Λίνα Νικολοπούλου: Σκοπός του eHealth Forum είναι να γίνει η Αθήνα κόμβος ψηφιακής υγείας για την Νοτιοανατολική Ευρώπη

Το eHealth Forum πραγματοποιείται στις 25 και 26 Οκτωβρίου 2016 σε δύο σημεία της Αθήνας ταυτόχρονα και αποτελεί τόπο ανταλλαγής ιδεών γύρω από τη ψηφιακή υγεία.

Πρόκειται για ένα μαζικό συνέδριο που αφορά γιατρούς, φαρμακοποιούς, πανεπιστημιακούς επιστήμονες, δήμους και συλλόγους ασθενών. Διακεκριμένοι ομιλητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό θα αναφερθούν στις εφαρμογές eHealth που αποτελούν ένα σημαντικό εργαλείο όχι μόνο για γιατρούς και ασθενείς τους αλλά και για όσους ακολουθούν ένα υγιεινό τρόπο ζωής.

Φέτος  το eHealth Forum διευρύνεται με παράλληλες εκδηλώσεις σε 2 σημεία στην καρδιά της Αθήνας:

  • –  Στο eHealth Forum, στο Μέγαρο Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο Αθηνών,  το σημείο συνάντησης φορέων και κυβερνήσεων με τη γνώση και εξειδίκευση στην ηλεκτρονική υγεία. Mε σκοπό την ευρύτερη ενημέρωση στον τομέα της υγείας μπορούν να παρακολουθήσουν δωρεάν ενώσεις και σύλλογοι ασθενών, στελέχη από την τοπική αυτοδιοίκηση, επαγγελματίες υγείας, διοικητές νοσοκομείων και οργανισμών παροχής υπηρεσιών υγείας, πανεπιστημιακοί, ερευνητές και φοιτητές.
  • –  Στο eHealth Forum festival, στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων, την πρώτη έκθεση καινοτομίας στην τεχνολογία υγείας ανοιχτή στο κοινό, όπου καλούμε με ελεύθερη είσοδο όλους τους πολίτες  να έρθουν και να γνωρίσουν την καινοτομία στην ψηφιακή υγεία και πώς αυτή αλλάζει καθημερινά την ζωή μας.

Το eHealth Forum εστιάζει στην πληροφόρηση, το νομοθετικό πλαίσιο και την επιχειρηματικότητα, ενώ το eHealth Forum festival ανοίγει τις πόρτες της καινοτομίας στην ψηφιακή υγεία και δίνει πρόσβαση για πρώτη φορά στο ευρύ κοινό, να δει από πρώτο χέρι και να δοκιμάσει προϊόντα και εφαρμογές μέσα από μια διαδραστική και διασκεδαστική έκθεση.

Το eHealth Forum επιδιώκει να καλύψει κατά το δυνατόν το ευρύ πεδίο της ηλεκτρονικής υγείας.

Την πρωτοβουλία για τη διοργάνωση του eHealth Forum 2016  έχει αναλάβει η Mindwork Business Solutions σε συνεργασία με σημαντικούς φορείς υγείας,  το HL7 Hellas –που έχει την προεδρία της διοργάνωσης- την ECHAlliance, το Ελληνικό Δίκτυο EIP on AHA, την Ιατρική Εταιρεία Αθηνών και το Ελληνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων (ΕΔΔΥΠΠΥ), καθώς και με την πολύτιμη υποστήριξη των IHE Europe, EHTEL, HL7 International, του Ελληνικού Συνδέσμου Πληροφορικής Υγείας (ΕΣΠΥ), της Open Health Alliance, του Ινστιτούτου Πληροφορικής του Ιδρύματος Τεχνολογίας & Έρευνας (ΙΤΕ) και του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Πληροφορικής Βορείου Ελλάδος (ΣΕΠΒΕ).

ehealth-linaΤο healthyliving.gr συζήτησε με την κα Λίνα Νινολοπούλου, διευθύνουσα σύμβουλο της Mindwork, για το ρόλο της ψηφιακής υγείας και το επιχειρηματικό ενδιαφέρον που υπάρχει γύρω από αυτή.

