Νέα έρευνα δείχνει ότι ένα φάρμακο που συνταγογραφείται ευρέως για την ουρική αρθρίτιδα μπορεί επίσης να μειώνει τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου, όταν λαμβάνεται στη σωστή δοσολογία.
Ερευνητές από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Σουηδία και την Ιταλία ανέλυσαν δεδομένα από τη βάση Clinical Practice Research Datalink Aurum, σε σύνδεση με στοιχεία νοσηλειών και θνησιμότητας, για την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2007 έως τον Μάρτιο του 2021.
Η μελέτη περιέλαβε 109.504 ενήλικες ηλικίας 18 ετών και άνω, οι οποίοι είχαν διαγνωστεί με ουρική αρθρίτιδα και παρουσίαζαν επίπεδα ουρικού οξέος υψηλότερα από τους συνιστώμενους στόχους πριν από την έναρξη θεραπείας.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες, με τη μία να λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή μείωσης του ουρικού οξέος, κυρίως αλλοπουρινόλη. Στη συνέχεια, οι ερευνητές παρακολούθησαν την εμφάνιση εμφραγμάτων, εγκεφαλικών επεισοδίων και θανάτων από καρδιαγγειακά αίτια μέσα σε διάστημα πέντε ετών από την πρώτη συνταγογράφηση.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι οι ασθενείς που λάμβαναν αγωγή μείωσης του ουρικού οξέος είχαν μικρότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών συμβαμάτων στην πενταετία, καθώς και λιγότερες εξάρσεις ουρικής αρθρίτιδας, σε σύγκριση με όσους δεν έλαβαν θεραπεία.
Η μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου παρατηρήθηκε σε ασθενείς που πέτυχαν επίπεδα ουρικού οξέος κάτω από 300 μικρομόρια ανά λίτρο.
Με αφορμή τα αποτελέσματα αυτά, o Abhishek Abhishek, καθηγητήw ρευματολογίας στο Πανεπιστήμιο του Nottingham στο Ηνωμένο Βασίλειο, εξηγεί τι ακριβώς είναι η ουρική αρθρίτιδα και επισημαίνει ορισμένα πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια.
Τι είναι η ουρική αρθρίτιδα
«Η ουρική αρθρίτιδα είναι μια μορφή αρθρίτιδας κατά την οποία οι ασθενείς έχουν υψηλά επίπεδα μιας ουσίας, του ουρικού οξέος, στο αίμα», εξηγεί ο Abhishek. «Με την πάροδο του χρόνου, το ουρικό οξύ εναποτίθεται στις αρθρώσεις σχηματίζοντας πολύ μικρούς κρυστάλλους και, όταν αυτοί απελευθερώνονται, προκαλούν αρθρίτιδα, η οποία χαρακτηρίζεται από έντονο πόνο και διόγκωση των αρθρώσεων».
«Η αρθρίτιδα συνήθως διαρκεί από μία εβδομάδα έως περίπου δέκα ημέρες και οι άνθρωποι εμφανίζουν επαναλαμβανόμενες εξάρσεις, επειδή, μόλις σχηματιστούν οι κρύσταλλοι ουρικού οξέος μέσα στις αρθρώσεις, παραμένουν εκεί και συνεχίζουν να προκαλούν περιοδικά αυτές τις εξάρσεις».
«Στο παρελθόν, πιστευόταν ότι η ουρική αρθρίτιδα προκαλείται αποκλειστικά από κακές συνήθειες τρόπου ζωής, όπως η υψηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος, η πλούσια διατροφή και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ», λέει ο Abhishek. «Ωστόσο, σήμερα γνωρίζουμε ότι αυτοί οι παράγοντες απλώς συμβάλλουν στην εμφάνιση της νόσου και ότι το κύριο πρόβλημα είναι ότι τα νεφρά και το έντερο ορισμένων ανθρώπων δεν απομακρύνουν αποτελεσματικά το περίσσιο ουρικό οξύ από το σώμα. Έτσι, πλέον κατανοούμε ότι η ουρική αρθρίτιδα είναι κυρίως μια γενετική διαταραχή, στην οποία πολλές μεταβολές στα γονίδια οδηγούν στη συσσώρευση ουρικού οξέος στον οργανισμό».
