Ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) είναι μια εκτίμηση της παχυσαρκίας, αλλά αναφέρεται στο βάρος και όχι στο σωματικό λίπος. Υπολογίζεται χρησιμοποιώντας μια αριθμητική αναλογία βάρους προς ύψος.
Αναπτύχθηκε πριν από έναν αιώνα από τον Adolphe Quetelet και υπήρξε μια σημαντική μέτρηση για τον χαρακτηρισμό της παχυσαρκίας σε επίπεδο δημόσιας υγείας. Πιο πρόσφατα, ωστόσο, έχει αμφισβητηθεί για τις αποκλίσεις του. Ο ΔΜΣ μπορεί να ταξινομήσει εσφαλμένα τα ποσοστά υπερβολικού βάρους και παχυσαρκίας σε ορισμένους πληθυσμούς, ιδίως σε μαύρες γυναίκες.
Προέλευση του ΔΜΣ ως δείκτη υγείας
Το 1842, ο Βέλγος αστρονόμος και μαθηματικός Lambert Adolphe Jacques Quetelet ανέπτυξε τον ΔΜΣ για να εντοπίσει στατιστικούς νόμους στον «μέσο άνδρα» και να παρατηρήσει πώς αυτοί εμφανίζονταν στον γενικό πληθυσμό. Μια δημοσίευση του έργου του Quetelet το 1968 αποκάλυψε ότι αξιολόγησε την ανάπτυξη, το ύψος και το βάρος περισσότερων από 9.000 λευκών ανδρών, γυναικών και παιδιών στις Βρυξέλλες και το Βέλγιο. Χρησιμοποίησε τα αποτελέσματα για να ονομάσει «νόμους» ανάπτυξης. Αυτοί οι «νόμοι» χαρακτήριζαν αλλαγές στα φυσικά χαρακτηριστικά -δηλαδή το ύψος, το βάρος και τη δύναμη- που μπορούν να αναμένονται καθώς οι άνθρωποι γερνούν και αναπτύσσονται από τη βρεφική ηλικία έως την ενηλικίωση. Οι πληροφορίες χρησιμοποιήθηκαν για την προώθηση της ιατρικής εκείνη την εποχή. Επέτρεψαν στους ιατρούς να αναγνωρίσουν ένα άτομο με βάση τις σωματικές του ιδιότητες και να εκτιμήσουν κατάλληλα την ηλικία του.
Μόλις το 1972, ωστόσο, ο φυσιολόγος Ancel Keys διαπίστωσε ότι ο ΔΜΣ ήταν ένας κατάλληλος δείκτης του ποσοστού σωματικού λίπους σε έναν πληθυσμό. Έκτοτε, ο ΔΜΣ έχει χρησιμοποιηθεί ως τυποποιημένο μέτρο της παχυσαρκίας σε διάφορους πληθυσμούς και αποτελεί βασική μέτρηση στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.
Κάνει ο ΔΜΣ διακρίσεις εις βάρος των μαύρων γυναικών;
Δεδομένου ότι ο ΔΜΣ αναπτύχθηκε με βάση μελέτες σε λευκούς πληθυσμούς, η ικανότητά του να ταξινομεί με ακρίβεια το υπερβολικό βάρος και την παχυσαρκία σε άλλους πληθυσμούς έχει αμφισβητηθεί. Επιπλέον, ο ΔΜΣ έχει προσαρμοστεί για να συγκρίνει τα «υγιή» και τα «μη υγιή» βάρη. Τα σώματα με υψηλό ΔΜΣ έχουν στιγματιστεί ως «άρρωστα σώματα» τόσο στην επιστημονική βιβλιογραφία όσο και στα μηνύματα των μέσων ενημέρωσης.
Επιπλέον, όσοι έχουν σώματα με υψηλό ΔΜΣ έχουν χαρακτηριστεί ως άτομα που δεν έχουν θέληση. Για άτομα και πληθυσμούς που ο ΔΜΣ χαρακτηρίζει λανθασμένα ως υπέρβαρα, μπορεί να υπάρχουν κοινωνικές και ιατρικές συνέπειες.
