Ο κίνδυνος εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων αυξάνεται σταθερά όσο περισσότερο ζει ένα άτομο με διαβήτη τύπου 2. Μια νέα μελέτη από το Karolinska Institutet, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Diabetes, υποδεικνύει ότι αλλαγές στα ερυθρά αιμοσφαίρια μπορεί να εξηγούν αυτόν τον αυξανόμενο κίνδυνο. Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ένα συγκεκριμένο μόριο που θα μπορούσε να λειτουργήσει στο μέλλον ως βιοδείκτης για την πρόβλεψη καρδιαγγειακού κινδύνου.
Άτομα με διαβήτη τύπου 2 αντιμετωπίζουν αυξημένη πιθανότητα εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου, και ο κίνδυνος αυτός μεγαλώνει με κάθε χρόνο που περνά από τη διάγνωση της νόσου. Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι τα ερυθρά αιμοσφαίρια μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων στον διαβήτη. Η νέα μελέτη προσθέτει μια σημαντική παρατήρηση, δείχνοντας ότι η διάρκεια της νόσου επηρεάζει έντονα το πότε ξεκινούν οι αλλαγές στα αιμοσφαίρια και πώς εξελίσσονται. Μετά από πολλά χρόνια, τα ερυθρά αιμοσφαίρια μπορεί να αρχίσουν να προκαλούν άμεση βλάβη στα αιμοφόρα αγγεία.
Αποδείξεις από ασθενείς και πειράματα σε ζώα
Για να κατανοήσουν καλύτερα αυτές τις επιπτώσεις, οι ερευνητές μελέτησαν τόσο ζωικά μοντέλα όσο και ανθρώπους με διαβήτη τύπου 2. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια που λήφθηκαν από ποντίκια και από ασθενείς με μακροχρόνιο διαβήτη διατάραξαν τη φυσιολογική λειτουργία των αγγείων. Αντίθετα, τα ερυθρά αιμοσφαίρια από πρόσφατα διαγνωσμένους ασθενείς δεν είχαν επιβλαβή επίδραση. Ωστόσο, μετά από επτά χρόνια παρακολούθησης, οι ίδιοι ασθενείς ανέπτυξαν ερυθρά αιμοσφαίρια με παρόμοιες βλαβερές ιδιότητες. Όταν οι επιστήμονες αποκατέστησαν τα επίπεδα του microRNA-210 στα ερυθρά αιμοσφαίρια, η λειτουργία των αγγείων βελτιώθηκε.
«Το πιο σημαντικό στην έρευνά μας είναι ότι δεν μετράει μόνο η παρουσία του διαβήτη τύπου 2, αλλά και η διάρκεια της νόσου. Μόνο μετά από αρκετά χρόνια τα ερυθρά αιμοσφαίρια αποκτούν επιβλαβή επίδραση στα αγγεία», αναφέρει ο Zhichao Zhou, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Ιατρικής, Solna, Karolinska Institutet, και κύριος συγγραφέας της μελέτης.
Ένας πιθανός πρώιμος δείκτης προειδοποίησης
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι το microRNA-210 στα ερυθρά αιμοσφαίρια θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως βιοδείκτης για την ανίχνευση του κινδύνου καρδιαγγειακών επιπλοκών σε πρώιμο στάδιο. Οι ερευνητές εξετάζουν τώρα εάν αυτή η προσέγγιση μπορεί να εφαρμοστεί σε μεγαλύτερους πληθυσμούς.
«Αν μπορέσουμε να εντοπίσουμε ποιοι ασθενείς διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο πριν προκληθεί βλάβη στα αγγεία, θα είμαστε σε καλύτερη θέση να προλάβουμε τις επιπλοκές», σημειώνει η Eftychia Kontidou, υποψήφια διδάκτωρ στην ίδια ομάδα και πρώτη συγγραφέας της μελέτης.
Περισσότερες πληροφορίες: Long Duration of Type 2 Diabetes Drives Erythrocyte-Induced Vascular Endothelial Dysfunction: A Link to miRNA-210-3p. Diabetes, 2026; DOI: 10.2337/db25-0463.
