Το υπερβολικό βάρος θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής κατά περισσότερο από το ένα τέταρτο, ακόμη και αν είστε κατά τα άλλα υγιείς έδειξε μια μελέτη του 2017.
Ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι το υπερβολικό βάρος ή η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου (ΣΝ) ενός ατόμου έως και 28% σε σύγκριση με άτομα με υγιές σωματικό βάρος, ακόμη και αν έχουν υγιή επίπεδα αρτηριακής πίεσης, σακχάρου στο αίμα και χοληστερόλης.
Τα ευρήματα προστίθενται σε ένα αυξανόμενο σύνολο στοιχείων που υποδηλώνουν ότι το να είσαι «χοντρός αλλά σε φόρμα» είναι ένας μύθος και ότι οι άνθρωποι θα πρέπει να επιδιώκουν να διατηρούν ένα σωματικό βάρος εντός ενός υγιούς εύρους.
Η αποθήκευση υπερβολικού λίπους στο σώμα σχετίζεται με μια σειρά από μεταβολικές αλλαγές, όπως αυξημένη αρτηριακή πίεση, υψηλό σάκχαρο στο αίμα και κακό προφίλ χοληστερόλης, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε ασθένειες και κακή υγεία. Ωστόσο, προηγούμενες μελέτες έχουν αποκαλύψει ένα υποσύνολο υπέρβαρων ατόμων που φαίνεται να μην έχουν τις αρνητικές επιπτώσεις του υπερβολικού βάρους στην υγεία, με αποτέλεσμα να χαρακτηρίζονται ως «μεταβολικά υγιείς παχύσαρκοι» στην ιατρική βιβλιογραφία και ως «φορμάτοι χοντροί» στα μέσα ενημέρωσης.
Τώρα, μια ομάδα με επικεφαλής ερευνητές στο Imperial College London και το Πανεπιστήμιο του Cambridge έδειξε ότι παρά το φαινομενικά καθαρό προφίλ υγείας, αυτή η ομάδα υπέρβαρων εξακολουθεί να διατρέχει αυξημένο κίνδυνο σε σύγκριση με εκείνους με υγιές βάρος.
Στη μεγαλύτερη μελέτη του είδους μέχρι το 2017, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν δεδομένα από περισσότερους από μισό εκατομμύριο ανθρώπους σε 10 ευρωπαϊκές χώρες -που ελήφθησαν από την European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC)- για να δείξουν ότι το υπερβολικό βάρος συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, ακόμη και όταν οι άνθρωποι έχουν ένα υγιές μεταβολικό προφίλ.
«Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι εάν ένας ασθενής είναι υπέρβαρος ή παχύσαρκος, θα πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για να τον βοηθήσουμε να επιστρέψει σε ένα υγιές βάρος, ανεξάρτητα από άλλους παράγοντες. Ακόμα κι αν η αρτηριακή του πίεση, το σάκχαρο του αίματος και η χοληστερόλη του εμφανίζονται εντός του φυσιολογικού εύρους, το υπερβολικό βάρος εξακολουθεί να αποτελεί παράγοντα κινδύνου», δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας Δρ. Camille Lassale, από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Imperial και τώρα με έδρα το University College London.
Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο European Heart Journal το 2017, οι ερευνητές εξέτασαν τη σχέση μεταξύ του υπερβολικού βάρους και του κινδύνου εμφάνισης στεφανιαίας νόσου (CHD), μιας πάθησης όπου δεν φτάνει αρκετό αίμα στην καρδιά λόγω φραγμένων αρτηριών, οδηγώντας σε καρδιακές προσβολές.
Μετά από μια περίοδο παρακολούθησης άνω των 12 ετών, συνολικά 7.637 άτομα στην ομάδα EPIC εμφάνισαν συμβάντα στεφανιαίας νόσου, όπως θάνατο από καρδιακή προσβολή. Οι ερευνητές επέλεξαν στη συνέχεια μια αντιπροσωπευτική ομάδα άνω των 10.000 ατόμων ως ομάδα ελέγχου, για ανάλυση.
