Διαβήτης: Βλάβες στα πόδια και τα πέλματα

Ο διαβήτης είναι η αιτία για περισσότερο από tο 60% tων ακρωτηριασμών των κάτω άκρων που δεν οφείλονται σε τυχαία τραύματα.

Γενικά, οι διαβητικοί έχουν 10 φορές περισσότερες πιθανότητες να υποβληθούν σε ακρωτηριασμό από όσους δεν πάσχουν από αυτή τη νόσο. Η αιτία του προβλήματος είναι ένας συνδυασμός της περιφε­ρικής και της αυτόνομης νευροπάθειας καθώς και n μείωση της ροής του αίματος λόγω των φραγμένων αρτηριών που τροφοδοτούν τα πόδια. Οταν εκδηλωθούν αυτές οι δύο παθήσεις, ένα απλό κόψιμο ή ένα συρίγγιο στη βάση του ποδιού ή ακόμα και μια παρανυχίδα μπορούν να μολυνθούν και να οδηγήσουν στον ακρωτηριασμό του ποδιού ή του πέλματος.

Πώς γίνεται αυτό; Καθώς η περιφερική νευροπάθεια επηρεάζει την ικανότητα αίσθησης του πόνου, μια πληγή στο πόδι μπορεί να περάσει απαρατήρητη, να επιδεινωθεί και να μετατραπεί σε πεδίο πολλαπλασιασμού εισβάλλοντων βακτηρίων. Η διαταραχή της εφί -δρωσης λόγω της αυτόνομης νευροπάθειας μπορεί επίσης να επη­ρεάσει την ικανότητα του δέρματος να καταπολεμά τις μολύνσεις.

Η κακή κυκλοφορία επιδεινώνει το πρόβλημα, καθώς δυσκολεύει την καταπολέμηση των μολύνσεων. Τα λευκά αιμοσφαίρια του αίματος, τα αντισώματα και άλλα στοιχεία-προστάτες δεν μπορούν να φτάσουν εύκολα στην προσβεβλημένη ζώνη με αποτέλεσμα να αναπτύσσονται έλκη. Τα έλκη στα πόδια είναι επικίνδυνα και απαιτούν άμεση προσοχή. Αν δεν αντιμετωπιστούν, μπορεί να επεκταθούν σε μεγάλο βάθος κάτω από το δέρμα και να διαδώσουν τη μόλυνση στο οστό. Τα δάχτυλα των ποδιών είναι τα πιο ευάλωτα στις μολύνσεις.

Τα άτομα με σοβαρή περιφερική νευροπάθεια είναι επίσης πιο επιρρεπή στο πόδι Σαρκό (Charcot), μια πάθηση στην οποία η καταστροφή και η παραμόρφωση των αρθρώσεων επηρεάζουν την ικανότητά τους να περπατάνε. Το πόδι Σαρκό εκδηλώνεται όταν ο ασθενής δεν αντιλαμβάνεται την ύπαρξη ενός μικροτραύματος σε μια άρθρω­ση ή σε ένα οστό που προκαλείται από την καθημερινή φθορά. Αν δεν προκύψουν αλλαγές στο περπάτημα, στα παπούτσια ή στο πρό­γραμμα άσκησης του ασθενή, η βλάβη εξελίσσεται μέχρι την τελική καταστροφή των ιστών.

Διάγνωση και αντιμετώπιση

Καθώς τα άτομα που πάσχουν από περιφερική νευροπάθεια δεν μπορούν να στηρίζονται στα συμπτώματα για να αντιληφθούν ότι κάτι δεν πάει καλά, πρέπει να ελέγχουν προσεκτικά τα πόδια και τα δάχτυλά τους κάθε μέρα, για να ανιχνεύσουν τυχόν πληγές. Πρέπει να φορούν τα παπούτσια τους με προσοχή.

Ο γιατρός μπορεί να συστήσει αντιβιοτικά που λαμβάνονται από το στόμα ή ενδοφλέβια για τα έλκη ή τις πληγές στα πόδια, αλλά η θεραπεία μπορεί να διαρκέσει από εβδομάδες μέχρι μήνες και ίσως ο ασθενής χρειαστεί να μείνει στο κρεβάτι και να διατηρήσει το προσβεβλημένο άκρο ψηλά.

Όταν τα κυκλοφορικά προβλήματα εμποδίζουν τη θεραπεία, είναι πιθανό να απαιτηθούν διαδικασίες όπως αυτές που συνήθως χρη­σιμοποιούνται για την αντιμετώπιση καρδιαγγειακών προβλημάτων. Για παράδειγμα, αν φράξει μια αρτηρία στο πόδι, ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει αγγειοπλαστική με τοποθέτηση ενδοπρόθεσης (stent) ή χειρουργική παράκαμψη (bypass).

