To να τρώτε τη μεγαλύτερη ποσότητα του φαγητού σας το πρωί έχει υποστηριχθεί ως διατροφική στρατηγική για τη βελτίωση της απώλειας βάρους. Υπάρχει η παλιά ρήση για τις δίαιτες ότι κάποιος πρέπει να «τρώει πρωινό σαν βασιλιάς, μεσημεριανό σαν πρίγκιπας και να δειπνεί σαν ζητιάνος», βασισμένη στην πεποίθηση ότι η κατανάλωση του μεγαλύτερου μέρους των ημερήσιων θερμίδων το πρωί βελτιστοποιεί την απώλεια βάρους καίγοντας θερμίδες πιο αποτελεσματικά και γρήγορα.
Αλλά σύμφωνα με μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Cell Metabolism το 2022, το αν ένα άτομο τρώει το μεγαλύτερο γεύμα του νωρίς ή αργά την ημέρα δεν επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα του μεταβολίζει τις θερμίδες. Ωστόσο, οι άνθρωποι που έτρωγαν το μεγαλύτερο γεύμα τους το πρωί ανέφεραν ότι αισθάνονται λιγότερο πεινασμένοι αργότερα μέσα στην ημέρα, κάτι που θα μπορούσε να συμβάλει στην ευκολότερη απώλεια βάρους στον πραγματικό κόσμο.
«Υπάρχουν πολλοί μύθοι γύρω από τον χρόνο του φαγητού και πώς μπορεί να επηρεάσει είτε το σωματικό βάρος είτε την υγεία», λέει η επικεφαλής συγγραφέας καθηγήτρια Alexandra Johnstone, ερευνήτρια στον τομέα του ελέγχου της όρεξης στο Ινστιτούτο Rowett, Πανεπιστήμιο του Aberdeen, στη Σκωτία. «Αυτό αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στον κιρκαδικό ρυθμό. Αλλά εμείς στον τομέα της διατροφής αναρωτηθήκαμε πώς θα μπορούσε να είναι αυτό δυνατό. Πού θα πήγαινε η ενέργεια; Αποφασίσαμε να εξετάσουμε πιο προσεκτικά πώς η ώρα της ημέρας αλληλεπιδρά με τον μεταβολισμό».
Οι ερευνητές στρατολόγησαν άτομα που ήταν υπέρβαρα ή παχύσαρκα για να ελέγξουν τη διατροφή τους και να μετρήσουν τον μεταβολισμό τους. Ολοκλήρωσαν τη μελέτη 16 άνδρες και 14 γυναίκες. Κάθε συμμετέχων ακολούθησε τυχαία μια δίαιτα που οι θερμίδες ήταν περισσότερες είτε στο πρωινό είτε στο βραδινό για τέσσερις εβδομάδες. Η δίαιτα είχε συνολικά τις ίδιες θερμίδες, με ισορροπία 30% πρωτεΐνης, 35% υδατανθράκων και 35% λίπους. Μετά από μια περίοδο διακοπής μιας εβδομάδας κατά την οποία οι θερμίδες ήταν ισορροπημένες καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, κάθε συμμετέχων πέρασε στην αντίθετη δίαιτα για τέσσερις εβδομάδες. Με αυτόν τον τρόπο, κάθε συμμετέχων λειτούργησε ο ίδιος ως μέτρο σύγκρισης. Τη μια φορά κατανάλωνε το 45% των θερμίδων της ημέρας στο πρωινό, το 35% στο μεσημεριανό γεύμα και το 20% στο βραδινό. Και την άλλη φορά κατανάλωνε το 20% των θερμίδων της ημέρας στο πρωινό, το 35% στο μεσημεριανό γεύμα και το 45% στο βραδινό.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της μελέτης, οι συνολικές ημερήσιες ενεργειακές δαπάνες των συμμετεχόντων μετρήθηκαν χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του διπλά επισημασμένου νερού, μια τεχνική βασισμένη σε ισότοπα που εξετάζει τη διαφορά μεταξύ των ρυθμών ανακύκλωσης του υδρογόνου και του οξυγόνου του σωματικού νερού ως συνάρτηση της παραγωγής διοξειδίου του άνθρακα. Το κύριο τελικό σημείο της μελέτης ήταν το ενεργειακό ισοζύγιο που μετρήθηκε με βάση το σωματικό βάρος.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι ενεργειακές δαπάνες (μεταβολισμός) και η συνολική απώλεια βάρους ήταν ίδιες για τις δίαιτες είτε είχαν τις περισσότερες θερμίδες στο πρωινό είτε στο βραδινό. Τα άτομα έχασαν κατά μέσο όρο λίγο πάνω από 3 κιλά κατά τη διάρκεια καθεμίας από τις περιόδους των τεσσάρων εβδομάδων.
Τα δευτερεύοντα τελικά σημεία ήταν ο υποκειμενικός έλεγχος της όρεξης, ο γλυκαιμικός έλεγχος και η σύνθεση του σώματος. «Οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι η όρεξή τους ελέγχονταν καλύτερα τις ημέρες που έτρωγαν μεγαλύτερο πρωινό και ότι ένιωθαν πιο χορτάτοι καθ’ όλη τη διάρκεια της υπόλοιπης ημέρας», είπε η Johnstone. «Αυτό θα μπορούσε να είναι αρκετά χρήσιμο στο πραγματικό περιβάλλον, σε αντίθεση με το ερευνητικό περιβάλλον στο οποίο εργαζόμασταν».
Ένας περιορισμός της μελέτης είναι ότι διεξήχθη υπό συνθήκες ελεύθερης διαβίωσης και όχι στο εργαστήριο. Επιπλέον, ορισμένες μεταβολικές μετρήσεις ήταν διαθέσιμες μόνο μετά το πρωινό και όχι μετά το δείπνο.
Η Johnstone σημειώνει ότι αυτό το είδος πειράματος θα μπορούσε να εφαρμοστεί στη μελέτη της διαλειμματικής νηστείας (χρονικά περιορισμένη διατροφή), για να βοηθήσει στον προσδιορισμό της καλύτερης ώρας της ημέρας για να καταναλώνουν οι άνθρωποι που ακολουθούν αυτό το είδος δίαιτας τις θερμίδες τους.
Η ομάδα της σχεδιάζει να επεκτείνει την έρευνά της σχετικά με το πώς η ώρα της ημέρας επηρεάζει τον μεταβολισμό, διεξάγοντας μελέτες παρόμοιες με αυτήν που περιγράφεται εδώ σε άτομα που εργάζονται σε βάρδιες. Είναι πιθανό αυτά τα άτομα να έχουν διαφορετικές μεταβολικές αντιδράσεις λόγω της διαταραχής των κιρκαδικών ρυθμών τους. «Ένα πράγμα που είναι σημαντικό να σημειωθεί είναι ότι όσον αφορά τον χρόνο και τη δίαιτα, πιθανότατα δεν θα υπάρχει μία δίαιτα που να ταιριάζει σε όλους», είπε η Johnstone. «Η κατανόηση αυτού θα είναι το μέλλον των μελετών διατροφής, αλλά είναι κάτι που είναι πολύ δύσκολο να μετρηθεί».
Περισσότερες πληροφορίες: Alexandra. M. Johnstone, Timing of daily calorie loading affects appetite and hunger responses without changes in energy metabolism in healthy subjects with obesity, Cell Metabolism (2022). DOI: 10.1016/j.cmet.2022.08.001. www.cell.com/cell-metabolism/f … 1550-4131(22)00344-8.
