Των Viktoria Mileva και Alex Jones, The Conversatioη.
Φανταστείτε ότι κάθεστε σε μια σημαντική συνέντευξη για δουλειά. Είστε κατάλληλα ντυμένη και έχετε αφιερώσει χρόνο για να φτιάξετε τα μαλλιά σας και να κάνετε μακιγιάζ. Χαμογελάτε, απαντάτε σε ερωτήσεις και προσπαθείτε να φανείτε ικανή για πρόσληψη. Το πάνελ, που αποτελείται από άνδρες και γυναίκες, δεν χαρίζει τίποτα. Τι πιστεύετε ότι μπορεί να επηρεάζει τις αντιλήψεις τους;
Αν και υπάρχει η παλιά παροιμία που λέει ότι δεν πρέπει να κρίνουμε ένα βιβλίο από το εξώφυλλό του, το μακιγιάζ είναι ένας τρόπος με τον οποίο μπορεί να σας κρίνουν. Δεν έχει να κάνει μόνο με το αν αρέσει ή αντιπαθεί κάποιος το μακιγιάζ σας. Μπορεί να αλλάξει την αντίληψη που έχουν οι άνδρες και οι γυναίκες για εσάς με διάφορους τρόπους. Σε μια μελέτη διαπιστώθηκε ότι οι γυναίκες που φορούν μακιγιάζ εμφανίζονται πιο κυριαρχικές όταν κρίνονται από άλλες γυναίκες και φαίνεται να έχουν μεγαλύτερο κύρος όταν κρίνονται από άνδρες.
Στρατηγικές επιτυχίας
Τόσο η κυριαρχία όσο και το κύρος είναι τρόποι με τους οποίους ένα άτομο μπορεί να φτάσει σε υψηλότερη θέση στην κοινωνία. Οι άνθρωποι που ακολουθούν την κυρίαρχη στρατηγική δεν φοβούνται να χρησιμοποιήσουν βία και εκφοβισμό για να επιβάλουν τη θέλησή τους και να φτάσουν στην κορυφή. Και τα δύο φύλα μπορούν να επιτύχουν υψηλότερη θέση μέσω αυτών των κυρίαρχων διαδρομών. Αλλά για πολλές μέσες γυναίκες, ένας δρόμος προς υψηλότερο στάτους είναι η χρήση του μακιγιάζ.
Οι γυναίκες που φορούν καλλυντικά συνήθως θεωρείται ότι έχουν υψηλότερη επαγγελματική θέση. Έτσι, στη μελέτη αυτή οι ερευνητές ήθελαν να μάθουν ποια «διαδρομή» — η κυριαρχία ή το κύρος — θεωρείται ότι χρησιμοποιούν οι γυναίκες που φορούν μακιγιάζ για να φτάσουν σε υψηλότερη θέση.
Η εφαρμογή του μακιγιάζ ποικίλλει από γυναίκα σε γυναίκα. Οι ερευνητές εφάρμοσαν ψηφιακά την ίδια ποσότητα μακιγιάζ σε πραγματικές εικόνες γυναικείων προσώπων, με βάση τη μέση ποσότητα καλλυντικών που φορούσε ένα δείγμα γυναικών. Στη συνέχεια ζήτησαν από άνδρες και γυναίκες να βαθμολογήσουν τα πρόσωπα, με και χωρίς μακιγιάζ, ως προς την ελκυστικότητα, την κυριαρχία και το κύρος. Τα αποτελέσματα ήταν κάπως απροσδόκητα.
Αποδεικνύεται ότι μια μικρή ποσότητα μακιγιάζ που εφαρμόζεται σε πρόσωπα κάνει τις γυναίκες να φαίνονται πιο ελκυστικές τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Αλλά αυτό δεν είναι το απροσδόκητο μέρος. Αυτό που εξέπληξε ήταν ότι, όσον αφορά τις αντιλήψεις για την κοινωνική θέση, οι άνδρες πιστεύουν ότι οι γυναίκες με μακιγιάζ φανερώνουν κύρος, ενώ οι γυναίκες πιστεύουν ότι οι γυναίκες με μακιγιάζ εμφανίζονται ως πιο κυρίαρχες. Το μακιγιάζ φαίνεται να σηματοδοτεί δύο διαφορετικούς δείκτες «στάτους» για κάθε φύλο.