Στην αγγειοπλαστική, ο χειρουργός ανοίγει μια στενωμένη ή φραγμένη αρτηρία του ποδιού, τοποθετεί ένα λεπτό και εύκαμπτο καθετήρα μέσα στην αρτηρία και στη συνέχεια φουσκώνει ένα μπαλονάκι στο σημείο όπου δημιουρ­γείται η απόφραξη. Στη συνέχεια, συνήθως εισάγεται ένα stent, μια διάταξη σαν σωλήνα που διατηρεί ανοιχτό το κανάλι μετά την αφαίρεση του καθετήρα. Στη χειρουργική επέμβαση παράκαμψης, ο χει­ρουργός αφαιρεί ένα σύνολο αιμοφόρων αγγείων από ένα μέρος του σώματος και το χρησιμοποιεί για να σχηματίσει ένα νέο κανάλι, έτσι ώστε το αίμα να μπορεί να παρακάμπτει τη φραγμένη ζώνη.

Καθώς τα άτομα που πάσχουν από περιφερική νευροπάθεια δεν μπορούν να στηρίζονται στα συμπτώματα για να αντιληφθούν ότι κάτι δεν πάει καλά, πρέπει να ελέγχουν προσεκτικά τα πόδια και τα δάχτυλά τους κάθε μέρα, για να ανιχνεύσουν τυχόν πληγές. Πρέπει να φορούν τα παπούτσια τους με προσοχή.

Όταν δεν είναι δυνατή καμιά αγωγή ή δεν υπάρχει καμιά αντα­πόκριση στην αγωγή, η μόλυνση φτάνει μέχρι το οστό ή προκαλεί γάγγραινα, οπότε θα χρειαστεί να ακρωτηριαστεί ένα μέρος του ποδιού ή του πέλματος. Συνήθως, τοποθετείται ένα τεχνητό μέλος, για να μπορεί να περπατά ο ασθενής.

Πρόληψη

Η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη. Αυτό ισχύει για τις περισσότερες επιπλοκές του
διαβήτη, και οι βλάβες στα πόδια και τα πέλματα δεν αποτελούν εξαίρεση. 0 καλύτερος τρόπος να αποφευχθούν τα προβλήματα είναι ο αυστηρός έλεγχος των επιπέδων σακχάρου στο αίμα και η καλή φροντίδα των ποδιών για την αποφυγή μολύνσεων.

  • Ελέγχετε τα πόδια σας κάθε μέρα για έλκη, κοψίματα, γρατζουνιές, πληγές ή πρηξίματα. Μην ξεχνάτε τις περιοχές ανάμεσα στα δάχτυλα.
  • Κάνετε μασάζ στα πόδια σας με μια ενυδατική κρέμα, για να αποφύγετε την ξηρότητα και να μειώσετε τις πιθανότητες να προκληθούν πληγές, που μπορεί να οδηγήσουν σε δερμα­τικές μολύνσεις.
  • Πλένετε τα πόδια σας με χλιαρό νερό και σαπούνι καθημερινά, και στεγνώνετε τα προσεκτικά. Μην αφήνετε ποτέ τα πόδια σας να μουσκέψουν, γιατί αυτό ξηραίνει και «σκάει» το δέρμα.
  • Φροντίζετε προσεκτικά τα νύχια των ποδιών σας, για να αποφύγετε τις παρανυχίδες, αλλά αν έχετε κάποια παρανυχίδα, μην προσπαθή­σετε να την αφαιρέσετε μόνοι σας: απευθυν­θείτε στον γιατρό σας.
  • Αν εντοπίσετε κάλους ή κρεατοελιές, συμ­βουλευτείτε έναν ποδίατρο. Μην προσπαθή­σετε να τα αφαιρέσετε μόνοι σας.
  • Μην εκθέτετε τα πόδια σας σε υπερβολική ζέστη ή κρύο.
  • Αλλάζετε κάλτσες ή καλσόν καθημερινά. Αυτά θα πρέπει να είναι καθαρά.
  • Φοράτε κατάλληλα και άνετα παπούτσια που ταιριάζουν στα πόδια σας. Αποφύγετε τα μυτερά ή ψηλοτάκουνα παπούτσια.
  • Μην περπατάτε ξυπόλυτοι. Με αυτό τον τρόπο, ελαχιστοποιούνται οι κίνδυνοι τραυματισμού των ποδιών σας.
  • Φροντίζετε αμέσως οποιαδήποτε πληγή παρατηρείτε και ζητήστε από έναν επαγγελματία να σας βοηθήσει σχετικά με οποιαδή­ποτε πληγή που σας φαίνεται περίεργη ή δεν επουλώνεται.
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Δείτε επίσης