Αύξηση των αυτοκτονιών στα χρόνια της ελληνικής κρίσης

Οι ψυχικές διαταραχές αποτελούν ισχυρό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς. Παράλληλα, η οικονομική κρίση επιδεινώνει αυτές τις συμπεριφορές.

autoktoniesΈχει υπολογιστεί ότι κάθε χρόνο, καταγράφονται περισσότερες από 1.000.000 αυτοκτονίες παγκοσμίως. Μια αυτοκτονία πραγματοποιείται κάθε 20 δευτερόλεπτα ενώ μία απόπειρα πραγματοποιείται κάθε δευτερόλεπτο. Η αυτοκτονία σήμερα συγκαταλέγεται μεταξύ των 10 συχνότερων αιτιών θανάτου στο σύνολο του πληθυσμού και ανάμεσα στις τρεις συχνότερες αιτίες θανάτου για τους εφήβους και τους νεαρούς ενήλικες.

Παρότι η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους χαμηλότερους δείκτες καταγεγραμμένων αυτοκτονιών στην Ευρώπη, οι αριθμοί τα χρόνια της κρίσης καταγράφουν σταδιακή αύξηση. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία (ΕΨΕ), ενόψει της επιστημονικής ημερίδας με θέμα «Η πρόληψη των αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών σε περίοδο κοινωνικοοικονομικής κρίσης», το 2014 καταγράφηκαν 565 καταγεγραμμένες αυτοκτονίες, από 532 το 2013. Τα τρία πρώτα χρόνια της ύφεσης (2009-2012) αυξήθηκαν οι αυτοκτονίες στο σύνολο του πληθυσμού κατά 29%.

Ο πραγματικός αριθμός των αυτοκτονιών είναι πολλαπλάσιος, καθώς πολλές περιπτώσεις δε καταγράφονται. Ασθενείς με μείζονα κατάθλιψη έχουν δείκτη θνησιμότητας από αυτοκτονία της τάξης του 15-20% ενώ ασθενείς με ψυχώσεις (σχιζοφρένεια) έχουν δείκτες της τάξης 5-10%.

Έχει παρατηρηθεί αυξημένη αναλογία ανδρών που αυτοκτονούν σε σχέση με τις γυναίκες ενώ το αντίθετο συμβαίνει με τις απόπειρες αυτοκτονίας. Το γεγονός αποδίδεται στην αυξημένη πρόθεση αυτοκτονίας των ανδρών και στους βίαιους και συχνά πιο αποτελεσματικούς τρόπους που χρησιμοποιούν σε σχέση με τις γυναίκες. Εξάλλου, έχει υποστηριχθεί ότι αρκετές από τις απόπειρες αυτοκτονίας των γυναικών αποτελούν «κραυγή βοήθειας» χωρίς όμως να παραγνωρίζεται η σημασία τους ως αυτοκαταστροφική ενέργεια.

Ορισμένοι ψυχολόγοι αποδίδουν τους θανάτους στην άσφαλτο ακόμη και σε αυτοκτονικές συμπεριφορές, οι οποίες έχουν επιταθεί λόγω της συνεχιζόμενης κρίσης. «Η αυτοκαταστροφική συμπεριφορά αποτελεί πολύπλευρο, πολύπλοκο και δυσεπίλυτο κοινωνικοψυχοβιολογικό φαινόμενο. Στις μέρες μας οι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές παρουσιάζουν αυξητικές τάσεις σχεδόν σε όλες τις χώρες που βρίσκονται σε κατάσταση οικονομικής κρίσης» σημείωσε ο Βασίλης Κονταξάκης, καθηγητής Κλινικής και Κοινωνικής Ψυχιατρικής ΕΚΠΑ, σε συνέντευξη Τύπου.