Μικρόβια: Καθαριότητα και ωφέλιμα βακτήρια

Θέλουμε πάντοτε να προστατεύουμε τον εαυτό μας από τους κινδύνους. Προσέχουμε όταν καταναλώνουμε ωμές τροφές ή όταν φιλάμε αγνώστους, και πλένουμε τα χέρια μας για να απαλλαγούμε από οτιδήποτε μπο­ρεί να μεταδώσει μια ασθένεια. Όμως η καθαριότητα δεν κάνει πάντα καλό στην υγεία μας.

Στην Ευρώπη πριν από 130 χρόνια ανακαλύφθηκε ότι η φυματίωση προκαλείται από τα βακτήρια. Για πρώτη φορά η κοινή γνώμη πρόσεχε τα βακτήρια που ήταν βλαβερά, επικίνδυνα και αόρατα. Δεν πέρασε καιρός και στις ευρωπαϊκές χώρες τέθηκαν σε εφαρμογή νέοι κανονισμοί. Οι ασθενείς απο­μονώνονταν για να μη διασπείρουν τα μικρόβια τους, στα σχολεία απαγορεύτηκε το φτύσιμο, και άρχισαν να εκδίδο­νται προειδοποιήσεις κατά της “κοινής” πε­τσέτας.

Όμως υπάρχει κάτι περίεργο με την καθαριότητα. Όσο υψηλότερες είναι οι προδιαγραφές υγιεινής σε μία χώρα, τόσο αυξάνονται τα περιστατικά αλλεργιών και αυτοάνοσων νοσημάτων. Όσο πιο αποστειρωμένο είναι ένα σπίτι, τόσο περισσότερο θα υποφέρουν όσοι μένουν εκεί από αλλεργίες και αυτοάνοσα. Πριν 30 χρόνια, περίπου ένας στους 10 υπέφερε από αλλεργίες. Σή­μερα το ποσοστό είναι ένας στους τρεις. Ταυτόχρονα, ο αριθμός των λοιμώξεων δεν έχει μειωθεί σημαντικά.

Πάνω από το 95% των βακτηρίων στον κόσμο είναι αβλαβή για τον άνθρωπο. Πολλά είναι εξαιρετικά ευ­εργετικά. Συνεπώς, τα αντισηπτικά ίσως να μην δεν έχουν θέση σε ένα νοικοκυριό που δεν υπάρχει πρόβλημα υγείας. Είναι κατάλληλα μόνο αν ένα μέλος της οικογένειας είναι άρρωστο ή αν ο σκύλος κάνει την ανάγκη του στο χαλί. Αν όμως στο πάτωμα υπάρχουν απλώς μερικές βρόμικες πατη­μασιές, δε χρειάζεστε παρά μόνο νερό και μια σταγόνα καθαριστικό. 0 συνδυασμός είναι υπεραρκετός για να μειώσει τον βακτηριακό πληθυσμό του πατώματος κα­τά 90%, ενώ προσφέρει στον φυσιολογικό, υγιή πληθυ­σμό την ευκαιρία να αποικίσει ξανά την περιοχή. Τα βλαβερά στοιχεία που απομένουν είναι τόσο λίγα ώστε να θεωρούνται αμελητέα.

Ακόμα και όταν υπάρχουν βλαβερά βακτήρια ίσως αποδειχθούν χρήσιμα όταν το ανοσοποιητικό τα χρησιμοποιεί για εκπαιδευ­τικούς λόγους. Λίγα βακτήρια σαλμονέλας στον νεροχύτη της κουζίνας δίνουν την ευκαιρία στο ανοσοποιητικό να “μορφωθεί”. Επικίν­δυνα γίνονται μόνο αν εμφανιστούν σε μεγάλους αριθμούς.

Πλύσιμο

Το πλύσιμο αραιώνει τα περισσότερα βακτήρια που βρίσκονται στο χώμα σε τόσο μικρή συγκέντρωση, ώστε να καθίστανται αβλαβή για τον άνθρωπο. Ένα παράδειγμα οικιακής αραίωσης των βακτηρίων είναι το πλύσιμο φρούτων και λαχανικών. Οι Κορεάτες προσθέτουν λί­γο ξίδι στο νερό για να γίνει ελαφρώς όξινο και λίγο πιο δυσάρεστο για τα βακτήρια.

Το σφουγγάρι της κουζίνας αποτελεί την τέλεια κατοικία για τα όποια διερχόμενα μικρόβια – είναι ωραίο και ζεστό, υγρό και γεμάτο τρο­φές. Όποιος αντικρίζει ένα σφουγγάρι κουζίνας για πρώ­τη φορά στο μικροσκόπιο, συνήθως αηδιάζει.

Τα σφουγγάρια της κουζίνας πρέπει να χρησιμοποι­ούνται μόνο για τους δυσκολότερους λεκέδες. Τα πιάτα, τα μαχαιροπίρουνα και τα λοιπά πρέπει να ξεπλένονται με τρεχούμενο νερό. Το ίδιο ισχύει για τις πετσέτες των πιάτων ή τις πετσέτες στεγνώματος που δεν τις αφή­νουμε να στεγνώσουν. Χρησιμεύουν περισσότερο στο να απλώσουν ένα ωραίο ομοιόμορφο στρώμα βακτηρίων στα πιατικά σας, παρά στο καθάρισμα τους. Πρέπει να απλώνουμε τα σφουγγάρια και τις πετσέτες προκειμέ­νου να στεγνώσουν – αλλιώς γίνονται το τέλειο κατα­φύγιο για μικρόβια που λατρεύουν την υγρασία.

