Οι ηλεκτρονικές δαπάνες που “χτίζουν” το αφορολόγητο

Στο φετινό έντυπο Ε1 υπάρχουν ορισμένες αλλαγές καθώς για πρώτη φορά λαμβάνονται υπόψη οι ηλεκτρονικές δαπάνες εντός Ελλάδος, σε χώρες της ΕΕ και ΕΟΧ (Ισλανδία, Λίχνενσταϊν και Νορβηγία) προκειμένου να διαμορφωθεί το ύψος του αφορολόγητου ορίου για τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και τους κατ’ επάγγελμα αγρότες.

Πρόκειται για τους κωδικούς 049 και 050 που πίνακα 7 που ήταν ανενεργοί τα προηγούμενα χρόνια. Ο κωδικός 049 αφορά τις ηλεκτρονικές δαπάνες του υπόχρεου φορολογούμενου και o κωδικός 050 αφορά τις ηλεκτρονικές δαπάνες συζύγου ή μέλους του σύμφωνου συμβίωσης. Οι κωδικοί αυτοί θα είναι προσυμπληρωμένοι σύμφωνα με τα στοιχεία που έλαβε από τις τράπεζες η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) συγκεντρωτικά, ανά ΑΦΜ. Αλλά δεν θα είναι “κλειδωμενοι” δηλαδή θα μπορούν να αλλάξουν από τον φορολογούμενο διότι ορισμένες συναλλαγές μπορεί να μην περιλαμβάνονται στα στοιχεία των τραπεζών. Για παράδειγμα, δεν είναι πάντα σαφές αν η μεταφορά ενός ποσού σε λογαριασμό μέσω e-banking πρόκειται για προσωπική συναλλαγή μεταξύ δύο φορολογουμένων ή δαπάνη που αφορά το αφορολόγητο.

Κάθε μισθωτός, συνταξιούχος και κατ’ επάγγελμα αγρότης, δικαιούται έκπτωση φόρου 1.900-2.100 ευρώ ανάλογα με την οικογενειακή του κατάσταση:

  • 1.900 ευρώ χωρίς προστατευόμενα τέκνα.
  • 1.950 ευρώ για φορολογούμενους με 1 προστατευόμενο τέκνο.
  • 2.000 ευρώ για φορολογούμενους με 2 προστατευόμενα τέκνα.
  • 2.100 ευρώ για φορολογούμενους με 3 ή περισσότερα προστατευόμενα τέκνα.

Για να έχει ένας φορολογούμενος πλήρως τις παραπάνω εκπτώσεις φόρου θα πρέπει κατά τη διάρκεια του 2017 να έχει κάνει πληρωμές για αγορές αγαθών ή υπηρεσιών με ηλεκτρονικά μέσα (χωρίς συλλογή αποδείξεων). Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές που απαιτούνται διαφοροποιούνται ανάλογα με το εισόδημα, πραγματικό ή τεκμαρτό (λαμβάνεται υπόψη το μεγαλύτερο) και είναι ίσες με τα κάτωθι ποσοστά:

  • 10% επί του ετήσιου εισοδήματoς, πραγματικού ή τεκμαρτού, εφόσον το εισόδημα αυτό ανέρχεται έως 10.000 ευρώ,
  • 10% επί των πρώτων 10.000 ευρώ και 15% επί του υπερβάλλοντος ποσού, εφόσον το ετήσιο εισόδημά του (πραγματικό ή τεκμαρτό) είναι μεταξύ 10.001 και 30.000 ευρώ,
  • 10% επί των πρώτων 10.000 ευρώ, 15% επί των επόμενων 20.000 ευρώ και 20% επί του υπερβάλλοντος ποσού, εφόσον το ετήσιο εισόδημά του (πραγματικό ή τεκμαρτό) ξεπερνά τις 30.000 ευρώ.

Για παράδειγμα, αν το πραγματικό εισόδημα ενός φορολογούμενου είναι 10.000 ευρώ και συμπίπτει με το τεκμαρτό, οι ηλεκτρονικές αγορές που απαιτούνται είναι 10% Χ 10.000 ευρώ, άρα 1.000 ευρώ. Αν το πραγματικό εισόδημα είναι 10.000 ευρώ και το τεκμαρτό είναι 15.000 ευρώ, οι ηλεκτρονικές δαπάνες που απαιτούνται είναι 10% Χ 10.000 ευρώ) συν 15% Χ 5.000 ευρώ, άρα 1.750 ευρώ.

Αν ο φορολογούμενος δεν έχει καλύψει ολόκληρο το απαιτούμενο ποσό των ηλεκτρονικών δαπανών, το “ακάλυπτο” φορολογείται με 22%. Για παράδειγμα, κάποιος με φορολογητέο εισόδημα 10.000 ευρώ και χωρίς καμία ηλεκτρονική πληρωμή (απαιτούνται 1.000 ευρώ για την πλήρη έκπτωση) θα επιβαρυνθεί με 220 ευρώ (22% Χ 1.000) ενώ αν έχει κάνει ηλεκτρονικές πληρωμές 400 ευρώ θα επιβαρυνθεί για τα υπόλοιπα “ακάλυπτα” 600 ευρώ, δηλαδή με 132 ευρώ.

