Η οσφυαλγία (πόνος στη μέση) είναι μια ιδιαίτερα συχνή κατάσταση, που συνδέεται με αναπηρία, απουσίες από την εργασία και σημαντική οικονομική επιβάρυνση για τα συστήματα υγείας.
Στους βασικούς παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται ο κακός ύπνος, το σωματικό και ψυχολογικό στρες, η σωματική αδράνεια, η προχωρημένη ηλικία και το κάπνισμα. Η συμβολή του αυξημένου σωματικού βάρους και του δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) στον κίνδυνο εμφάνισης οσφυαλγίας ήταν μέχρι σήμερα λιγότερο ξεκάθαρη. Πολλές παλαιότερες κλινικές μελέτες ήταν μικρές (με λιγότερους από 1.000 ασθενείς) ή αφορούσαν ειδικούς πληθυσμούς, όπως νεαρούς άνδρες ή ασθενείς που προσέρχονταν σε εξειδικευμένα ιατρεία πόνου, γεγονός που περιόριζε τη γενίκευση των αποτελεσμάτων.
Σε νέα μελέτη από τη Σχολή Ιατρικής Chobanian & Avedisian του Πανεπιστημίου της Βοστώνης, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα με υπέρβαρο ή παχυσαρκία έχουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν οσφυαλγία σε σύγκριση με όσους έχουν φυσιολογικό ΔΜΣ. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Pain Medicine.
«Η οσφυαλγία είναι ένα από τα συχνότερα παράπονα των ασθενών προς τους γιατρούς τους. Αν και τα φάρμακα, η οργανωμένη φυσικοθεραπεία και άλλες θεραπείες μπορούν να βοηθήσουν, η διόρθωση παραγόντων κινδύνου –όπως το κάπνισμα ή η κακή φυσική κατάσταση– συμβάλλει επίσης στη βελτίωση των συμπτωμάτων. Η παρούσα μελέτη δείχνει ότι ο έλεγχος του βάρους και η διατήρηση ενός χαμηλότερου, υγιούς ΔΜΣ μπορεί να είναι ωφέλιμα και για την οσφυαλγία», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Michael D. Perloff, MD, PhD, επίκουρος καθηγητής νευρολογίας.
Χρησιμοποιώντας υπολογιστική ανάλυση, οι ερευνητές εξέτασαν τους ιατρικούς φακέλους περισσότερων από 110.000 ασθενών ηλικίας 18 ετών και άνω, που είχαν επισκεφθεί ένα αστικό πανεπιστημιακό νοσοκομείο για εξωτερικά ιατρεία μέσα σε διάστημα ενός έτους. Καταγράφηκαν δημογραφικά στοιχεία, όπως ηλικία, φύλο κατά τη γέννηση, ύψος, βάρος, ΔΜΣ, καθώς και το αν αναφέρθηκε πόνος στη μέση κατά την επίσκεψη.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το ποσοστό των ασθενών που ανέφεραν οσφυαλγία αυξανόταν σταθερά με το βάρος, από ένα χαμηλό αλλά υγιές βάρος ή ΔΜΣ 18 (περίπου 41 κιλά) έως την παχυσαρκία με ΔΜΣ 35 (περίπου 109 κιλά). Για ΔΜΣ πάνω από το 35, η συχνότητα της οσφυαλγίας δεν αυξανόταν περαιτέρω αλλά παρέμενε σταθερή. Στο εύρος ΔΜΣ 18–35, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι για κάθε αύξηση κατά μία μονάδα ΔΜΣ (ή περίπου 4,5 κιλά), η συχνότητα εμφάνισης οσφυαλγίας αυξανόταν κατά 7%.
Αν και δεν θα εμφανίσουν όλοι οι άνθρωποι με υψηλότερο ΔΜΣ πόνο στη μέση, η μελέτη τεκμηριώνει έναν σαφώς αυξημένο κίνδυνο. «Η μελέτη μας δείχνει με ισχυρό τρόπο ότι η διατήρηση ενός υγιούς βάρους ή ΔΜΣ είναι πιθανό να βοηθά στην αποφυγή της οσφυαλγίας», καταλήγει ο Perloff, ο οποίος είναι επίσης διευθυντής Ιατρικής Πόνου στο Boston Medical Center.
Περισσότερες πληροφορίες: Michael D Perloff et al, Body Mass Index and Prevalence of Low Back Pain: Correlation in a Large, Contemporary Cohort, Pain Medicine (2025). DOI: 10.1093/pm/pnaf178,