Κα Νικολοπούλου, πως ξεκινήσατε το eHealth Forum;

Κάναμε την αρχή το 2014 όταν η Ελλάδα είχε την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η MINDWORK ανέλαβε τη διοργάνωση του Ευρωπαϊκού Συνεδρίου eHealth. Την προηγούμενη χρονιά, η Χριστίνα Παπανικολάου, η οποία ήταν τότε γενική γραμματέας του Υπουργείου Υγείας και συμμετείχε σε διάφορες επιτροπές της Ευρώπης για την ψηφιακή υγεία, ζήτησε να βοηθήσουμε στη διοργάνωση κάτι που ήταν πρόκληση για εμάς.

Η διοργάνωση είχε μεγάλη επιτυχία, ακούσαμε πολύ καλά λόγια και ένας επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είπε ότι το eHealth του 2014 ήταν το καλύτερο που είχε γίνει έως τότε. Από πολλούς θεωρήθηκε ότι θα ήταν κρίμα να μην συνεχιστεί η προσπάθεια στο χώρο αυτό, άλλωστε υπήρχε μεγάλο ενδιαφέρον από επαγγελματίες της υγείας και της τεχνολογίας, επιστήμονες, ερευνητές, δήμους, εταιρείες τεχνολογίας και άλλους φορείς. Οργανώσαμε το πρώτο ελληνικό συνέδριο πέρυσι, το διευρύνοντας φέτος το σκοπό και την εμβέλεια του και φυσικά συνεχίζουμε με σκοπό να γίνει η Αθήνα ένας κόμβος eHealth για την Νοτιανατολική Ευρώπη, τα Βαλκάνια και την Μεσόγειο.

Ποιες είναι οι βασικές ανάγκες που καλύπτει το eHealth;

Εφαρμογές ηλεκτρονικής υγείας διατρέχουν όλο το σύστημα  αλλά κυριαρχούν στην πρόληψη και την ευεξία. Εφαρμογές eHealth αποτελούν εργαλεία που βοηθούν τον πολίτη ο ίδιος να παρακολουθεί κάποιες παραμέτρους της υγείας του και κατά συνέπεια τον ενδυναμώνει. Το eHealth είναι ένα εργαλείο που χρησιμοποιεί τις ψηφιακές τεχνολογίες ώστε να υπάρχει μια συνεχής και συνεκτική φροντίδα υγείας από τη πρόληψη στη θεραπεία και τη φροντίδα γενικότερα. Σήμερα, για παράδειγμα, υπάρχουν συσκευές που μπορούν να “διαβάσουν” τις τιμές της γλυκόζης του αίματος και να τις στείλουν σε μια βάση δεδομένων από την οποία ενημερώνεται ο γιατρός που παρακολουθεί τον ασθενή. Με τα εργαλεία της ψηφιακής υγείας υπάρχει η δυνατότητα να ενημερώνεται ο ιατρικός φάκελος σχεδόν αυτόματα. Ο γιατρός μπορεί να ξέρει το ιστορικό και να παρακολουθεί από μακριά τον ασθενή μέσω εφαρμογών τηλεϊατρικής. Στη Νορβηγία, ασθενείς με Πάρκινσον έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούνται από απόσταση μέσω έξυπνων συσκευών. Εταιρείες όπως η Phillips ετοιμάζουν κινητά τηλέφωνα που μπορούν να κάνουν διάφορες μετρήσεις που έχουν σχέση με την υγεία όπως εξέταση που συγκεντρώνει μετρήσεις που μπορεί ένας ιατρός να λάβει με σπειρομέτρηση.

Η ανάγκη για εφαρμογές αυτού του είδους μεγαλώνει συνεχώς διότι η Ευρώπη γηράσκει και οι άνθρωποι χρειάζονται περισσότερη φροντίδα. Πρέπει να φροντίσουμε να γερνάμε υγιείς, και ακριβώς γι’ αυτό ένας από τους συνεργαζόμενους φορείς του συνεδρίου μας είναι το European Initiate on Healthy Active Ageing το οποίο έχει και ελληνικό δίκτυο. Η ψηφιακή υγεία βοηθάει σημαντικά προς αυτή την κατεύθυνση.