Τι μπορεί να πυροδοτήσει μια κρίση ουρικής αρθρίτιδας;
«Υπάρχουν αρκετοί εκλυτικοί παράγοντες για τις κρίσεις ουρικής αρθρίτιδας, όπως η αφυδάτωση, ένας τραυματισμός σε άρθρωση, μια ασθένεια, η έναρξη διουρητικής αγωγής και η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας αλκοόλ σε σύντομο χρονικό διάστημα», αναφέρει ο Abhishek. «Αυτοί είναι οι λόγοι για τους οποίους ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν επαναλαμβανόμενες εξάρσεις».
Είναι η ουρική αρθρίτιδα συχνότερη στους ηλικιωμένους;
«Η ουρική αρθρίτιδα εμφανίζεται συνήθως σε άτομα ηλικίας τουλάχιστον 40 ετών και είναι πολύ σπάνια κάτω από αυτή την ηλικία», σημειώνει ο Abhishek. «Τείνει να γίνεται συχνότερη όσο αυξάνεται η ηλικία. Αν δει κανείς άτομα άνω των 70 ή 80 ετών, η ουρική αρθρίτιδα είναι αρκετά συχνή».
Ποια είναι ορισμένα πρώιμα σημάδια που πρέπει να προσέξει κανείς;
«Τα υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος από μόνα τους δεν προκαλούν συμπτώματα, επομένως το πρώτο σύμπτωμα που βιώνουν συνήθως οι περισσότεροι είναι ένα οξύ επεισόδιο αρθρίτιδας, το οποίο τυπικά προσβάλλει το μεγάλο δάκτυλο του ποδιού», λέει ο Abhishek. «Σε αυτή την περίπτωση, υπάρχει μια σχετικά αιφνίδια έναρξη πόνου στην άρθρωση, με οίδημα και ερυθρότητα στο μεγάλο δάκτυλο».
Kάτι αντίστοιχο μπορεί να συμβεί και στο μέσο του ποδιού, στον αστράγαλο, στο γόνατο ή στον καρπό.
«Σε ορισμένους ανθρώπους, οι κρύσταλλοι μπορούν να σχηματιστούν κάτω από το δέρμα και να είναι ορατοί ως μικρά ογκίδια λευκωπού, κιμωλιώδους ιστού», λέει ο Abhishek. «Αυτό συμβαίνει συνήθως στον αγκώνα ή στις άκρες των δακτύλων». Αυτά τα μικρά, σκληρά ογκίδια ονομάζονται τόφοι και, σύμφωνα με τον ιστότοπο Arthritis UK, αν και συνήθως δεν είναι επώδυνα, μπορούν να παρεμποδίζουν τις καθημερινές δραστηριότητες. Μερικές φορές μπορεί να φλεγμαίνουν, να διασπώνται και να εκκρίνουν υγρό με κοκκώδες λευκό υλικό, δηλαδή κρυστάλλους ουρικού άλατος.
Ποιες επιπλοκές μπορεί να εμφανιστούν αν δεν αναζητηθεί θεραπεία;
«Αν δεν ζητηθεί θεραπεία, μπορεί να εμφανιστούν κρίσεις που προσβάλλουν πολλαπλές αρθρώσεις», επισημαίνει ο Abhishek. «Μπορεί να επηρεαστούν ταυτόχρονα το μεγάλο δάκτυλο, ο αστράγαλος, το πόδι και το γόνατο, ή πολλές αρθρώσεις στα χέρια και τα πόδια».