Ο ΔΜΣ είναι ένας δείκτης που συνδέει το βάρος με το ύψος. Παρά το γεγονός ότι είναι μια εκτίμηση του σωματικού λίπους, δεν λαμβάνει υπόψη τη σύνθεση του σώματος -δηλαδή, το ποσοστό του βάρους που είναι λίπος έναντι της άλιπης μάζας, όπως οι μύες. Για παράδειγμα, οι αθλητές ή τα άτομα με υψηλότερα ποσοστά μυϊκής μάζας συχνά ταξινομούνται λανθασμένα ως υπέρβαρα λόγω των μετρήσεων του ΔΜΣ, αν και το ποσοστό σωματικού λίπους τους μπορεί να είναι εντός φυσιολογικών ορίων.
Γενικά, οι μη μαύροι άνδρες και γυναίκες έχουν χαμηλότερα ποσοστά σωματικού λίπους και υψηλότερη μυϊκή μάζα σε σύγκριση με τους λευκούς και τους Μεξικανοαμερικανούς. Αυτό σημαίνει ότι ο δείκτης ΔΜΣ μπορεί να υπερεκτιμά το υπερβολικό βάρος και την παχυσαρκία.
Εφαρμόζεται διαφορετικά ο ΔΜΣ στις μαύρες γυναίκες;
Ο ΔΜΣ εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο για τους λευκούς, τους Ισπανόφωνους και τους μαύρους. Ωστόσο, έχει προσαρμοστεί για τους ασιατικούς πληθυσμούς, επειδή υποεκτιμά την παχυσαρκία σε αυτήν την ομάδα. Τα άτομα ασιατικής καταγωγής έχουν σωματότυπο «φυσιολογικού βάρους παχυσαρκίας». Αυτό σημαίνει ότι ο ΔΜΣ τους συνήθως εμπίπτει στο φυσιολογικό εύρος, αλλά έχουν υψηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους σε οποιοδήποτε δεδομένο ΔΜΣ.
Επομένως, η κλίμακα ΔΜΣ έχει μειωθεί για να λαμβάνεται υπόψη ο σωματότυπός τους και να εντοπίζονται σωστά όσοι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, ο οποίος είναι διαδεδομένος στους ασιατικούς πληθυσμούς, Μια παλαιότερη μελέτη έδειξε ότι οι εθνοτικές διαφορές στη δομή του σώματος των πληθυσμών Ινουίτ της Γροιλανδίας σε σύγκριση με τους λευκούς πληθυσμούς της Ευρώπης και της Αμερικής σημαίνει ότι ο ΔΜΣ πιθανότατα υπερεκτιμά επίσης το υπερβολικό βάρος και την παχυσαρκία μεταξύ των Ινουίτ.
Οι εθνοτικές διαφορές στη σύνθεση του σώματος μεταξύ των γυναικών αφρικανικής καταγωγής μπορεί να αποτελούν υποκείμενο παράγοντα για υψηλότερα ποσοστά ΔΜΣ μεταξύ των μαύρων γυναικών. Αλλά αυτές οι διαφορές πρέπει να μελετηθούν για να προσδιοριστεί η κλινική τους σημασία.
Ρατσισμός και δείκτης ΔΜΣ
Μια μελέτη σε κομητείες στις Ηνωμένες Πολιτείες κατέδειξε ότι ο δομικός ρατσισμός -μεροληπτικές πολιτικές που οδηγούν σε ανισότητες στην υγεία και κακά αποτελέσματα υγείας σε ορισμένα άτομα- επηρεάζει τον υψηλότερο ΔΜΣ στους μαύρους. Ο ΔΜΣ συσχετίζεται έντονα με τη φυλή. Για παράδειγμα, οι λευκοί άνδρες έχουν τις χαμηλότερες πορείες για αύξηση βάρους, και οι μαύρες γυναίκες έχουν τις υψηλότερες πιθανότητες να αναπτύξουν παχυσαρκία και υψηλότερους ΔΜΣ -6% παραπάνω από όλους τους άλλους.
Επιπλέον, ο ΔΜΣ μπορεί να θεωρηθεί εγγενώς ρατσιστικός. Οι μετρήσεις του βασίζονται σε έναν περιορισμένο πληθυσμό μελέτης λευκών ανθρώπων και δεν λαμβάνουν υπόψη τις διαφορές στη σύνθεση του σώματος μεταξύ εθνοτικών ομάδων, αλλά έχει χρησιμοποιηθεί για την ταξινόμηση της παχυσαρκίας και της «υγείας» σε αυτές τις ομάδες ούτως ή άλλως. Ο ρατσισμός εξακολουθεί να παρουσιάζει επιστημονικό ενδιαφέρον για τον ρόλο που παίζει στις ανισότητες στην υγεία, τον ΔΜΣ μεταξύ φυλετικών και εθνοτικών ομάδων και τα ποσοστά ασθενειών.