Σχετικά με το κόστος των εφαρμογών ψηφιακής υγείας, είναι κάτι που επιβαρύνει το σύστημα υγείας ή έχει θετικά αποτελέσματα;

Σίγουρα μια καινούργια εφαρμογή απαιτεί χρήματα στην αρχή, αλλά σε επίπεδα συστήματος το κόστος μειώνεται. Το συνολικό κόστος που αναλαμβάνει το σύστημα υγείας πέφτει και αυτός είναι ένας από τους λόγους που προωθούνται οι εφαρμογές eHealth. Είναι σαφές ότι η ψηφιακή υγεία μπορεί να περιορίσει τις επισκέψεις στα σημεία παροχής υπηρεσιών υγείας, και να γίνονται μόνο όταν κρίνονται σημαντικές. Σκεφτείτε την περίπτωση ενός ασφαλισμένου του ΙΚΑ με χρόνιο νόσημα, π.χ. διαβήτη, μια πάθηση που φθείρει σταδιακά τον οργανισμό. Η σωστή διαχείριση των χρόνιων νοσημάτων έχει μεγάλη σημασία ώστε να αποφευχθούν τυχόν επιπλοκές ή να προκύψουν όσο το δυνατόν αργότερα, αλλά ο γιατρός ίσως δεν έχει πολύ χρόνο να αφιερώσει στον ασθενή. Το eHealth κάνει τη διαδικασία πιο γρήγορη. Ο γιατρός ανοίγει τον ιατρικό φάκελο του ασθενούς, βλέπει αν παίρνει τα φάρμακά του, τη διατροφή του και άλλα δεδομένα που αποστέλλονται μέσω των έξυπνων συσκευών έχοντας μια πολύ καλύτερη εικόνα. Είναι λογικό η μείωση του χρόνου να έχει ως συνέπεια τη μείωση του συνολικού κόστους.

Είναι δυνατόν επίσης να υπάρχει και μια έμμεση μείωση του κόστους λόγω της καλύτερης διαχείρισης της νόσου. Ο ίδιος ο ασθενής ασχολείται περισσότερο με την κατάστασή του, κάτι που αποβαίνει προς όφελός του. Είναι αυτό που αποκαλείται “patient empowerment”, δηλαδή ενδυνάμωση του ασθενούς ο οποίος συμμετέχει μ’ αυτόν τον τρόπο, μαζί με τον γιατρό στις αποφάσεις που τον αφορούν. Το eHealth μπορεί να μειώσει ακόμα και το κόστος των κλινικών ερευνών γιατί οι τεχνολογίες απλοποιούν τις διαδικασίες και κάνουν πιο γρήγορη την επικοινωνία των γιατρών μέσω networks.

Που βρίσκεται η Ελλάδα, σε σχέση με την Ευρώπη, στο θέμα της ψηφιακής υγείας;

Στην Ελλάδα, το Υπουργείο Υγείας έχει αποφασίσει ότι το eHealth είναι σημαντικό και προσπαθεί να αναπτύξει σχέσεις με τις επιστημονικές εταιρείες. Έχει ήδη γίνει το Εθνικό Συμβούλιο Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Υγείας, άρα το eHealth έχει αναγνωριστεί. Η ΗΔΙΚΑ έχει κάνει πολλά βήματα μπροστά σε σχέση με πέντε χρόνια πριν, προχωράει την ηλεκτρονική συνταγογράφηση και είναι στη φάση εισαγωγής του Ατομικού Ηλεκτρονικού Φακέλου στα ιατρεία πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Πρόκειται για ένα μεγάλο πανελλαδικό on-line πληροφοριακό σύστημα το οποίο στηρίζει το Υπουργείου Υγείας. Βέβαια, οι Έλληνες γιατροί έχουν να αντιμετωπίσουν πολλά ζητήματα γιατί τα τελευταία χρόνια, στην εποχή της κρίσης και των μνημονίων, η ζωή τους έχει αλλάξει, ωστόσο μια έρευνα που έγινε από τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο δείχνει ότι είναι πολύ θετικοί απέναντι στην ψηφιακή υγεία.

