Υδατάνθρακες και τερηδόνα

Τα βακτήρια που εδρεύουν στο στόμα προ­καλούν ζύμωση των υδατανθράκων, από την οποία παράγονται τελικά προϊόντα του οξικού οξέος (κυρίως γαλακτικό οξύ αλλά και ορισμένη ποσότητα φορμικού, οξικού και προπριονι­κού οξέος), με αποτέλεσμα την πτώση του ρΗ της οδοντικής πλάκας.

Όταν το ρΗ πέσει κάτω από το 5,5, η αδαμαντίνη των δοντιών διαλύεται στο υγρό της πλάκας.

Η επανειλημμένη και για μεγάλα χρονικά διαστήματα έκθεση των δοντιών σε χαμηλό ρΗ μπορεί να οδηγή­σει στη δημιουργία τερηδόνας. Ωστόσο, δεν προκαλούν όλοι οι υδατάνθρακες τερηδόνα στον ίδιο βαθμό.

Τα σάκχαρα που απαντώνται συνήθως στη δίαιτα π.χ. η σακχαρόζη, η φρου­κτόζη, η γλυκόζη και η μαλτόζη, υφίστανται άμεση ζύμωση από τα βακτήρια του στόματος.

Η λακτόζη, η γαλακτόζη και τα άμυλα προκα­λούν τερηδόνα σε μικρότερο βαθμό, ενώ οι σακχαροαλκοόλες, όπως η ξυλιτόλη (η οποία χρησιμοποιείται ως γλυκαντικό σε ορισμένα γλυκίσματα και τσίχλες), δεν προκαλούν τε­ρηδόνα.

Η κατανάλωση σακχάρων μαζί με τα γεύματα ελαττώνει τον κίνδυνο ανάπτυξης τερηδόνας, όπως επίσης και η κατανάλωση τυριού, το οποίο παρέχει φωσφορικά, προ­φυλάσσοντας έτσι από την απομετάλλωση και ενθαρρύνοντας τη μετάλλωση της αδαμαντί­νης.

Το φθόριο

Η πρόσληψη φθορίου μέσω της τροφής και του πόσιμου νερού ή μέσω της προσθήκης του σε οδοντόκρεμες και οδοντικά διαλύμα­τα προστατεύει από την ανάπτυξη τερηδόνας.

Προσοχή όμως, μεγάλες συγκεντρώσεις φθορίου στο πόσιμο νερό μπορεί να προκαλέσουν συσσώρευση φθορίου στον οργανισμό, με αποτέλεσμα την καταστροφή του σκελετού και των δοντιών.

Η βέλτιστη συγκέντρωση φθορίου στις εύκρατες περιοχές του κόσμου είναι 1 mg ανά λίτρο, συγκέντρω­ση η οποία θα πρέπει να ελαττώνεται στα 0,6 mg ανά λίτρο στις τροπικές περιοχές, όπου η πρόσληψη νερού είναι συνήθως μεγαλύτερη.