Ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια εντόπισαν έναν πιθανό τρόπο καταπολέμησης των επιπτώσεων της παχυσαρκίας και του διαβήτη τύπου 2 στις γυναίκες, αφού ανακάλυψαν έναν σημαντικό παράγοντα που θα μπορούσε να καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα τους χρησιμοποιεί και αποθηκεύει λίπος. Αλλά αυτός ο τρόπος καταπολέμησης της παχυσαρκίας μπορεί να μην ισχύει για τους άνδρες.
Ερευνητές με επικεφαλής τον Αναπληρωτή Καθηγητή Βιοϊατρικής Μηχανικής Mete Civelek, κατάφεραν να αλλάξουν τον τρόπο που τα σώματα θηλυκών ποντικών εργαστηρίου αποθηκεύουν το λίπος υποδορίως (κάτω από το δέρμα) ή σπλαχνικά (γύρω από τα όργανα). Ενώ το σπλαχνικό λίπος παραμένει αόρατο, κρυμμένο βαθιά στο σώμα, μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιβλαβές για την υγεία.
Οι ερευνητές είπαν ότι τα αποτελέσματά τους στα ποντίκια υποδηλώνουν ότι μια παρόμοια προσέγγιση θα μπορούσε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της παχυσαρκίας και στην καταπολέμηση μεταβολικών ασθενειών, όπως ο διαβήτης, στις γυναίκες.
Άνδρες και γυναίκες αποθηκεύουν το λίπος κάπως διαφορετικά. Οι άνδρες τείνουν να έχουν περισσότερο σχήμα μήλου, που σημαίνει ότι αποθηκεύουν λίπος γύρω από τη μέση, ενώ οι γυναίκες τείνουν να έχουν σχήμα αχλαδιού. Αυτό συμβαίνει επειδή οι γυναίκες αποθηκεύουν περισσότερο υποδόριο λίπος και λιγότερο σπλαχνικό λίπος στο κάτω μέρος του σώματός τους. Τα νέα ευρήματα του Civelek εξηγούν γιατί.
Ο Civelek και η ομάδα του διερεύνησαν ένα συγκεκριμένο γονίδιο, το KLF14, το οποίο έχει συνδεθεί με πολλά διαφορετικά μεταβολικά προβλήματα, συμπεριλαμβανομένου του διαβήτη τύπου 2 και της στεφανιαίας νόσου. Αυτές οι συσχετίσεις είναι πιο έντονες στις γυναίκες παρά στους άνδρες, αλλά οι επιστήμονες δεν κατανοούν το λόγο.
Ο Civelek και οι συνεργάτες του ανακάλυψαν ότι το γονίδιο KLF14 είναι ένας βασικός ρυθμιστής του τρόπου με τον οποίο το γυναικείο σώμα χρησιμοποιεί το λίπος. Το γονίδιο δημιουργεί μια πρωτεΐνη που παίζει καθοριστικό ρόλο στο πώς σχηματίζονται τα λιποκύτταρα, σε ποιο είδος λίπους μετατρέπονται και πού αποθηκεύονται.
Όταν οι ερευνητές αύξησαν την παραγωγή της πρωτεΐνης KLF14 στα θηλυκά ποντίκια, αυτά έχασαν βάρος αλλά τα αρσενικά ποντίκια δεν το έκαναν Όταν μπλόκαραν την παραγωγή της πρωτεΐνης, υπήρξαν επίσης διαφορετικά αποτελέσματα σε αρσενικά και θηλυκά: τα θηλυκά κέρδισαν λίπος, ενώ τα αρσενικά το έχασαν. Επίσης τα θηλυκά αποθήκευσαν το λίπος διαφορετικά από το σύνηθες, κερδίζοντας περισσότερο σπλαχνικό λίπος και λιγότερο υποδόριο λίπος.
Υπήρχαν και άλλες αλλαγές ανάλογα με το φύλο. Τα θηλυκά ποντίκια είχαν πιο αργούς μεταβολικούς ρυθμούς και ταχύτερη αναπνοή, γεγονός που υποδηλώνει ότι βασίζονταν περισσότερο στους υδατάνθρακες ως καύσιμο. Και το σώμα τους έγινε λιγότερο αποτελεσματικό στη διαχείριση των τριγλυκεριδίων, ενός τύπου λίπους στο αίμα.
Με βάση αυτά που βρήκαν, οι ερευνητές πιστεύουν ότι η αύξηση της παραγωγής της πρωτεΐνης KLF14 στα λιπώδη κύτταρα στα θηλυκά μπορεί να προσφέρει έναν τρόπο αντιμετώπισης των επιβλαβών επιπτώσεων της παχυσαρκίας και του διαβήτη τύπου 2.
Θα χρειαστεί περισσότερη έρευνα, αλλά οι ερευνητές λένε ότι είναι πολλά υποσχόμενο ότι τα ευρήματά τους στα ποντίκια ευθυγραμμίζονται στενά με αυτά που βλέπουμε στους ανθρώπους.
«Υπάρχει μεγάλη ανάγκη για στοχευμένες θεραπείες κατά των μεταβολικών ανωμαλιών που προκαλούνται από την παχυσαρκία και τον διαβήτη», δήλωσε ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, Qianyi Yang. «Ελπίζουμε ότι η αύξηση της αφθονίας του KLF14 σε λιποκύτταρα γυναικών με παχυσαρκία και διαβήτη μπορεί να προσφέρει μια νέα θεραπευτική επιλογή για την ανακούφιση αυτών των μεταβολικών ανωμαλιών».
«Τώρα εργαζόμαστε για να δημιουργήσουμε ένα σύστημα χορήγησης φαρμάκων που θα στοχεύει στα λιπώδη κύτταρα και θα παρέχει ένα μικρό μόριο για να αυξήσει την ποσότητα του KLF14», δήλωσε ο Civelek. «Ελπίζουμε να μεταφράσουμε τα ευρήματα του εργαστηρίου μας στην κλινική πρακτική για να βοηθήσουμε τις γυναίκες να καταπολεμήσουν τις επιπτώσεις της παχυσαρκίας και του διαβήτη».
Οι ερευνητές δημοσίευσαν τα ευρήματά τους στο επιστημονικό περιοδικό Diabetes, που ανήκει στην Αμερικανική Ένωση Διαβήτη.
Πηγή: Adipocyte-Specific Modulation of KLF14 Expression in Mice Leads to Sex-Dependent Impacts on Adiposity and Lipid Metabolism, Diabetes (2022). DOI: 10.2337/db21-0674.