Γίνεται επίσης σημαντική προσπάθεια στην Ελλάδα και δημιουργείται σιγά αλλά σταθερά το οικοσύστημα  ηλεκτρονικής υγείας. Φέτος καλωσορίζουμε στο eHealth Forum αρκετά Ευρωπαϊκά προγράμματα στα οποία συμμετέχουν Ελληνικές εταιρείες και ερευνητικά κέντρα όπως:

Στην Ευρώπη, πολλοί είναι οι δήμοι που έχουν υιοθετήσει συστήματα υπηρεσιών υγείας μέσω τεχνολογιών κινητής τηλεφωνίας, κάτι που έχει αρχίσει να γίνεται και στην Ελλάδα. Στο eHealth Forum έχουμε μια μεγάλη συνεδρία, τη δεύτερη ημέρα, όπου κάποιοι δήμοι θα δημοσιοποιήσουν την δουλειά που κάνουν και θα δείξουν τις εφαρμογές που έχουν αναπτύξει στις περιοχές τους. Επίσης θα μάθουν πως μπορούν να χρηματοδοτηθούν, καθώς υπάρχουν ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις για δήμους και περιφέρειες.

Το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγειών Πόλεων και Προαγωγής της Υγείας (ΕΔΔΥΠΠΥ) έχει υιοθετήσει την ατζέντα του Π.Ο.Υ. Σε ότι αφορά την ενσωμάτωση εργαλείων eHealth και έχει αναλάβει πολύ δυναμικό ρόλο. Στο eHealth Forum συμμετέχουν φέτος περισσότεροι από 15 δήμοι από όλη την Ελλάδα με ομιλητές και εκπροσώπους, ακριβώς για να μοιραστούν αυτή την γνώση οι δήμοι που ήδη εφαρμόζουν με επιτυχία προγράμματα, και να βοηθήσουν να σχεδιαστούν με την σειρά τους καινοτόμες και αποτελεσματικές λύσεις και υπηρεσίες για τους άλλους δήμους που ενδιαφέρονται να προσφέρουν παρόμοιες λύσεις στους δημότες τους.

Θα φέρουμε ανθρώπους από το εξωτερικό που έχουν εμπειρία στις χώρες τους να την επικοινωνήσουν. Έχουμε ένα σχετικό workshop και καλέσαμε ειδικές εταιρείες να καταθέσουν τις απόψεις τους με σκοπό να δημιουργήσουμε networks. Από την Ισπανία θα είναι ο Τζόαν Κορνέτ τον οποίο φέρνουμε για να μιλήσει στους δήμους – η Καταλωνία και η Βαρκελώνη είναι πραγματικά μπροστά στο mobile Health έχοντας σημαντικά προγράμματα, το ίδιο η Ιρλανδία και η Σκωτία.

Σχετικά με την Ελλάδα, αυτό που πρέπει να τροποποιηθεί είναι το πρόγραμμα της εκπαίδευσης των επαγγελματιών υγείας, των γιατρών, των νοσηλευτών και άλλων, ώστε να μπορούν να διαχειρίζονται τις εφαρμογές. Γνώσεις επίσης πρέπει να έχουν και αυτοί που φροντίζουν ανθρώπους στο σπίτι, οι home carers. Σκεφτείτε ότι στη Βαρκελώνη υπάρχει μια ολόκληρη ακαδημία που διδάσκει αυτές τις δεξιότητες.

Στο eHealth Forum έχουμε μια ειδική συνεδρία για την ενσωμάτωση στα προγράμματα εκπαίδευσης ψηφιακές δεξιότητες. Αυτό είναι ζήτημα που απασχολεί την παγκόσμια κοινότητα της ψηφιακής υγείας και απασχολεί και την ελληνική επιστημονική κοινότητα. Αυτό αφορά την προπτυχιακή και μεταπτυχιακή εκπαίδευση στα Πανεπιστήμια –ιατρική & νοσηλευτική- αλλά και την τεχνολογική εκπαίδευση (ΤΕΙ) και την συνεχιζόμενη ιατρική εκπαίδευση για την οποία είναι υπεύθυνες οι επιστημονικές εταιρείες (ΚΕΣΥ κλπ.). Εδώ έχουν ρόλο τα πανεπιστήμια αλλά και οι επιστημονικές εταιρείες και οι ιατρικοί σύλλογοι.

