεται η απέκκριση ώστε να διατηρείται σταθερή στάθμη στο αίμα. Μετά από του στόματος χορήγηση δόσεων έως περίπου 180 mg απορροφάται το 70-90% του συστατικού. Με δόσεις 1-12 g, η αναλογία του ασκορβικού οξέος που απορροφάται πέφτει από περίπου 50% σε περίπου 15%, παρ’ όλο που η απόλυτη ποσότητα του συστατικού που απορροφάται συνεχίζει να αυξάνεται.

Κατανομή

Το ασκορβικό οξύ συνδέεται με τις πρωτεΐνες του πλάσματος σε ποσοστό περίπου 24%. Οι συγκεντρώσεις στον ορό είναι περίπου 10 mg/l (60 μmol/l). Συγκεντρώσεις μικρότερες από 6 mg/l (35 μmol/l) υποδεικνύουν ότι η πρόσληψη της βιταμίνης C δεν είναι πάντοτε ικανοποιητική και συγκεντρώσεις μικρότερες από 4 mg/l (20 μmol/l) υποδεικνύουν ότι η πρόσληψη είναι ουσιαστικά ανεπαρκής. Στο σκορβούτο, οι συγκεντρώσεις στον ορό είναι μικρότερες από 2 mg/l (10 μmol/l).

Μεταβολισμός

Το ασκορβικό οξύ μεταβολίζεται μερικώς μέσω δεϋδροασκορβικού οξέος προς οξαλικό οξύ. Ωστόσο όταν ενίεται σε υπερβολικές ποσότητες, το ασκορβικό οξύ απεκκρίνεται κυρίως σε αναλλοίωτη μορφή στα ούρα και στα κόπρανα. Το ασκορβικό οξύ-2-θεϊικό εμφανίζεται επίσης ως μεταβολίτης στα ούρα.

Απέκκριση

Η φυσιολογική ποσότητα ασκορβικού οξέος στο σώμα είναι περίπου 1500 mg. Ο χρόνος ημιζωής της αποβολής εξαρτάται από την οδό χορήγησης, την ποσότητα που χορηγήθηκε και την ταχύτητα απορρόφησης.

Μετά από μια από του στόματος χορήγηση περίπου 50 mg βιταμίνης C ο χρόνος ημιζωής είναι περίπου 14 ημέρες και μετά από χορήγηση 1g είναι περίπου 13 ώρες. Μετά από ενδοφλέβια χορήγηση 500 mg ασκορβικού νατρίου, ο χρόνος ημιζωής είναι περίπου 6 ώρες. Όταν λαμβάνονται ποσότητες βιταμίνης C μικρότερες από 1-3 g ημερησίως, η κύρια οδός απέκκρισης είναι νεφρική. Με δόσεις που υπερβαίνουν τα 3 g, αυξανόμενες ποσότητες απεκκρίνονται αναλλοίωτες στα κόπρανα.