Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες ότι η αερόβια άσκηση ενισχύει τον εγκέφαλο και συμβάλλει στην ανάπτυξη νέων νευρώνων, αλλά λίγες μελέτες έχουν εξετάσει πώς η γιόγκα επηρεάζει τον εγκέφαλο. Μια επισκόπηση βρήκε στοιχεία ότι η γιόγκα ενισχύει πολλές από τις ίδιες δομές και λειτουργίες του εγκεφάλου που επωφελούνται από την αερόβια άσκηση.
Η ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Brain Plasticity, επικεντρώθηκε σε 11 μελέτες σχετικά με τη σχέση μεταξύ της πρακτικής της γιόγκα και της υγείας του εγκεφάλου. Πέντε από τις μελέτες αφορούσαν άτομα χωρίς ιστορικό πρακτικής γιόγκα σε μία ή περισσότερες συνεδρίες γιόγκα ανά εβδομάδα για μια περίοδο 10-24 εβδομάδων, συγκρίνοντας την υγεία του εγκεφάλου στην αρχή και στο τέλος της παρέμβασης. Οι άλλες μελέτες μέτρησαν τις διαφορές στον εγκέφαλο μεταξύ των ατόμων που κάνουν τακτικά γιόγκα και εκείνων που δεν κάνουν.
Κάθε μία από τις μελέτες χρησιμοποίησε τεχνικές απεικόνισης του εγκεφάλου όπως η μαγνητική τομογραφία, η λειτουργική μαγνητική τομογραφία ή η ηλεκτρονική τομογραφία εκπομπής ενός φωτονίου. Όλες αφορούσαν συμμετέχοντες της Hatha yoga, που περιλαμβάνει κινήσεις σώματος, διαλογισμό και ασκήσεις αναπνοής.
Σε αυτές τις 11 μελέτες, εντοπίστηκαν ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου που έδειξαν βελτίωση με συνέπεια και δεν είναι πολύ διαφορετικές από αυτές που βλέπουμε με την άσκηση.
“Για παράδειγμα, βλέπουμε αυξήσεις στον όγκο του ιππόκαμπου με τη γιόγκα”, δήλωσε η Neha Gothe, καθηγήτρια υγείας. “Πολλές μελέτες που εξετάζουν τις εγκεφαλικές επιδράσεις της αερόβιας άσκησης έχουν δείξει παρόμοια αύξηση στο μέγεθος του ιππόκαμπου με την πάροδο του χρόνου”.
Ο ιππόκαμπος συμμετέχει στην επεξεργασία μνήμης και είναι γνωστό ότι συρρικνώνεται με την ηλικία. Είναι επίσης η δομή που επηρεάζεται πρώτα από την άνοια και τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Αν και πολλές από τις μελέτες είναι διερευνητικές και όχι καθοριστικές, η έρευνα επισημαίνει άλλες σημαντικές αλλαγές στον εγκέφαλο που συνδέονται με την τακτική πρακτική της γιόγκα. Η αμυγδαλή, μια δομή του εγκεφάλου που συμβάλλει στη συναισθηματική ρύθμιση, τείνει να είναι μεγαλύτερη στους ασκούμενους της γιόγκα παρά στους συνομηλίκους τους που δεν κάνουν γιόγκα. Ο προμετωπικός φλοιός, ο φλοιός του φλοιός του προσαγωγίου και τα εγκεφαλικά δίκτυα, τείνουν επίσης να είναι μεγαλύτερα ή πιο αποτελεσματικά σε εκείνους που κάνουν τακτικά γιόγκα.
Ο προμετωπικός φλοιός, μια περιοχή του εγκεφάλου ακριβώς πίσω από το μέτωπο που είναι απαραίτητη για τον προγραμματισμό, τη λήψη αποφάσεων και τη σκέψη. Ο φλοιός του προσαγωγίου βρίσκεται στο μέσο τμήμα του φλοιού. Αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του μεταιχμιακού συστήματος, το οποίο συμμετέχει στο σχηματισμό και στην επεξεργασία των συναισθημάτων, στη μάθηση και τη μνήμη και είναι επίσης σημαντικός στην εκτελεστική λειτουργία και τον έλεγχο του αναπνευστικού συστήματος.
Οι μελέτες διαπίστωσαν επίσης ότι οι αλλαγές στον εγκέφαλο που παρατηρούνται σε άτομα που κάνουν γιόγκα συνδέονται με καλύτερη επίδοση στις γνωστικές εξετάσεις ή στις μετρήσεις συναισθηματικής ρύθμισης.
Η ανακάλυψη ότι η γιόγκα μπορεί να έχει παρόμοια αποτελέσματα στον εγκέφαλο με την αερόβια άσκηση είναι ενδιαφέρουσα και απαιτεί περισσότερη μελέτη, ανέφερε η Gothe. “Η γιόγκα δεν είναι αερόβια, επομένως πρέπει να υπάρχουν και άλλοι μηχανισμοί που θα οδηγήσουν σε αυτές τις αλλαγές στον εγκέφαλο”, είπε. “Μέχρι στιγμής, δεν έχουμε τα στοιχεία για να εντοπίσουμε τι είναι αυτοί οι μηχανισμοί”. Μπορεί η ενίσχυση της συναισθηματικής ρύθμισης να είναι το κλειδί των θετικών επιδράσεων της γιόγκα στον εγκέφαλο. Οι μελέτες συνδέουν το στρες στους ανθρώπους και τα ζώα με τη συρρίκνωση του ιππόκαμπου και την χειρότερη απόδοση σε τεστ μνήμης, για παράδειγμα, ανέφερε η Gothe.
“Σε μία από τις προηγούμενες μελέτες μου, είδαμε πώς η γιόγκα αλλάζει την απόκριση της κορτιζόλης στο στρες”, τόνισε η Gothe. “Βρήκαμε ότι όσοι είχαν κάνει γιόγκα για οκτώ εβδομάδες είχαν μια εξασθενημένη απάντηση κορτιζόλης στο άγχος που συνδέεται με την καλύτερη επίδοση στις δοκιμές της λήψης αποφάσεων, της αλλαγής καθηκόντων και της προσοχής”.
Η γιόγκα βοηθά τους ανθρώπους που έχουν ή όχι διαταραχές άγχους να διαχειρίζονται το άγχος τους, ανέφερε ο Gothe. “Η πρακτική της γιόγκα βοηθά στη βελτίωση της συναισθηματικής ρύθμισης και αυτό μειώνει το στρες, το άγχους και την κατάθλιψη”, είπε. “Και αυτό φαίνεται να βελτιώνει τη λειτουργία του εγκεφάλου”.
Οι ερευνητές λένε ότι υπάρχει ανάγκη για περισσότερη και αυστηρότερη έρευνα των επιδράσεων της γιόγκα στον εγκέφαλο. Συστήνουν μεγάλες μελέτες παρέμβασης που συνεπάγονται τη συμμετοχή των συμμετεχόντων στη γιόγκα για μήνες. Η επιστήμη δείχνει ότι η γιόγκα είναι επωφελής για την υγιή λειτουργία του εγκεφάλου, αλλά χρειάζονται πιο αυστηρές και καλά ελεγχόμενες μελέτες παρέμβασης που να επιβεβαιώσουν αυτά τα αρχικά ευρήματα.
Πηγή: Yoga Effects on Brain Health: A Systematic Review of the Current Literature.
