Συντόμευση του atrial fibrillation (κολπική μαρμαρυγή), η A-fib είναι ένας ακανόνιστος καρδιακός ρυθμός που αποτελεί ανησυχητικό προάγγελο για θρόμβους αίματος, εγκεφαλικό και καρδιακή ανεπάρκεια. Μερικοί ερευνητές πιστεύουν ότι πάνω από 10 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν αυτή την καρδιακή αρρυθμία -οι περισσότεροι από αυτούς ηλικιωμένοι. Αναμένεται να γίνει ακόμα πιο κοινή στα επόμενα χρόνια.
Ωστόσο, ο καρδιολόγος-ερευνητής του Πανεπιστημίου της Γιούτα, Δρ. T. Jared Bunch, βλέπει λόγους για αισιοδοξία.
«Αν και βλέπουμε περισσότερα κρούσματα της νόσου, είμαστε καλύτεροι στην αντιμετώπισή της», δήλωσε ο Bunch, συν-συγγραφέας ενός βιβλίου για την A-fib.
Συμπτώματα: από δύσπνοια έως λιποθυμία
Η A-fib εμφανίζεται όταν οι άνω θαλάμους της καρδιάς, οι κολποί, χτυπούν ασυγχρόνιστα με τους κάτω θαλάμους, τις κοιλίες. Δεν αντιλαμβάνονται όλοι ότι κάτι δεν πάει καλά, αλλά μερικοί άνθρωποι υποφέρουν από ανησυχητικά συμπτώματα όπως βίαιο χτύπο της καρδιάς και δύσπνοια.
Η καρδιά μπορεί να ξεπεράσει τους 200 χτύπους ανά λεπτό για κάποιον με A-fib, πάνω από το διπλάσιο των 60 έως 100 παλμών που είναι τυπικοί για τον καρδιακό ρυθμό ηρεμίας ενός υγιούς ενήλικα.
Τα συμπτώματα μπορεί να έρχονται και να φεύγουν, και από μόνη της δεν είναι συνήθως απειλητική για τη ζωή. Αλλά ο ακανόνιστος παλμός μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση αίματος στην καρδιά που μπορεί να γίνει θρόμβος σε ημέρες ή ακόμη και ώρες. Αυτοί οι θρόμβοι, με τη σειρά τους, μπορεί να ταξιδέψουν στον εγκέφαλο και να προκαλέσουν εγκεφαλικά.
Η A-fib μπορεί επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο ανάπτυξης κοιλιακής μαρμαρυγής -μιας πιο σοβαρής κατάστασης.
Η διάγνωση γίνεται όλο και πιο συχνή
Οι ειδικοί λένε ότι τα έξυπνα ρολόγια και άλλες συσκευές που μπορούν να ανιχνεύσουν ακανόνιστους καρδιακούς παλμούς είναι ένας λόγος που οι διαγνώσεις A-fib αυξάνονται. Πολλοί άνθρωποι που βιώνουν συμπτώματα δεν καταλαβαίνουν τι συμβαίνει. Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία διαπίστωσε ότι περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους με A-fib δεν γνώριζαν την κατάσταση πριν διαγνωστούν.
Μελέτες έχουν υποδηλώσει ότι το 15% ή περισσότερο των εγκεφαλικών μπορεί να συνδέεται με κολπική μαρμαρυγή, και ότι το ποσοστό αυξάνεται στους ηλικιωμένους. Η κατάσταση αυτή είναι ένας από τους λόγους που οι θάνατοι από εγκεφαλικό αυξήθηκαν στις ΗΠΑ την τελευταία δεκαετία, αν και ο δείκτης θνησιμότητας από εγκεφαλικό έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια.
Οι ερευνητικά αποδίδουν την κολπική μαρμαρυγή σε βλάβη στους άνω θαλάμους της καρδιάς και στο ηλεκτρικό της σήμα. Η γενετική μπορεί να παίξει ρόλο, αλλά άλλοι συντελεστές περιλαμβάνουν υψηλή πίεση αίματος, διαβήτη, στρες, άπνοια ύπνου, κάπνισμα και αλκοόλ. Αυτές οι βλάβες συσσωρεύονται με το χρόνο, κάτι που είναι ένας λόγος για τον οποίο η κατάσταση τείνει να προσβάλει τους ηλικιωμένους. Περίπου το 70% των περιπτώσεων κολπικής μαρμαρυγής είναι άτομα 65 ετών και άνω, είπε ο Bunch.