Τα βακτήρια δεν αναπτύσσονται σε στεγνές επιφάνειες. Ορισμένα δεν επιβιώνουν καν. Το φρεσκοσφουγγαρισμένο πάτωμα είναι πιο καθαρό μόλις στεγνώσει. Οι μα­σχάλες που διατηρούνται στεγνές από τα αντιιδρωτικά είναι λιγότερο φιλόξενες για τα βακτήρια -και όσο λι­γότερα τα βακτήρια τόσο λιγότερες οι σωματικές οσμές.

Το στέγνωμα είναι σπουδαίο πράγμα. Όταν στεγνώνου­με τα τρόφιμα, διατηρούνται περισσότερο πριν σαπί­σουν.

Θερμοκρασία

Σε πολλά μέρη του κόσμου, το περιβάλλον καταψύχεται φυσικά μία φορά τον χρόνο. Από βακτηριολογική άπο­ψη, ο χειμώνας ισοδυναμεί με μια σωστή εκκαθάριση. Η ψύξη των τροφίμων αποτελεί εξαιρετικά σημαντικό κομμάτι της καθημερινότητας μας, όμως το ψυγείο πε­ριέχει τόσα τρόφιμα, που παραμένει παράδεισος για τα βακτήρια παρά τις χαμηλές θερμοκρασίες. Η ιδανι­κή θερμοκρασία του ψυγείου σας είναι κάτι λιγότερο από 5 βαθμούς Κελσίου.

‘Οσον αφορά το πλυ­ντήριο ρούχων, τα περισσότερα προγράμματα χρησι­μοποιούν τη βασική αρχή της αραίωσης για να καθαρί­σουν τα ρούχα μας, και αυτό αρκεί. Ωστόσο, οι βρεγμένες πετσέτες της κουζίνας, μια στοίβα εσώρουχα ή τα άπλυτα των αρρώστων πρέπει να πλένονται σε θερμοκρασίες άνω των 60 βαθμών. Τα περισσότερα βακτήρια Ε. coli σκοτώνονται σε θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών Κελσίου, ενώ οι 70 βαθμοί είναι αρκετοί για να σκοτωθούν τα περισσότερο ανθεκτικά βακτήρια της σαλμονέλας.

Καθάρισμα

Με το καθάρισμα αφαιρούμε ένα στρώμα λίπους και πρωτεϊνών από τις επιφάνειες. Όποια βακτήρια υπάρ­χουν μέσα ή κάτω από αυτό, απομακρύνονται μαζί με το στρώμα. Για να το πετύχουμε, συνήθως χρησιμοποι­ούμε νερό και καθαριστικό υγρό. Επιλέγουμε καθάρι­σμα για όλους τους κατοικημένους χώρους, τις κουζίνες και τα μπάνια.

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή την τεχνική με ακραίο τρόπο, γεγονός λογικό όταν παρασκευάζουμε ιατρικά φάρμακα σχεδιασμένα να εισέλθουν απευθείας στις φλέβες ενός ασθενή (όπως τα εγχύματα). Τα φάρ­μακα πρέπει να είναι εντελώς αποστειρωμένα από βακτήρια. Στα φαρμακολογικά εργαστήρια, αυτό επιτυγχάνεται με το ιώδιο. Το ιώδιο εξαχνώνεται, που σημαίνει ότι περνά από τη στερεή, κρυσταλλική μορφή στην αέρια μέσω θέρμανσης, πα­ραλείποντας την υγρή κατάσταση. Οι φαρμακολόγοι θερμαίνουν το ιώδιο μέχρι ολόκληρο το εργαστήριο πα­ραγωγής να καλυφθεί από έναν γαλάζιο ατμό.

Όταν βάζουμε κρέμα χεριών, παγιδεύουμε τα μικρόβια σε ένα λεπτό λιπαρό στρώμα και τα κρατάμε παγιδευμέ­να. Όταν αφαιρούμε το στρώμα με το πλύσιμο, απομα­κρύνουμε ταυτόχρονα και τα μικρόβια. Από τη στιγμή που το δέρμα παράγει φυσικά ένα λιπαρό στρώμα, το σαπούνι και το νερό αρκούν για να πετύχουμε το απο­τέλεσμα. Μέρος του λιπαρού στρώματος παραμένει, βοηθώντας στην αναπλήρωση του μετά το πλύσιμο.

Το υπερβολικά συχνό πλύσιμο των χεριών δεν έχει νόημα – το ίδιο ισχύει και για τα συχνά ντους. Αν το προστα­τευτικό λιπαρό στρώμα απομακρύνεται πολύ συχνά, το απροστάτευτο δέρμα μένει εκτεθειμένο στο περιβάλλον. Κατ’ αυτό τον τρόπο τα βακτήρια που παράγουν οσμές βρίσκουν καλύτερο πάτημα, με αποτέλεσμα να μυρί­ζουμε εντονότερα από πριν, οδηγώντας σε έναν φαύλο κύκλο.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Δείτε επίσης