Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Alzheimer’s & Dementia αποτελεί περαιτέρω απόδειξη ότι η μετάβαση στην εμμηνόπαυση είναι μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή για τις γυναίκες και τους γιατρούς και πρέπει να δώσουν προσοχή στην υγεία της καρδιάς, προστατεύοντας την υγεία του εγκεφάλου τους.
«Είναι συγκλονιστικό να γνωρίζουμε ότι τα δύο τρίτα των Αμερικανών με νόσο Αλτσχάιμερ είναι γυναίκες», δήλωσε η Meiyuzhen Qi, υποψήφια Ph.D στην επιδημιολογία στο το Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ. «Ο πιο κοινός τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου για άνοια είναι η καρδιαγγειακή νόσο και είναι ενδιαφέρον ότι ο κίνδυνος μιας γυναίκας για καρδιαγγειακή νόσο αυξάνεται μετά την εμμηνόπαυση. Έτσι, το επόμενο λογικό βήμα ήταν να δούμε εάν υπήρχε σχέση μεταξύ των παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου που σχετίζονται με τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση, όπως το είδος του καρδιαγγειακού λίπους που έχει μια γυναίκα και η γνωστική της λειτουργία αργότερα στη ζωή».
Για να το εξετάσει αυτό η ερευνητική ομάδα στράφηκε στη μακροχρόνια Study of Women’s Health Across the Nation (SWAN) και τη βοηθητική της μελέτη, SWAN Cardiovascular Fat. Η SWAN παρακολούθησε μια ομάδα γυναικών μέσης ηλικίας κατά τη διάρκεια της μετάβασης στην εμμηνόπαυση. Σε μέση ηλικία των 51 ετών, 531 συμμετέχουσες έκαναν σαρώσεις για να μάθουν οι ερευνητές σχετικά με το λίπος γύρω από την καρδιά και μια βασική αρτηρία του σώματος. Στη συνέχεια παρακολουθήθηκαν για 16 χρόνια, κάνοντας πολλαπλά γνωστικά τεστ.
Το καρδιαγγειακό λίπος αποτελείται από τρεις κύριους τύπους: τον επικαρδιακό λιπώδη ιστό (EAT: epicardial adipose tissue) που βρίσκεται μέσα στον σάκο που περιβάλλει την καρδιά, τον περικαρδιακό λιπώδη ιστό (PAT: Pericardial adipose tissue) που βρίσκεται έξω από αυτόν, και τον θωρακικό περιαγγειακό λιπώδη ιστό (PVAT: thoracic perivascular adipose tissue), που περιβάλλει τη μεγαλύτερη αρτηρία του σώματος που ξεκινάει από την καρδιά. Το EAT και το PAT είναι συνήθως “λευκό” λίπος που αποθηκεύει το σώμα, ενώ το θωρακικό PVAT μπορεί να είναι “καφέ” λίπος που το σώμα μετατρέπει εύκολα σε ενέργεια.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν την πυκνότητα του λίπους στις σαρώσεις ως δείκτη της ποιότητας του λίπους -το καφέ λίπος θεωρείται πιο “ποιοτικό”. Αξιολόγησαν το πώς η ποσότητα και η ποιότητα του καρδιαγγειακού λίπους στη μέση ηλικία σχετίζεται με τη γνωστική λειτουργία καθώς οι γυναίκες γερνούν. Η ποσότητα μετρήθηκε ως όγκος λίπους, ενώ η ποιότητα προσδιορίστηκε με βάση την πυκνότητα του λίπους.
Ένας μεγαλύτερος όγκος θωρακικού PVAT στη μέση ηλικία σχετιζόταν με ισχυρότερη μακροπρόθεσμη μνήμη αργότερα στη ζωή, ενώ η υψηλότερη πυκνότητα θωρακικού PVAT -πιθανότατα αντανακλά χαμηλότερης ποιότητας λευκό λίπος- συνδέθηκε με επιδείνωση της μνήμης εργασίας.
«Αυτή είναι μια συσχέτιση. Δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι το καρδιαγγειακό λίπος υψηλότερης ή χαμηλότερης ποιότητας προκαλεί νόσο Αλτσχάιμερ -αλλά είναι μια δελεαστική ένδειξη που έχει νόημα», δήλωσε ο ανώτερος συγγραφέας Δρ. Samar El Khoudary, καθηγητής επιδημιολογίας. «Από τους διαφορετικούς τύπους καρδιακού λίπους, το PVAT βρίσκεται πιο κοντά στην κυκλοφορία του εγκεφάλου και το καφέ λίπος συνδέεται με καλύτερο μεταβολισμό ολόκληρου του σώματος και χαμηλότερους δείκτες φλεγμονής».
Κατά τη διάρκεια της μετάβασης στην εμμηνόπαυση, οι γυναίκες συνήθως εμφανίζουν φλεγμονή των αγγείων ή του λιπώδους ιστού, η οποία μπορεί να εκδηλωθεί ως θωρακικό PVAT με υψηλότερη πυκνότητα, που σημαίνει ότι είναι χαμηλότερης ποιότητας. Προηγούμενες μελέτες έχουν βρει ότι η αγγειακή φλεγμονή προάγει το σχηματισμό πλάκας και ο φλεγμονώδης λιπώδης ιστός έχει μη φυσιολογική έκκριση μορίων κυτταρικής σηματοδότησης, τα οποία προδιαθέτουν τους ανθρώπους σε γνωστική έκπτωση.
Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να προσδιοριστεί εάν ο τύπος του καρδιαγγειακού λίπους προκαλεί πράγματι γνωστική έκπτωση ή εάν οι προσπάθειες τροποποίησης της ποιότητας του καρδιαγγειακού λίπους -όπως η λήψη αντιφλεγμονωδών φαρμάκων- μπορούν να αποτρέψουν την άνοια.
«Τούτου λεχθέντος, πιστεύω ότι η μελέτη μας είναι περισσότερη απόδειξη ότι η φροντίδα της καρδιάς βοηθά στη φροντίδα του εγκεφάλου σας και ότι η εμμηνόπαυση είναι μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδος για την υγεία της καρδιάς και του εγκεφάλου», είπε ο El Khoudary. «Έτσι, το να παραμένουν οι άνθρωποι δραστήριοι και να κάνουν τακτικά καρδιαγγειακές ασκήσεις που κάνουν την καρδιά να δυναμώνει, καθώς και η υγιεινή διατροφή και η τήρηση των ραντεβού με τον γιατρό, είναι όλα σημαντικά στη μέση ηλικία. Η προστασία της καρδιάς σας κατά την εμμηνόπαυση μπορεί να προστατεύει τον εγκέφαλό σας στο μέλλον».