«Η αθεράπευτη ουρική αρθρίτιδα μπορεί επίσης να διαρκεί περισσότερο και να οδηγεί σε πιο έντονο και επίμονο πόνο και οίδημα. Με την πάροδο πολλών ετών, οι κρίσεις μπορεί να γίνονται συχνότερες και να καταλήγουν σε μόνιμη βλάβη των αρθρώσεων. Η βλάβη αυτή μπορεί να αφορά μικρές αρθρώσεις, όπως το μεγάλο δάκτυλο ή τις αρθρώσεις των χεριών, αλλά και μεγαλύτερες, όπως το γόνατο ή ο αγκώνας».
Πώς διαγιγνώσκεται η ουρική αρθρίτιδα;
Αν κάποιος πιστεύει ότι έχει ουρική αρθρίτιδα, θα πρέπει να απευθυνθεί στον γιατρό του, συμβουλεύει ο Abhishek. «Ο γιατρός μπορεί να κάνει μια εξέταση αίματος για να ελέγξει τα επίπεδα ουρικού οξέος και, αν αυτά είναι υψηλά σε κάποιον με τυπικά συμπτώματα αρθρίτιδας στο μεγάλο δάκτυλο, αυτό συνήθως αρκεί για τη διάγνωση», λέει.
«Επιπλέον, αν κάποιος έχει λευκές εναποθέσεις ιστού κάτω από το δέρμα ή στις άκρες των δακτύλων ή στον αγκώνα, ή μερικές φορές στο γόνατο, αυτό επίσης αρκεί για τη διάγνωση, εφόσον συνυπάρχουν υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος στο αίμα».
Σε ορισμένες περιπτώσεις, αφαιρείται υγρό από την άρθρωση. «Ο γιατρός μπορεί να εισάγει μια βελόνα στην άρθρωση για να πάρει λίγο αρθρικό υγρό και στη συνέχεια να το εξετάσει ή να ζητήσει από το εργαστήριο να αναζητήσει κρυστάλλους στο μικροσκόπιο», εξηγεί ο Abhishek. «Αν είναι δύσκολο να ληφθεί υγρό, τότε μπορεί να γίνει υπερηχογράφημα για τον εντοπισμό εναποθέσεων κρυστάλλων στις αρθρώσεις».
Πώς αντιμετωπίζεται και πώς διαχειρίζεται η ουρική αρθρίτιδα;
«Αν ένας ασθενής βιώνει μια έξαρση ουρικής αρθρίτιδας, η θεραπεία είναι συνήθως αναλγητικά για τον έλεγχο του πόνου, όπως η παρακεταμόλη», λέει ο Abhishek. «Είναι επίσης σημαντικό να ξεκουράζεται η πάσχουσα περιοχή και να εφαρμόζονται παγοκύστες».
Υπάρχουν αρκετές επιλογές για τον έλεγχο της φλεγμονής στην άρθρωση. «Μπορεί να συνταγογραφηθεί είτε ναπροξένη, που είναι ένα αντιφλεγμονώδες φάρμακο, για λίγες ημέρες, είτε ένα δισκίο κολχικίνης, είτε ένα δισκίο πρεδνιζολόνης, ανάλογα με τις προτιμήσεις του ασθενούς και τα άλλα νοσήματά του», αναφέρει.
Σε ορισμένες σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να γίνει και έγχυση στην άρθρωση. «Ο γιατρός μπορεί να εγχύσει στεροειδή μέσα στην άρθρωση για να καταπραΰνει τη φλεγμονή», λέει ο Abhishek. «Αυτό ελέγχει την οξεία έξαρση της αρθρίτιδας, αλλά δεν αντιμετωπίζει το υποκείμενο πρόβλημα των υψηλών επιπέδων ουρικού οξέος ή της εναπόθεσης κρυστάλλων».
Οι ασθενείς μπορούν επίσης να λάβουν μακροχρόνια φαρμακευτική αγωγή για τη μείωση των επιπέδων ουρικού οξέος.
