Τα τελευταία 20 χρόνια, το μέσο ποσοστό παχυσαρκίας μεταξύ των ενηλίκων στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει αυξηθεί κατά περίπου 30%, ωστόσο το ποσοστό εκείνων με τις πιο σοβαρές μορφές παχυσαρκίας, δηλαδή με δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) άνω των 60 kg/m², αυξήθηκε κατά 210%.
Σε μια ερευνητική επιστολή στο περιοδικό The Lancet Diabetes & Endocrinology, ερευνητές από το Pennington Biomedical ανέλυσαν εθνικά δεδομένα υγείας από το 2001 έως το 2023 και ανακάλυψαν την ανησυχητική αύξηση στον αριθμό των ασθενών με τις πιο σοβαρές μορφές παχυσαρκίας.
«Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην κατηγορία της γενικής παχυσαρκίας, η οποία ξεκινά με ΔΜΣ 30 kg/m², αλλά δίνεται λιγότερη προσοχή στον επιπολασμό της παχυσαρκίας με ΔΜΣ 60 ή μεγαλύτερο -μια κατηγορία που σχετίζεται με αυξημένη κλινική επιβάρυνση, μειωμένη κινητικότητα και υψηλότερο κόστος υγειονομικής περίθαλψης», δήλωσε ο Δρ Philip Schauer, διευθυντής του Ινστιτούτου Metamor στο Pennington Biomedical.
«Αυτή η μελέτη είναι η πρώτη που κατηγοριοποιεί την αυξανόμενη διάχυση αυτού του ακραίου βαθμού παχυσαρκίας, αλλά η σοβαρότητά του δεν πρέπει να υποτιμηθεί, καθώς οι ασθενείς σε αυτή την κατηγορία αντιμετωπίζουν πολύ μεγαλύτερους κινδύνους για την υγεία και περισσότερες συννοσηρότητες».
Για σύγκριση, ένα μέσο άτομο με ΔΜΣ 30 kg/m² έχει περίπου 13-18 κιλά παραπανίσια κιλά, ενώ ένα άτομο με ΔΜΣ 60 kg/m² ή περισσότερο είναι πάνω από 90 κιλά υπέρβαρο. Στη μελέτη «Δυσανάλογη αύξηση του ΔΜΣ ≥60 kg/m² στις ΗΠΑ», οι ερευνητές αναφέρουν ότι αν και η παχυσαρκία με ΔΜΣ 60 ή μεγαλύτερο θεωρούνταν εξαιρετικά σπάνια, δεν υπήρχε σαφής κατανόηση, καθώς πολλές προηγούμενες αναφορές συγκατέλεγαν όλα τα άτομα με ΔΜΣ 30 kg/m² ή υψηλότερο σε μία ενιαία ομάδα.
Αν και αυτή η μελέτη είναι επίσης μία από τις πρώτες που δείχνει την αυξανόμενη επικράτηση των ΔΜΣ μεταξύ 50,0 και 59,9 kg/m², το όριο του ΔΜΣ 60 kg/m² και άνω σχετίζεται με ακόμη μεγαλύτερη σοβαρότητα συνοδών νοσημάτων. Άτομα με τόσο ακραία παχυσαρκία συχνά δεν είναι κινητικά ή χρειάζονται βοήθεια για να περπατήσουν ή χρησιμοποιούν ηλεκτροκίνητα καροτσάκια, κάνουν πολλές νοσοκομειακές επισκέψεις για θεραπεία σοβαρών ασθενειών και είναι ανίκανα να εργαστούν λόγω αναπηρίας.
Τα περιστατικά ΔΜΣ άνω των 60 kg/m² έχουν αυξηθεί παράλληλα με την ανάπτυξη και τη συνταγογράφηση φαρμάκων με βάση τους αγωνιστές GLP-1. Αν και αυτά δείχνουν πολλά υποσχόμενα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, η αποτελεσματικότητά τους σε ασθενείς αυτής της ομάδας είναι σε μεγάλο βαθμό άγνωστη, καθώς οι τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές για αυτά τα φάρμακα περιλαμβάνουν συμμετέχοντες με μέσο ΔΜΣ στην περιοχή 37-38 kg/m².
Η αύξηση των περιστατικών ακραίας παχυσαρκίας, που πλέον εκτιμάται ότι αφορά περισσότερους από 850.000 ανθρώπους στις ΗΠΑ, εγείρει επίσης σοβαρές ανησυχίες για τον κλάδο της υγειονομικής περίθαλψης, καθώς αυτοί οι ασθενείς συχνά υπερβαίνουν το όριο βάρους για τον τυπικό ιατρικό εξοπλισμό, προσθέτοντας πολυπλοκότητα στην απεικόνιση βιοϊατρικών οργάνων, στην αναισθησία και στις χειρουργικές επεμβάσεις.
Τα όρια βάρους του ιατρικού εξοπλισμού έχουν ως αποτέλεσμα την αδυναμία παροχής τυπικής ιατρικής φροντίδας, γεγονός που μπορεί να είναι επιζήμιο για έναν πληθυσμό που βρίσκεται ήδη σε ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο για συννοσηρότητες, μειωμένη ανταπόκριση σε τυπικές παρεμβάσεις απώλειας βάρους και άλλες προκλήσεις.
«Ο ρυθμός αύξησης των περιστατικών παχυσαρκίας με ΔΜΣ 60 ή μεγαλύτερο στέλνει ένα επείγον μήνυμα στους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης και στους φορείς χάραξης πολιτικής να αναπτύξουν τους αναγκαίους πόρους και υποδομές για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που θέτει αυτή η πάθηση», δήλωσε ο Δρ John Kirwan, Εκτελεστικός Διευθυντής του Pennington Biomedical. «Συγχαίρω τον Δρ Schauer και την ερευνητική ομάδα που ήταν οι πρώτοι που έφεραν στο φως τον ρυθμό ανάπτυξης αυτής της πάθησης και της έδωσαν την προσοχή που της αξίζει».
Η ομάδα του Pennington Biomedical χρησιμοποίησε άμεσες μετρήσεις βάρους και ύψους από το σύνολο δεδομένων που παρέχεται από την Εθνική Έρευνα Εξέτασης Υγείας και Διατροφής (NHANES). Η ανάλυση των τάσεων του ΔΜΣ στις ΗΠΑ περιελάμβανε μη έγκυους ενήλικες ηλικίας 18 ετών και άνω από το 2001 έως το 2023, με τα δεδομένα να εξετάζονται σε τετραετή διαστήματα.
Καθώς τα δεδομένα έδειξαν αύξηση 29,5% σε όλες τις περιπτώσεις παχυσαρκίας (άτομα με ΔΜΣ 30 kg/m² ή περισσότερο), εκείνοι που χαρακτηρίζονταν ως φυσιολογικού βάρους (ΔΜΣ 18,5 έως 24,9 kg/m²) και εκείνοι που χαρακτηρίζονταν ως υπέρβαροι (ΔΜΣ 25,0 έως 29,9) μειώθηκαν και οι δύο εντός του ίδιου χρονικού πλαισίου.
Περισσότερες πληροφορίες: Michael Kachmar et al, Disproportionate increase in BMI of ≥60 kg/m2 in the USA, The Lancet Diabetes & Endocrinology (2025). DOI: 10.1016/S2213-8587(25)00069-5.
