Γιατί οι επεξεργασμένες τροφές παχαίνουν

Τα τελευταία χρόνια προωθούνται οι “ολικές” τροφές στη θέση των επεξεργασμένων τροφίμων. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, υπήρχαν ελάχιστα επιστημονικά στοιχεία για την υποστήριξη του κινήματος της κατανάλωσης ολικών τροφίμων.

Μια αυστηρή έρευνα από τα αμερικάνικά Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας (NIH) έδειξε ότι τα άτομα που καταναλώνουν υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα έλαβαν σημαντικά περισσότερες θερμίδες και κέρδισαν περισσότερο βάρος από ό, τι οι άνθρωποι που έτρωγαν ελάχιστα μεταποιημένα ή ολόκληρα τρόφιμα.

Η μελέτη του NIH, που δημοσιεύτηκε στο Cell Metabolism, εξηγεί τα οφέλη των ελάχιστα επεξεργασμένων τροφίμων. Η έρευνα ενέγραψε 20 υγιείς νεαρούς ενήλικες (10 άνδρες, 10 γυναίκες) που συμφώνησαν να ζήσουν σε μια κλινική για 28 συνεχόμενες ημέρες. Αυτό σήμαινε ότι είχαν πρόσβαση μόνο στα τρόφιμα που τους παρείχαν.

Για 14 ημέρες, τα άτομα έλαβαν είτε μια εξαιρετικά επεξεργασμένη είτε μια ελάχιστα επεξεργασμένη διατροφή. Μετά μεταφέρθηκαν στην άλλη διατροφή για 14 ημέρες. Και στις δύο περιπτώσεις, τους επιτράπηκε να τρώνε όσο ήθελαν.

Οι εθελοντές κατανάλωναν 500 θερμίδες ημερησίως περισσότερο στην εξαιρετικά επεξεργασμένη διατροφή από την ελάχιστα επεξεργασμένη διατροφή (περίπου 3.000 θερμίδες ημερησίως έναντι 2.500 θερμίδων). Ως αποτέλεσμα, κέρδισαν περίπου 1 κιλό σε 14 ημέρες, όπως θα πρόβλεπαν και τα βραχυπρόθεσμα μαθηματικά για τις θερμίδες. Στη συνέχεια, έχασαν το 1 κιλό όταν άλλαξαν σε μη επεξεργασμένο φαγητό για τις τελευταίες 14 ημέρες.

“Τα δεδομένα μας δείχνουν ότι η εξάλειψη των υπερ-επεξεργασμένων τροφών  μειώνει την πρόσληψη ενέργειας και έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια βάρους”, έγραψαν οι ερευνητές. “Μια δίαιτα με μεγάλο ποσοστό υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων αυξάνει την πρόσληψη θερμίδων και οδηγεί σε αύξηση βάρους.”

Και οι δύο δίαιτες περιείχαν τα ίδια ποσοστά υδατανθράκων, λιπών, πρωτεϊνών, φυτικών ινών, σακχάρων, νατρίου και θρεπτικών ουσιών. Αυτό επιτεύχθηκε, εν μέρει, με την προσθήκη διαλυτών φυτικών ινών σε ποτά που σερβίρονται στην εξαιρετικά επεξεργασμένη διατροφή και μεριμνώντας ώστε η ελάχιστα επεξεργασμένη διατροφή να περιλαμβάνει άφθονα φρέσκα φρούτα με υψηλή περιεκτικότητα σε φυσικά σάκχαρα.

Η εξαιρετικά επεξεργασμένη διατροφή δεν ήταν στη “γελοία” μορφή της, δηλαδή, μπισκότα, καραμέλες και σόδες, αλλά σε τρόφιμα ευκολίας όπως κονσέρβες, σούπες και σπόρους από σακουλάκια (ρύζι κλπ). Εάν ήταν χειρότερη θα μπορούσε να είχε οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαφορά στην πρόσληψη θερμίδων, σχολίασε ο Kevin Hall, επικεφαλής της μελέτης.

Γιατί τα επεξεργασμένα τρόφιμα παχαίνουν

Γιατί τα επεξεργασμένα τρόφιμα μας κάνουν να τρώμε περισσότερο φαγητό από τα μη επεξεργασμένα;

Ο Hall και οι συνεργάτες της αποκάλυψαν μια ενδιαφέρουσα διαφορά. Όταν έτρωγαν εξαιρετικά επεξεργασμένα τρόφιμα, οι εθελοντές κατανάλωναν τις θερμίδες 50% ταχύτερα. Αυτό πιθανότατα συνέβη επειδή τα επεξεργασμένα τρόφιμα είναι συχνά πιο μαλακά και πιο εύκολα να τα μασάμε. Περιέχουν επίσης περισσότερες θερμίδες για έναν δεδομένο όγκο τροφής, δηλαδή, έχουν μεγαλύτερη “ενεργειακή πυκνότητα”.

Γενικά, όταν τρώμε, χρειάζονται περίπου 20 λεπτά για το έντερο να απελευθερώσει τις ορμόνες που μειώνουν την όρεξή μας “λέγοντας” στον εγκέφαλο ότι είμαστε πλήρεις. Όταν τρώμε γρήγορα, η κατανάλωση θερμίδων “τρέχει” πιο γρήγορα από τα μηνύματα που στέλνονται από το έντερο στον εγκέφαλο. Η μελέτη αποκάλυψε ότι υπήρχε περισσότερη ποσότητα της PYY (ορμόνη που μειώνει μείωσης της όρεξης) και λιγότερη ποσότητα της γκρελίνης (ορμόνη που προκαλεί πείνα) στα άτομα που έτρωγαν ολικά τρόφιμα.

Επίσης, η ελάχιστα επεξεργασμένη διατροφή περιλάμβανε περισσότερες αδιάλυτες φυτικές ίνες από την εξαιρετικά επεξεργασμένη διατροφή. Οι αδιάλυτες ίνες μετακινούνται από το στομάχι στο έντερο χωρίς να διασπώνται και να απορροφώνται από το σώμα. Μπορούν να οδηγούν σε μειωμένη απορρόφηση θερμίδων και αυξημένο κορεσμό.

Έχουν κάποιο πλεονέκτημα τα επεξεργασμένα τρόφιμα; Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι κοστίζουν κατά 60% λιγότερο. Επίσης, γενικά δεν εμπλέκονται σε αυτούς τους τρομακτικούς τίτλους που αφορούν δηλητηριάσει από το Ε. Coli, οι οποίες συνήθως αναφέρονται σε μολυσμένα ολόκληρα κρέατα και φρέσκα λαχανικά.

Δείτε επίσης