Το σωματικό βάρος ταξινομήθηκε σύμφωνα με τους ορισμούς του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Όσοι είχαν δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) άνω του 30 χαρακτηρίστηκαν ως παχύσαρκοι, ενώ όσοι είχαν ΔΜΣ 25-30 χαρακτηρίστηκαν ως υπέρβαροι και όσοι είχαν ΔΜΣ 18,5-25 ως φυσιολογικού βάρους. Περισσότεροι από τους μισούς της ομάδας ελέγχου (63%) ήταν γυναίκες, με μέση ηλικία 53,6 έτη και μέσο ΔΜΣ 26,1.
Οι συμμετέχοντες χαρακτηρίστηκαν ως «μη υγιείς» εάν είχαν τρεις ή περισσότερους από έναν αριθμό μεταβολικών δεικτών, όπως υψηλή αρτηριακή πίεση, επίπεδα γλυκόζης αίματος ή τριγλυκεριδίων, χαμηλά επίπεδα HDL χοληστερόλης ή περίμετρο μέσης μεγαλύτερη από 94 εκατοστά για τους άνδρες και 80 εκατοστά για τις γυναίκες.
Αφού έλαβαν υπόψη παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως το κάπνισμα, τη διατροφή, την άσκηση και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι σε σύγκριση με την υγιή ομάδα φυσιολογικού βάρους, όσοι χαρακτηρίστηκαν ως ανθυγιεινοί είχαν υπερδιπλάσιο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου, είτε είχαν φυσιολογικό βάρος, είτε ήταν υπέρβαροι είτε παχύσαρκοι.
Ωστόσο, η ανάλυση αποκάλυψε επίσης ότι εντός της φαινομενικά υγιούς ομάδας υπήρχε σημαντική διαφορά στα αποτελέσματα για τα άτομα ανάλογα με το βάρος τους. Η έρευνα διαπίστωσε ότι σε σύγκριση με εκείνους με κανονικό βάρος, τα υπέρβαρα άτομα που ταξινομήθηκαν ως υγιή είχαν αυξημένο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου 26%, ενώ τα παχύσαρκα υγιή άτομα είχαν αυξημένο κίνδυνο 28%.
Η Δρ. Ιωάννα Τζουλάκη, από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Imperial, δήλωσε: «Νομίζω ότι δεν υπάρχει πλέον αυτή η έννοια της υγιούς παχύσαρκης. Αν μη τι άλλο, η μελέτη μας δείχνει ότι τα άτομα με υπερβολικό βάρος που θα μπορούσαν να ταξινομηθούν ως «υγιή» δεν έχουν ακόμη αναπτύξει ένα ανθυγιεινό μεταβολικό προφίλ. Αυτό συμβαίνει αργότερα στο χρονοδιάγραμμα και τότε έχουν ένα συμβάν, όπως καρδιακή προσβολή».
Σύμφωνα με τους ερευνητές, το ίδιο το υπερβολικό βάρος μπορεί να μην αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων άμεσα, αλλά μάλλον έμμεσα μέσω μηχανισμών όπως η αυξημένη αρτηριακή πίεση και η υψηλή γλυκόζη. Προσθέτουν ότι καθώς δεν ελήφθησαν μετρήσεις παρακολούθησης, δεν μπορούν να δείξουν πώς άλλαξε η κατάσταση της υγείας της ομάδας με την πάροδο του χρόνου. Ωστόσο, προσθέτουν ότι αυτό που είναι σαφές από τη μελέτη είναι ότι η πρόληψη και η θεραπεία της παχυσαρκίας σε ολόκληρο τον πληθυσμό είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας.
Η Δρ. Lassale πρόσθεσε: «Συνολικά, τα ευρήματά μας αμφισβητούν την έννοια του «υγιούς παχύσαρκου». Η έρευνα δείχνει ότι τα υπέρβαρα άτομα που o που φαίνονται κατά τα άλλα υγιείς εξακολουθούν να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων.
Περισσότερες πληροφορίες: Separate and combined associations of obesity and metabolic health with coronary heart disease: a pan-European case-cohort analysis’ European Heart Journal (2017). DOI: 10.1093/eurheartj/ehx448.