Πόσο μεγάλο είναι το επιχειρηματικό ενδιαφέρον γύρω από το eHealth;

Ο τομέας της υγείας διαθέτει από μόνος τους μια ορμή εξελίξεων καθώς γίνεται σημαντική έρευνα και προκύπτουν νέες ιδέες κάθε μέρα. Οι καινοτομίες μπορεί να προκύψουν από γιατρούς ή πανεπιστημιακούς ερευνητές αλλά τις περισσότερες φορές χρειάζεται μια ομάδα για να πραγματοποιηθούν. Υπάρχουν πολλές νεοφυείς εταιρείες που ασχολούνται με το eHealth, νέοι άνθρωποι με πολύ καλά προσόντα και μεταπτυχιακές σπουδές που θέλουν να γίνουν developers και να αναπτύξουν εφαρμογές. Κι επειδή υπάρχουν πολλές εφαρμογές, ένα από τα θέματα που απασχολεί τον νομοθέτη (regulators) είναι το κανονιστικό πλαίσιο (legal-ethical framework) αλλά και το τεχνολογικό πλαίσιο στο οποίο τοποθετούνται όλα αυτά. Η διαλειτουργικότητα είναι πολύ σημαντική προκειμένου όλος αυτός ο κόσμος να είναι διασυνδεδεμένος. Έτσι ένα από τα θέματα του συνεδρίου μας είναι τα πρότυπα που ένας developer πρέπει να χρησιμοποιήσει για να φτιάξει εφαρμογές.

Στο eHealth Forum 2016 έχουμε μια ολόκληρη συνεδρία για τις καινοτομίες με τη συμμετοχή πάνω από 25 startups, εκ των οποίων οι περισσότερες είναι ελληνικές, για να παρουσιάσουν τις ιδέες τους. Επιπλέον στην Τεχνόπολη το eHealth Forum festival μέσα από το Startup Garden θα αναδείξει τις καλύτερες startup από την Ελλάδα και 7 χώρες του εξωτερικού, επιχειρηματίες του χώρου, ερευνητικά κέντρα,  spin-offs, επενδυτές και τις μεγάλες εταιρείες του ψηφιακού κόσμου, και τις παρουσιάζει στο ευρύ κοινό. Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν πρακτικές εφαρμογές καινοτομίας που θα αλλάξουν την καθημερινότητα τους μέσα από:

  • Έξυπνες Συσκευές
  • Ιατροτεχνολογικές Συσκευές
  • Αυτόνομη Διαβίωση
  • Σένσορες που φοράμε – Wearables
  • Υγιής Γήρανση
  • Ψυχική Υγεία
  • Αναπηρία
  • Ρομποτική

Μπορεί να αναπτυχθεί μια σημαντική επιχειρηματικότητα γύρω από τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας διότι πρόκειται για μια πληθυσμιακή ομάδα που διευρύνεται συνεχώς. Κάθε 50 χρόνια το προσδόκιμο ζωής μεγαλώνει κατά περίπου έξι χρόνια και ο κόσμος ασχολείται όλο και περισσότερο με την υγεία του, π.χ. στη Γαλλία υπάρχει ακόμα και υπουργός “Silver Economy” με την έννοια των ασημένιων μαλλιών της τρίτης ηλικίας. Αρκετοί νέοι άνθρωποι θέλουν να επιχειρήσουν στο eHealth και έχουν άποψη, μπορούν ακόμα να πουλάνε τις υπηρεσίες τους από την Ελλάδα στο εξωτερικό, και το σημαντικό είναι ότι υπάρχουν ευρωπαϊκά κονδύλια. Ας τα αξιοποιήσουμε.

Η σύνδεση της καινοτομίας με την επιχειρηματικότητα είναι ζητούμενο. Η διασύνδεση των ερευνητικών κέντρων με τους δήμους αλλά και με εταιρείες είναι επίσης ζητούμενο. Το eHealth Forum είναι ένα μεγάλο «ζυμωτήριο». Οι ανάγκες που καταθέτουν οι πολίτες, οι ασθενείς, οι επαγγελματίες πυροδοτούν νέες ιδέες και ωθούν τους επιστήμονες να σκεφθούν πέρα από τα εσκεμμένα και να καινοτομήσουν. Οι νέες ιδέες συζητούνται, εξελίσσονται και νέα έργα αναπτύσσονται. Αυτό είναι το ζητούμενο του eHealth Forum: Να προκαλέσει τη συζήτηση, να διευκολύνει την αλληλεπίδραση των συντελεστών της ηλεκτρονικής υγείας, τη ζύμωση μεταξύ τους προς όφελος της υγείας, της κοινωνίας, και της οικονομίας.

Ζήσης Ψάλλας

Σχετικά άρθρα