Αρχικά, οι ερευνητές πίστεψαν ότι για τους άνδρες αυτό μπορούσε να σημαίνει ότι δεν χρειάζονταν απαραίτητα να ανταγωνίζονται άμεσα τις γυναίκες. Το κύρος μπορεί να θεωρηθεί θετικό χαρακτηριστικό και η ελκυστικότητα συμβαδίζει με άλλα θετικά χαρακτηριστικά – πιθανότατα έχετε ακούσει για το «φαινόμενο του φωτοστέφανου» (halo effect). Το γιατί οι γυναίκες με μακιγιάζ εμφανίζονταν πιο κυρίαρχες ήταν κάτι που έπρεπε να εξεταστεί περαιτέρω. Ίσως είναι πιο απειλητικές για τις άλλες γυναίκες, επειδή μπορεί να προσελκύσουν τον σύντροφο κάποιας ή να κάνουν άλλες γυναίκες να αισθάνονται λιγότερο ελκυστικές. Πράγματι, η έρευνα έχει δείξει ότι οι γυναίκες τείνουν να ζηλεύουν περισσότερο τις σωματικά ελκυστικές γυναίκες, ενώ οι άνδρες τείνουν να εκτιμούν την ελκυστικότητά τους.
Αυτό εξετάστηκε με περισσότερες λεπτομέρειες. Ένα νέο σύνολο γυναικών βαθμολόγησε τα γυναικεία πρόσωπα, με και χωρίς μακιγιάζ, για να απαντήσει στην ερώτηση: «Πόση ζήλεια θα ένιωθες αν αυτή η γυναίκα αλληλεπιδρούσε με τον σύντροφό σου;». Παρατέθηκαν επίσης φωτογραφίες γυναικείων προσώπων με και χωρίς μακιγιάζ δίπλα – δίπλα και ρωτήθηκαν: «Ποιο πιστεύετε ότι οι άνδρες θα έβρισκαν πιο ελκυστικό;» και «Ποιο πιστεύετε ότι θα ήταν πιο αυθόρμητο;».
Όπως θα μπορούσε να προβλεφθεί, οι γυναίκες με μακιγιάζ θεωρήθηκαν πιο άτακτες ή ερωτύλες και πιο ελκυστικές για τους άνδρες, ενώ ήταν επίσης πιο πιθανό να προκαλέσουν ζήλεια στις άλλες γυναίκες. Έτσι, το μακιγιάζ φαίνεται να είναι ικανό να προκαλεί ζήλεια, και αυτός θα μπορούσε να είναι ο λόγος που οι γυναίκες βλέπουν τα μακιγιαρισμένα πρόσωπα ως πιο κυρίαρχα. Φαίνεται επίσης ότι οι γυναίκες μπορούν να εντοπίσουν πώς λειτουργεί το μακιγιάζ στις αντιλήψεις των ανδρών, αναγνωρίζοντας ότι τα πρόσωπα με μακιγιάζ είναι πιο ελκυστικά και πιθανώς φέρουν μεγαλύτερο κύρος για τους άνδρες.
Οι συνέπειες αυτού του τρόπου σκέψης θα μπορούσαν να είναι σημαντικές. Για παράδειγμα, μελέτες υποδεικνύουν ότι τα πρόσωπα που κρίνονται πως διαθέτουν υψηλότερη ικανότητα είναι πιο πιθανό να «εκλεγούν» σε υψηλές θέσεις. Το μακιγιάζ μπορεί να διευκολύνει ή να εμποδίσει μια ποικιλία κοινωνικών αλληλεπιδράσεων, ανάλογα με το άτομο με το οποίο αλληλεπιδράτε. Έτσι, την επόμενη φορά που θα έχετε μια συνέντευξη για δουλειά, ίσως αξίζει να λάβετε υπόψη εκ των προτέρων τον αριθμό των ανδρών και των γυναικών στο πάνελ. Οι άνδρες μπορεί να πιστεύουν ότι διαθέτετε κύρος και να σας βλέπουν με θετικό πρίσμα, αλλά ενδέχεται ορισμένες γυναίκες να αισθανθούν αρνητικά – και όλα αυτά λόγω του τρόπου με τον οποίο εφαρμόζετε τα προϊόντα ομορφιάς.
