Μια μεγάλη ανασκόπηση ιατρικών μελετών εξέτασε κατά πόσο τα προϊόντα με βάση την κάνναβη μπορούν να βοηθήσουν άτομα που ζουν με χρόνιο πόνο, δηλαδή πόνο που διαρκεί μήνες ή ακόμα και χρόνια. Η ανάλυση περιλάμβανε δεδομένα από περισσότερους από 2.300 ενήλικες και επικεντρώθηκε σε προϊόντα που περιέχουν διαφορετικές ποσότητες δύο γνωστών συστατικών της κάνναβης: της τετραϋδροκανναβινόλης (THC) και της κανναβιδιόλης (CBD). Η THC είναι η ουσία που προκαλεί την ψυχαγωγική επίδραση (το “φτιάξιμο”) που συνδέεται με τη μαριχουάνα, ενώ η CBD δεν προκαλεί “μέθη” και συχνά διαφημίζεται για ευεξία και ανακούφιση από τον πόνο.
Η ανασκόπηση έδειξε ότι τα προϊόντα κάνναβης με υψηλότερα επίπεδα THC σε σχέση με την CBD μπορεί να προσφέρουν μικρή, βραχυπρόθεσμη βελτίωση στον πόνο και στη σωματική λειτουργία. Τα οφέλη ήταν πιο εμφανή σε άτομα με νευροπαθητικό πόνο, δηλαδή πόνο που σχετίζεται με τα νεύρα και μπορεί να προκαλεί αίσθημα καψίματος, μυρμηγκιάσματος ή ηλεκτρικής εκκένωσης. Ωστόσο, τα πιθανά οφέλη συνοδεύονταν από μειονεκτήματα: προϊόντα με υψηλή THC συνδέονταν και με μεγαλύτερο κίνδυνο συχνών παρενεργειών. Αντίθετα, προϊόντα με χαμηλή THC, ακόμα και αυτά που περιείχαν μόνο CBD, δεν φάνηκε να μειώνουν ουσιαστικά τον πόνο. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο Annals of Internal Medicine.
Πώς έγινε η έρευνα
Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Oregon Health & Science University σε συνεργασία με άλλους ειδικούς στον χώρο. Αναλύθηκαν 25 βραχυπρόθεσμες, τυχαιοποιημένες, ελεγχόμενες με placebo μελέτες, που θεωρούνται από τις πιο αξιόπιστες μορφές κλινικών ερευνών, καθώς συγκρίνουν την ενεργή θεραπεία με ένα ανενεργό placebo. Στόχος ήταν να ενημερωθεί η προηγούμενη γνώση για την αποτελεσματικότητα των προϊόντων κάνναβης στον χρόνιο πόνο και για τη συχνότητα παρενεργειών.
Για να συγκρίνουν καλύτερα τα αποτελέσματα, οι ερευνητές κατηγοριοποίησαν τα προϊόντα με βάση τη σχέση THC προς CBD (υψηλή, συγκρίσιμη, χαμηλή). Κατέγραψαν επίσης αν τα προϊόντα ήταν συνθετικά (κατασκευασμένα σε εργαστήριο), καθαρισμένα ή εκχυλισμένα απευθείας από το φυτό κάνναβης, καθώς και τον τρόπο χορήγησης: από το στόμα (χαπάκια), με σπρέι για το εσωτερικό του στόματος ή ως τοπικά προϊόντα για εφαρμογή στο δέρμα. Στη συνέχεια, μέτρησαν τις αλλαγές στην ένταση του πόνου, στη σωματική λειτουργία και στις ανεπιθύμητες ενέργειες.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα
Τα δεδομένα έδειξαν ότι τα προϊόντα που περιείχαν μόνο THC από το στόμα πιθανόν μείωσαν ελαφρώς την ένταση του πόνου. Από αυτά, η nabilone παρουσίασε μέτριο όφελος, ενώ η dronabinol έδειξε μικρή ή καθόλου ουσιαστική βελτίωση. Το nabiximols, που περιέχει και THC και CBD, μείωσε ελαφρώς τον πόνο αλλά δεν βελτίωσε τη σωματική λειτουργία, δηλαδή δραστηριότητες όπως περπάτημα, εργασία ή καθημερινές δουλειές.
Σε όλες τις μελέτες, τα προϊόντα με υψηλή ή συγκρίσιμη THC συνδέονταν με υψηλότερα ποσοστά παρενεργειών, όπως ζάλη, υπνηλία και ναυτία, με την αύξηση να περιγράφεται από μέτρια έως σημαντική. Δεδομένου ότι οι περισσότερες δοκιμές ήταν βραχυπρόθεσμες, οι συγγραφείς τόνισαν ότι οι πληροφορίες για την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα μακροπρόθεσμα είναι περιορισμένες. Επιπλέον, πολλά από τα προϊόντα κάνναβης που χρησιμοποιούνται ευρέως από το κοινό δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς.
Τι λένε οι ειδικοί και επόμενα βήματα
Ένα συνοδευτικό editorial από το UCLA Center for Cannabis and Cannabinoids σημειώνει ότι τα ευρήματα δείχνουν τόσο τις δυνατότητες όσο και τους περιορισμούς των κανναβινοειδών στη θεραπεία του χρόνιου πόνου. Παρά το ότι τα προϊόντα με THC μπορεί να προσφέρουν μικρή ανακούφιση σε ορισμένους ασθενείς, τα αποτελέσματα μεταξύ των μελετών ήταν ασυνεπή και παραμένουν ανησυχίες για την ασφάλεια.
Οι συντάκτες του editorial υπογραμμίζουν την ανάγκη για περισσότερες ποιοτικές έρευνες ώστε να κατανοηθεί καλύτερα η μακροχρόνια επίδραση και να καθοδηγηθούν οι αποφάσεις ασθενών, γιατρών και πολιτικών. Μέχρι να υπάρξουν ισχυρότερα στοιχεία, ο ρόλος των προϊόντων κάνναβης στη θεραπεία του χρόνιου πόνου παραμένει περιορισμένος και αβέβαιος.
Περισσότερες πληροφορίες: Roger Chou, Rongwei Fu, Azrah Y. Ahmed, Benjamin J. Morasco. Cannabis-Based Products for Chronic Pain. Annals of Internal Medicine, 2025; DOI: 10.7326/ANNALS-25-03152.