Σε περίπτωση που καλύπτεται το απαιτούμενο ποσό δαπανών από οποιονδήποτε εκ των δυο συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, οι πλεονάζουσες δαπάνες μεταφέρονται στον άλλο σύζυγο ή στο μέρος συμφώνου συμβίωσης για τυχόν κάλυψη του ελάχιστα απαιτούμενου ποσού ηλεκτρονικών δαπανών του.

Από την υποχρέωση να έχουν εξοφλήσει με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής τις δαπάνες που κατοχυρώνουν την έκπτωση φόρου εξαιρούνται οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι και οι κατ’ επάγγελμα αγρότες φορολογούμενοι 70 ετών και άνω καθώς και τα άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω. Αυτές οι κατηγορίες όμως οφείλουν να έχουν καλύψει τα προαναφερθέντα ποσοστά του ετήσιου εισοδήματος με δαπάνες αγοράς και να διατηρούν τις αποδείξεις για 5 χρόνια, ώστε να είναι σε θέση να τις προσκομίσουν στις αρμόδιες φορολογικές αρχές σε περίπτωση που τους ζητηθούν για έλεγχο.

Πλήρης εξαίρεση από την υποχρέωση κατοχύρωσης της έκπτωσης φόρου είτε με ηλεκτρονικές δαπάνες  είτε με μετρητά προβλέπεται για τους μόνιμους κατοίκους σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκων και σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων εκτός αν πρόκειται για τουριστικούς τόπους.

Η λίστα με τις ηλεκτρονικές δαπάνες περιλαμβάνει τις καταναλωτικές δαπάνες όπως είναι τα είδη του σουπερμάρκετ, τους λογαριασμούς για ηλεκτρικό ρεύμα, ύδρευση, φυσικό αέριο, σταθερή & κινητή τηλεφωνία, καύσιμα, πετρέλαιο θέρμανσης, κοινόχρηστα, υπηρεσίες για συντήρησης πολυκατοικιών, ασφάλεια & ανταλλακτικά αυτοκινήτου, επισκευές κατοικιών, ξενοδοχεία, θέατρα, κινηματογράφος, συναυλίες, μουσεία, βιβλία, κ.λπ. Να σημειωθεί ότι οι δαπάνες κοινόχρηστων χώρων που εξοφλούνται από τον διαχειριστή της πολυκατοικίας με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, λαμβάνονται υπόψη μετά τον επιμερισμό τους στους ενοίκους ή στους ιδιοκτήτες.

Εξαιρούνται οι δαπάνες που δεν είναι καταναλωτικές όπως είναι αυτές για αγορά κατοικίας, για ενοίκια, πληρωμή φόρων, τελών κυκλοφορίας οχημάτων, δόσεις στεγαστικών δανείων, αγορά επενδυτικών προϊόντων (μετοχών, ομολόγων κ.λπ. Εξαιρούνται επίσης οι αγορές οχημάτων (αυτοκινήτων, δίκυκλων) αλλά περιλαμβάνεται η αγορά ποδηλάτου.

Τα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής είναι αυτά που γίνονται με κάρτες (χρεωστικές, πιστωτικές κάρτες ή προπληρωμένες) και οι πληρωμές που γίνονται μέσω τραπεζών και άλλων παρόχων υπηρεσιών πληρωμών όπως π.χ. με πληρωμές στο γκισέ, με τραπεζικές ή ταχυδρομικές επιταγές, με e-banking, με ηλεκτρονικό πορτοφόλι και πληρωμές με μηχανήματα τύπου easy-pay.

Να σημειωθεί ότι εκτός από τις αλλαγές στο έντυπο Ε1 η ΑΑΔΕ ζητά στο έντυπο Ε3 νέα στοιχεία για για τις επιχειρηματικές δραστηριότητες, ώστε να υπάρχει πλήρης εικόνα της κατάστασης και να γίνονται ευκολότερα οι έλεγχοι και οι διασταυρώσεις. Οι αγρότες καλούνται να δηλώσουν αναλυτικά ανά κατηγορία τα ποσά των επιδοτήσεων και ενισχύσεων που έλαβαν το 2017, καθώς επίσης και αναλυτικά στοιχεία για τις αξίες των αποθεμάτων ζώων και φυτών που είχαν στην αρχή και στο τέλος του 2017, τις αγορές φυτών – ζώων και τα έξοδα παραγωγής που πραγματοποίησαν εντός του 2017.

 

Δείτε επίσης