Είναι πιο πιθανό οι συντηρητικοί (πολιτικά δεξιοί) να επιμείνουν σε μια δίαιτα από τους προοδευτικούς (πολιτικά αριστεροί); Η απάντηση μπορεί να είναι ναι.
Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2015 στο Proceedings of the National Academy of Sciences, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ πολιτικής ιδεολογίας και της ικανότητας άσκησης αυτοελέγχου.
Σε μια σειρά τριών μελετών με περισσότερους από 300 συμμετέχοντες, οι συγγραφείς διαπίστωσαν ότι τα άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως συντηρητικά αποδίδουν καλύτερα σε τεστ αυτοελέγχου από εκείνους που αυτοπροσδιορίζονται ως φιλελεύθεροι, ανεξαρτήτως φυλής, κοινωνικοοικονομικής κατάστασης και φύλου.
Αναφέρουν επίσης ότι η απόδοση των συμμετεχόντων στα τεστ επηρεαζόταν από το πόσο πίστευαν στην ιδέα της ελεύθερης βούλησης, την οποία οι ερευνητές ορίζουν ως την πεποίθηση ότι ένα άτομο είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνο για τα αποτελέσματα που επιτυγχάνει.
Οι συντηρητικοί που είναι πιο πιθανό να ασπάζονται την ιδέα της ελεύθερης βούλησης -και της προσωπικής υπευθυνότητας- συμφώνησαν συντριπτικά με δηλώσεις όπως, «Η δύναμη του μυαλού μπορεί πάντα να υπερνικήσει τις επιθυμίες του σώματος» και «Οι άνθρωποι μπορούν να ξεπεράσουν οποιαδήποτε εμπόδια αν το θέλουν πραγματικά».
«Οι συντηρητικοί τείνουν να πιστεύουν ότι έχουν μεγαλύτερο έλεγχο των αποτελεσμάτων τους, και αυτό προέβλεπε την απόδοσή τους στο τεστ», δήλωσε ο Joshua Clarkson, ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι και κύριος συγγραφέας της εργασίας.
Για να αξιολογήσουν τον αυτοέλεγχο, ο Clarkson και οι συνεργάτες του βασίστηκαν στο τεστ Stroop, το οποίο ζητά από τους συμμετέχοντες να κοιτάξουν μια λίστα λέξεων-χρωμάτων, όπως «κόκκινο» ή «μπλε», που είναι τυπωμένες με γραμματοσειρές σε διαφορετικό χρώμα. (Φανταστείτε τη λέξη «πορτοκαλί» τυπωμένη με πράσινα γράμματα). Οι εθελοντές κλήθηκαν να διαβάσουν τις λέξεις, αγνοώντας το χρώμα της γραμματοσειράς, κάτι που μπορεί να είναι δύσκολο.
«Αν δείτε τη λέξη ‘κόκκινο’ με μπλε γράμματα, το μυαλό σας θέλει να πει ‘μπλε’ αμέσως, αλλά πρέπει να το καταστείλετε», εξήγησε ο Clarkson. «Γι’ αυτό είναι ένας ισχυρός δείκτης αυτορρύθμισης».
Οι συγγραφείς διαπίστωσαν ότι ενώ τόσο οι συντηρητικοί όσο και οι προοδευτικοί μπορούσαν να διαβάσουν με ακρίβεια τις λέξεις, οι συντηρητικοί γενικά μπορούσαν να το κάνουν πιο γρήγορα από τους φιλελεύθερους.
Υπήρχε, ωστόσο, μία περίπτωση όπου οι προοδευτικοί υπερείχαν των συντηρητικών στο τεστ. Κατά τη διάρκεια ενός από τα πειράματα, δόθηκε στους συμμετέχοντες ένα ψεύτικο ερευνητικό άρθρο που υποστήριζε ότι η πίστη στην ελεύθερη βούληση αποτελεί εμπόδιο για την επίτευξη προσωπικών στόχων. Οι εθελοντές κλήθηκαν να το διαβάσουν πριν κάνουν το τεστ.
Το ψεύτικο άρθρο υποστήριζε ότι οι άνθρωποι που αναλαμβάνουν πλήρη ευθύνη για τα αποτελέσματά τους μπορεί να υποφέρουν από περισσότερη απογοήτευση, άγχος και ενοχές σε σύγκριση με ανθρώπους που δίνουν λιγότερη σημασία στην ελεύθερη βούληση. Κατέληγε στο συμπέρασμα ότι αυτά τα αρνητικά συναισθήματα είναι αντιπαραγωγικά για την απόδοση του αυτοελέγχου. Αφού διάβασαν το άρθρο, οι συντηρητικοί τα πήγαν χειρότερα στο τεστ και οι προοδευτικοί καλύτερα.
Ο Clarkson δήλωσε ότι μια πιθανή εξήγηση για αυτό το αποτέλεσμα είναι ότι το άρθρο δημιούργησε αμφιβολίες στο μυαλό των συντηρητικών. «Για τους συντηρητικούς, η προεπιλεγμένη αντίδραση όταν αντιμετωπίζουν δυσκολία είναι να εμβαθύνουν», είπε. «Αλλά αν ξαφνικά αντιμετωπίζετε μια δυσκολία και στη συνέχεια πιστεύετε ότι εσείς οι ίδιοι γίνεστε εμπόδιο στον εαυτό σας, μπορεί να αρχίσετε να αμφιβάλλετε για τον εαυτό σας». Και αυτή η αμφιβολία καταναλώνει εγκεφαλική ενέργεια που διαφορετικά θα μπορούσε να εφαρμοστεί στην τρέχουσα εργασία, πρόσθεσε.
Οι προοδευτικοί, από την άλλη πλευρά, μπορεί να τα πήγαν καλύτερα στο τεστ αφού διάβασαν ότι η υιοθέτηση της ελεύθερης βούλησης είναι κακή, επειδή τους επέτρεψε να επικεντρωθούν καλύτερα στο τεστ, είπε. «Λες στους προοδευτικούς ότι η πίστη στην ελεύθερη βούληση είναι κακή και εκείνοι λένε, ‘Ωραία, εγώ ούτως ή άλλως δεν την έχω’», είπε.
Οι ερευνητές διεξήγαγαν ένα παρόμοιο τεστ με ένα διαφορετικό ψεύτικο άρθρο που υποστήριζε ότι η πίστη στην ελεύθερη βούληση είναι χρήσιμη για τον αυτοέλεγχο και μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη και αυξημένη προσπάθεια. Αφού διάβασαν αυτό το άρθρο, οι συντηρητικοί υπερείχαν και πάλι των φιλελεύθερων στο τεστ.
Ο Clarkson δήλωσε ότι η ερευνητική ομάδα, η οποία περιλαμβάνει μέλη από το Πανεπιστήμιο Saint Louis, το Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα και το Πανεπιστήμιο της Βόρειας Φλόριντα, προέρχεται από διαφορετικά σημεία του πολιτικού φάσματος.
«Έχουμε αριστεούς, δεξιούς και άλλους που δεν είναι σίγουροι», είπε. «Δεν λέμε ότι οι συντηρητικοί είναι γενικά καλύτεροι. Απλώς πιστεύουμε ότι αυτή η μελέτη μας δίνει έναν νέο τρόπο να σκεφτόμαστε τον αυτοέλεγχο».
Περισσότερες πληροφορίες: The self-control consequences of political ideology.