Οι ιοί μπορούν επίσης να αποτελέσουν απειλή επειδή μπορούν να επηρεάσουν τις πρωτεΐνες πίσω από τα ηλεκτρικά σήματα της καρδιάς ή να προκαλέσουν ανοσολογική απόκριση που βλάπτει τον καρδιακό ιστό. Η COVID-19 είναι ανάμεσα στους ιούς που ευθύνονται, και πιθανότατα συνέβαλε σε κολπική μαρμαρυγή σε ορισμένους ασθενείς, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Μελέτες δεν έχουν βρει καμία σύνδεση με τα εμβόλια COVID-19, δήλωσε ο Δρ. Jose Joglar, ένας ειδικός με βάση το Ντάλας που συνέγραψε οδηγίες της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας για τη διάγνωση και διαχείριση της κολπικής μαρμαρυγής.
Ποικιλία θεραπευτικών επιλογών για τους γιατρούς
Ένας αριθμός θεραπειών μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση του προβλήματος. «Έχουμε προχωρήσει χιλιόμετρα πέρα από εκεί που ήμασταν» στην αντιμετώπιση της A-fib, δήλωσε ο Δρ. Laurence Epstein, του Πανεπιστημίου Hofstra και της Northwell Health. «Η τεχνολογία έχει πραγματικά εξελιχθεί».
Μια αρχική θεραπεία είναι η καρδιομετατροπή (cardioversion), η οποία περιλαμβάνει τη χρήση απινιδωτή για να αποδοθεί ηλεκτρικό σοκ στην καρδιά για να αποκατασταθεί ο ρυθμός. Είναι συχνά επιτυχής, αλλά μερικές φορές μόνο προσωρινά.
Για ορισμένους ασθενείς, οι γιατροί μπορεί να προτείνουν εμφυτευμένες συσκευές. Οι βηματοδότες μπορούν να ρυθμίσουν τον καρδιακό ρυθμό, και μια συσκευή που ονομάζεται Watchman μπορεί να κλείσει μια περιοχή του άνω μέρους της καρδιάς που είναι επιρρεπής σε θρόμβους.
Και μετά υπάρχει η καταστροφική αγγειοπλαστική ή κατάλυση (ablation). Είναι μια διαδικασία στην οποία ένας γιατρός χρησιμοποιεί θερμότητα, ψύξη ή ηλεκτρικούς παλμούς για να «κάψει» ορισμένες περιοχές της καρδιάς, δημιουργώντας ουλές που μπλοκάρουν τα ελαττωματικά ηλεκτρικά σήματα. Παραδοσιακά, η κατάλυση χρησιμοποιούνταν όταν άλλες προσεγγίσεις απέτυχαν, αλλά τα τελευταία χρόνια οι τεχνικές αυτές έχουν γίνει πιο προηγμένες και έχει γίνει πρώτη επιλογή για ορισμένους ασθενείς, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με καρδιακή ανεπάρκεια.
Τα φάρμακα για τη ρύθμιση της καρδιάς ή την αραίωση του αίματος για τη μείωση του κινδύνου εγκεφαλικού μπορεί να έχουν προβληματικές παρενέργειες.
Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο
Οι άνθρωποι μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης κολπικής μαρμαρυγής ζώντας έναν υγιή τρόπο ζωής. Αυτό περιλαμβάνει άσκηση, αρκετό ύπνο, υγιεινή διατροφή, διαχείριση της υψηλής πίεσης του αίματος και αποφυγή καπνιστικών προϊόντων και αλκοόλ.
Οι γιατροί επίσης έχουν προειδοποιήσει από καιρό για τα υπερβολικά επίπεδα καφεΐνης, αλλά μερικά νέα στοιχεία υποδηλώνουν ότι λίγη καφεΐνη μπορεί τελικά να κάνει καλό. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα διαπίστωσε ότι ασθενείς που κατανάλωναν κατά μέσο όρο ένα φλιτζάνι την ημέρα είδαν λιγότερη επανεμφάνιση συμπτωμάτων από εκείνους που απείχαν εντελώς.
Εάν εμφανιστούν συμπτώματα, είναι σημαντικό να τα πάρετε στα σοβαρά, είπε η Amy Stahley, στην οποία διαγνώστηκε για πρώτη φορά πριν από τρία χρόνια. Μια νύχτα πήγε για ύπνο και η καρδιά της άρχισε να τρέχει με πάνω από 150 παλμούς ανά λεπτό. Πήγε αμέσως στο νοσοκομείο. «Αν αισθάνεστε κάπως περίεργα, κάντε έναν έλεγχο», είπε η Stahley, που είναι νοσοκόμα και πρύτανης της Σχολής Επαγγελμάτων Υγείας του Πανεπιστημίου Davenport στο Μίσιγκαν. «Όσο περισσότερο μένετε σε A-fib, τόσο πιο πιθανό είναι να μείνετε σε αυτό για όλη τη ζωή σας», είπε.
