Του Logan Pant, The Conversation.
Η σκέψη για ορισμένους τύπους αλκοόλ μπορεί να αλλάξει τη διάθεσή σας και να ενεργοποιήσει συγκεκριμένες νοοτροπίες, ειδικά σε νέους καταναλωτές. Για παράδειγμα, η τεκίλα προκαλεί μια νοοτροπία πάρτι, το ουίσκι ενεργοποιεί μια ανδροπρεπή νοοτροπία και το κρασί προδιαθέτει σε μια νοοτροπία κομψότητας. Αυτά είναι τα βασικά συμπεράσματα μιας νέας μελέτης που δημοσίευσα με την ομάδα μου στο περιοδικό Young Consumers.
Διεξήγαμε τέσσερις μελέτες με 429 συνολικά συμμετέχοντες για να εξετάσουμε τα πολιτιστικά θέματα και τις διαθέσεις που οι άνθρωποι συνδέουν με διαφορετικούς τύπους αλκοόλ.
Πραγματοποιήσαμε δύο προκαταρκτικές μελέτες για να κατανοήσουμε πώς οι άνθρωποι σκέφτονται για διαφορετικούς τύπους αλκοόλ. Στην πρώτη μελέτη, οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ανοιχτές ερωτήσεις, και στη δεύτερη ολοκλήρωσαν μια άσκηση συσχέτισης λέξεων. Αυτές οι μελέτες μας βοήθησαν να εντοπίσουμε κοινές πολιτισμικές συσχετίσεις, τις οποίες ονομάζουμε «μαθημένες συσχετίσεις», ή ιδέες που οι άνθρωποι αναπτύσσουν μέσω της εμπειρίας και της πολιτισμικής έκθεσης.
Χρησιμοποιήσαμε αυτές τις συσχετίσεις για να δημιουργήσουμε ερωτήσεις σχετικά με τις νοοτροπίες που συνδέονται με το αλκοόλ. Οι συμμετέχοντες βαθμολόγησαν πόσο ένιωθαν διαφορετικές ιδιότητες όταν σκέφτονταν έναν τυχαία κατανεμημένο τύπο αλκοόλ ως απάντηση στην προτροπή, «Νιώθω ___ όταν σκέφτομαι αυτόν τον τύπο αλκοόλ». Για παράδειγμα, η νοοτροπία κομψότητας περιλάμβανε τις λέξεις: εκλεπτυσμένος, κομψός, κλασάτος, επίσημος και φανταχτερός· η νοοτροπία αρρενωπότητας περιλάμβανε: αρρενωπός, σκληρός, γεμάτος αυτοπεποίθηση, αντρίκιος και δυνατός· και η νοοτροπία πάρτι περιλάμβανε: ενεργητικός, εξωστρεφής, διασκεδαστικός, λάτρης των πάρτι και λάτρης των γιορτών.
Στη συνέχεια, διεξήγαμε δύο πειράματα όπου οι συμμετέχοντες κατανεμήθηκαν τυχαία να σκεφτούν είτε κρασί, ουίσκι ή τεκίλα και να απαντήσουν στις ερωτήσεις νοοτροπίας, επιτρέποντάς μας να ελέγξουμε αν διαφορετικοί τύποι αλκοόλ προκαλούν διαφορετικές συσχετίσεις.
Είναι σημαντικό ότι οι συμμετέχοντες δεν κατανάλωσαν αλκοόλ, επιτρέποντάς μας να απομονώσουμε τις μαθημένες συσχετίσεις που προκαλούν αυτά τα ποτά, ξεχωριστά από τις φυσιολογικές επιδράσεις του αλκοόλ.
Αναδύθηκαν ξεκάθαρα μοτίβα. Η τεκίλα συσχετιζόταν συχνά με λέξεις όπως διασκέδαση, άγριος, γιορτή και πάρτι. Το ουίσκι προκαλούσε όρους όπως δυνατός, τραχύς, γεμάτος αυτοπεποίθηση και αρρενωπός. Το κρασί, αντιθέτως, συσχετιζόταν με κομψότητα, κλάση, εκλέπτυνση και φινέτσα.
Αυτά τα ευρήματα δείχνουν ότι το αλκοόλ μπορεί να λειτουργήσει ως «συμβολική υπόδειξη». Με άλλα λόγια, οι νοοτροπίες που οι άνθρωποι συνδέουν με διαφορετικά ποτά φαίνεται να προέρχονται από μαθημένες συσχετίσεις και όχι από την ίδια τη μέθη.