Εναλλακτικές μετρήσεις υγείας για μαύρες γυναίκες
Οι ακριβείς μετρήσεις του υπερβολικού σωματικού λίπους ή της παχυσαρκίας είναι σημαντικές για τις εξετάσεις διαλογής, όπως για τον διαβήτη τύπου 2.
Ακολουθούν τρεις μετρήσεις υγείας εκτός από τον ΔΜΣ που μπορεί να είναι πιο ακριβείς για τις μαύρες γυναίκες.
Περίμετρος μέσης. Ενώ ο ΔΜΣ είναι ένας καλός προγνωστικός παράγοντας του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, είναι πιο ακριβής όταν συνδυάζεται με μετρήσεις περιφέρειας μέσης. Η περιφέρεια μέσης μετρά την κοιλιακή παχυσαρκία -την περίσσεια λίπους γύρω από τα όργανα- και αποτελεί ανεξάρτητο προγνωστικό παράγοντα καρδιακών παθήσεων και κινδύνων διαβήτη τύπου 2. Οι παραδοσιακές συστάσεις υποδεικνύουν ότι η περιφέρεια μέσης πρέπει να είναι μικρότερη από 88 εκατοστά στις γυναίκες και μικρότερη από 102 εκατοστά στους άνδρες. Ωστόσο, συστάσεις για την περιφέρεια μέσης ειδικά για τον ΔΜΣ αναπτύσσονται σε όλες τις εθνοτικές ομάδες για να παρέχουν πιο ακριβείς αξιολογήσεις κινδύνου για την υγεία.
Αναλογία μέσης προς ισχία (WHR). Ένα άλλο μέτρο της κοιλιακής παχυσαρκίας είναι η αναλογία μέσης προς ισχία (WHR), η οποία αποτελεί ισχυρό προγνωστικό παράγοντα μεταβολικού κινδύνου και καρδιακών παθήσεων. Ο συνδυασμός αυτού του μέτρου με τον ΔΜΣ παράγει ισχυρές πληροφορίες για τα πρότυπα αποθήκευσης σωματικού λίπους και τον κίνδυνο για την υγεία. Σύμφωνα με μια παλαιότερη έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ένα ιδανικό WHR είναι μικρότερο από 0,85 για τις γυναίκες και 0,9 για τους άνδρες.
Ανάλυση σύνθετης αντίστασης σώματος (BIA). Η ανάλυση σύνθετης αντίστασης σώματος παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τη σύνθεση του σώματος και μπορεί να χρησιμεύσει ως συμπληρωματική μέτρηση του ΔΜΣ. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι εναλλάξιμη με την απορροφησιομετρία ακτίνων Χ διπλής ενέργειας -το χρυσό πρότυπο για τις μετρήσεις της σύνθεσης του σώματος- σε πληθυσμιακές μελέτες.
Σύνοψη
Ο ΔΜΣ συσχετίζει το βάρος με το ύψος και αποτελεί εκτίμηση του σωματικού λίπους και του κινδύνου ασθένειας, αν και δεν αποτελεί ακριβές μέτρο της σύνθεσης του σώματος. Έχει αποδειχθεί ότι τα άτομα αφρικανικής καταγωγής έχουν χαμηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους και υψηλότερη μυϊκή μάζα. Επομένως, ο ΔΜΣ μπορεί να τους ταξινομήσει λανθασμένα ως υπέρβαρους ή παχύσαρκους, καθώς ο ΔΜΣ δεν λαμβάνει υπόψη τη σύνθεση του σώματος. Ο ΔΜΣ δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως αυτόνομο μέτρο. Όταν εφαρμόζεται με αυτόν τον τρόπο, είναι πιθανό να αποτελεί άδικο μέτρο για τις μαύρες γυναίκες. Άλλα μέτρα, όπως η περιφέρεια μέσης, η αναλογία μέσης προς ισχία και η ανάλυση της αντίστασης του σώματος, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση των κινδύνων για την υγεία.