Γιατί έχει σημασία
Πάνω από το ήμισυ του ενήλικου πληθυσμού των ΗΠΑ καταναλώνει αλκοόλ: το 54% το 2025. Αυτό είναι το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από τότε που η Gallup άρχισε να παρακολουθεί τις συνήθειες κατανάλωσης αλκοόλ των ενηλίκων στις ΗΠΑ το 1939, και σηματοδοτεί μια μείωση από το 1997-2023, όταν πάνω από το 60% των ενηλίκων ανέφεραν ότι πίνουν.
Κάποιοι πίνουν για να βελτιώσουν εμπειρίες, ενώ άλλοι πίνουν για ευχαρίστηση, κοινωνικοποίηση ή ακόμα και απόδραση. Για άλλους, η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να γίνει καταναγκαστική ή δύσκολο να ελεγχθεί, που ορίζεται ως διαταραχή χρήσης αλκοόλ.
Η έρευνα δείχνει ολοένα και περισσότερο ότι ακόμα και η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία, συμπεριλαμβανομένων υψηλότερων κινδύνων για αρκετούς καρκίνους.
Σημαντικός όγκος έρευνας για το αλκοόλ έχει διερευνήσει τι συμβαίνει ως αποτέλεσμα της κατανάλωσης. Μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι οι άνθρωποι χάνουν τις αναστολές τους και παίρνουν ριψοκίνδυνες αποφάσεις όταν πίνουν. Άλλοι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι οι άνθρωποι αποκτούν ιδέες και συνήθειες σχετικά με το ποτό από τον κόσμο γύρω τους και ότι η διαφήμιση μπορεί να επηρεάσει τι, πότε και πώς πίνουν οι νέοι.
Οι θαυμαστές της δημοφιλούς κωμικής σειράς «How I Met Your Mother» μπορεί να θυμούνται ένα επεισόδιο με τίτλο «Το Τέλειο Κοκτέιλ». Σε αυτό το επεισόδιο, διαφορετικά αλκοολούχα ποτά αντικατοπτρίζουν τις προσωπικότητες των Μάρσαλ (Jason Segel) και Μπάρνεϊ (Neil Patrick Harris). Είναι αστείο και συναρπαστικό, αλλά τι γίνεται αν υπάρχει μια πραγματική ψυχολογική βάση για αυτές τις συσχετίσεις; Τέτοιες μαθημένες συσχετίσεις δεν έχουν μελετηθεί διεξοδικά -ειδικότερα, είναι άγνωστο αν μπορούν να ενεργοποιήσουν διακριτές νοοτροπίες κατανάλωσης ακόμα και χωρίς πραγματική κατανάλωση.
Ένας λόγος για τον οποίο αυτό είναι σημαντικό είναι ότι παρόλο που η Gen Z πίνει λιγότερο αλκοόλ από τις προηγούμενες γενιές, εξακολουθεί να εκτίθεται σε μέσα ενημέρωσης και πολιτισμικές ενδείξεις που σχετίζονται με το αλκοόλ. Η κατανόηση αυτών των ψυχολογικών ενδείξεων μπορεί να βοηθήσει να εξηγηθεί πώς αναπτύσσονται οι κοινωνικές νόρμες και προσδοκίες που σχετίζονται με το αλκοόλ και πώς επηρεάζουν τις αποφάσεις κατανάλωσης.
Τι ακολουθεί
Οι μαθημένες συσχετίσεις για διαφορετικά αλκοολούχα ποτά μπορούν να επηρεάσουν το πώς νιώθουν οι άνθρωποι, το οποίο με τη σειρά του μπορεί να διαμορφώσει τις προθέσεις, τις επιλογές και τις κοινωνικές τους προσδοκίες. Για παράδειγμα, αν η σκέψη για τεκίλα προκαλεί μια νοοτροπία «πάρτι», θα μπορούσε να επηρεάσει το πώς ένα άτομο σχεδιάζει το βράδυ του και τι επιλογές κάνει.
Μια καλύτερη κατανόηση αυτών των συσχετίσεων θα μπορούσε να βοηθήσει τις εκστρατείες δημόσιας υγείας να προωθήσουν το μέτρο και την υπεύθυνη κατανάλωση, όπως το να πίνει κανείς με ρυθμό, να παραμένει ενυδατωμένος και να αποφεύγει την υπερκατανάλωση. Μελλοντική έρευνα θα μπορούσε να εξετάσει πώς σχηματίζονται αυτές οι συσχετίσεις σε διαφορετικά κοινωνικά πλαίσια, πώς ποικίλλουν μεταξύ ηλικιακών ομάδων ή πολιτισμών, και πώς οι παρεμβάσεις θα μπορούσαν να τις αλλάξουν για να μειώσουν περαιτέρω τις ριψοκίνδυνες συμπεριφορές και να ενθαρρύνουν ασφαλέστερη, πιο υπεύθυνη κατανάλωση αλκοόλ.
