Στην πιο εκτενή ανάλυση που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα, νέα μελέτη του Silent Spring Institute εντόπισε δεκάδες επικίνδυνες χημικές ουσίες σε επεκτάσεις μαλλιών (hair extensions), συμπεριλαμβανομένων προϊόντων από ανθρώπινα μαλλιά. Τα ευρήματα αποτελούν μέχρι σήμερα την ισχυρότερη ένδειξη για τους πιθανούς κινδύνους υγείας που συνδέονται με αυτή τη σε μεγάλο βαθμό αρρύθμιστη κατηγορία προϊόντων ομορφιάς, η οποία επηρεάζει δυσανάλογα τις Μαύρες γυναίκες.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Environment & Health, σε μια περίοδο αυξανόμενης ανησυχίας για τις επιπτώσεις των επεκτάσεων μαλλιών στην υγεία. Πάνω από το 70% των Μαύρων γυναικών δηλώνει ότι φόρεσε hair extensions τουλάχιστον μία φορά τον τελευταίο χρόνο, έναντι λιγότερο από 10% των γυναικών άλλων φυλετικών και εθνοτικών ομάδων. Πολλές τα χρησιμοποιούν για πολιτισμικούς και προσωπικούς λόγους, αλλά και για λόγους πρακτικότητας.
«Παρότι προηγούμενες αναφορές είχαν εντοπίσει ορισμένες ανησυχητικές ουσίες, εξακολουθούμε να γνωρίζουμε ελάχιστα για τη συνολική χημική τους σύσταση. Θέλαμε να αποκτήσουμε σαφέστερη εικόνα για την έκταση του προβλήματος», δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας, Dr. Elissia Franklin, ερευνήτρια στο Silent Spring Institute.
«Πρόκειται για έναν κλάδο που για χρόνια έχει παραβλέψει την υγεία των Μαύρων γυναικών, οι οποίες δεν θα έπρεπε να αναγκάζονται να επιλέξουν ανάμεσα στην πολιτισμική τους έκφραση, την ευκολία και την υγεία τους.»
Οι επεκτάσεις μαλλιών κατασκευάζονται είτε από συνθετικές ίνες (κυρίως πλαστικά πολυμερή) είτε από βιολογικά υλικά, όπως ανθρώπινα μαλλιά, μπανάνα ή μετάξι. Συχνά υποβάλλονται σε χημική επεξεργασία ώστε να είναι ανθεκτικά στη φωτιά, αδιάβροχα ή αντιμικροβιακά.
«Ωστόσο, οι εταιρείες σπάνια αποκαλύπτουν ποιες χημικές ουσίες χρησιμοποιούν για να επιτύχουν αυτές τις ιδιότητες, αφήνοντας τους καταναλωτές στο σκοτάδι σχετικά με τους κινδύνους από τη μακροχρόνια χρήση», σημειώνει η Franklin. Οι ίνες εφάπτονται απευθείας στο τριχωτό της κεφαλής και στον αυχένα, ενώ κατά τη θέρμανση και το styling μπορεί να απελευθερώνουν ουσίες στον αέρα που εισπνέονται.
Πώς έγινε η μελέτη
Για τις ανάγκες της έρευνας, η Franklin αγόρασε 43 δημοφιλή προϊόντα hair extensions, διαδικτυακά και από τοπικά καταστήματα καλλυντικών. Τα προϊόντα ταξινομήθηκαν ανάλογα με τον τύπο ίνας (συνθετικές ή βιολογικές) και με βάση τους ισχυρισμούς τους.
Από τα συνθετικά δείγματα:
- 19 δήλωναν ότι είναι επιβραδυντικά φλόγας,
- 3 ότι είναι αδιάβροχα,
- 9 ότι είναι ανθεκτικά στη θερμότητα,
- 3 έφεραν «πράσινους» ισχυρισμούς, όπως «χωρίς PVC» ή «μη τοξικό».
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τεχνική μη στοχευμένης ανάλυσης (non-targeted analysis) για να ελέγξουν τα δείγματα για ευρύ φάσμα χημικών ουσιών, ακόμη και για ενώσεις που συνήθως δεν ελέγχονται.
Με τη χρήση δισδιάστατης αέριας χρωματογραφίας και φασματομετρίας μάζας υψηλής ανάλυσης, εντοπίστηκαν περισσότερες από 900 χημικές «υπογραφές», που περιλάμβαναν γνωστές και άγνωστες ουσίες. Μέσω λογισμικού μηχανικής μάθησης, οι υπογραφές αντιστοιχίστηκαν σε χημική βάση δεδομένων και τελικά ταυτοποιήθηκαν 169 χημικές ουσίες σε εννέα βασικές δομικές κατηγορίες.
Τι βρέθηκε
Η ανάλυση αποκάλυψε δεκάδες επικίνδυνες ουσίες που έχουν συνδεθεί με καρκίνο, ορμονικές διαταραχές, αναπτυξιακά προβλήματα και επιπτώσεις στο ανοσοποιητικό σύστημα. Μεταξύ αυτών:
- επιβραδυντικά φλόγας,
- φθαλικές ενώσεις,
- φυτοφάρμακα,
- στυρένιο,
- τετραχλωροαιθάνιο,
- οργανοκασσιτερικές ενώσεις (organotins).
Κύρια ευρήματα:
- Όλα τα δείγματα εκτός από δύο περιείχαν επικίνδυνες χημικές ουσίες. Και τα δύο «καθαρά» δείγματα έφεραν την ένδειξη «μη τοξικό» ή «χωρίς τοξίνες».
- 48 ουσίες περιλαμβάνονταν σε μεγάλες λίστες επικινδυνότητας, μεταξύ των οποίων 12 που αναφέρονται στην Πρόταση 65 της Καλιφόρνιας για καρκίνο, συγγενείς ανωμαλίες ή αναπαραγωγική βλάβη.
- Τέσσερα επιβραδυντικά φλόγας εντοπίστηκαν τόσο σε συνθετικά όσο και σε βιολογικά δείγματα.
- 17 χημικές ουσίες που σχετίζονται με καρκίνο του μαστού βρέθηκαν σε 36 δείγματα, συμπεριλαμβανομένων ενώσεων που διαταράσσουν το ορμονικό σύστημα.
- Σχεδόν το 10% των δειγμάτων περιείχε τοξικές οργανοκασσιτερικές ενώσεις, σε ορισμένες περιπτώσεις σε συγκεντρώσεις που υπερέβαιναν τα όρια υγείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Μας εξέπληξε ιδιαίτερα η παρουσία οργανοκασσιτερικών ενώσεων», δήλωσε η Franklin. «Χρησιμοποιούνται συνήθως ως σταθεροποιητές θερμότητας στο PVC και έχουν συσχετιστεί με ερεθισμούς του δέρματος, που αποτελούν συχνό παράπονο των χρηστών.» Οι ενώσεις αυτές έχουν επίσης συνδεθεί με καρκίνο και ορμονικές διαταραχές.
Ανάγκη για ρύθμιση
Με την παγκόσμια αγορά hair extensions να εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 14 δισ. δολάρια έως το 2028 και τις ΗΠΑ να ηγούνται στις εισαγωγές, «τα ευρήματα δείχνουν ξεκάθαρα ότι απαιτείται ισχυρότερη εποπτεία για την προστασία των καταναλωτών και για να πιεστούν οι εταιρείες να επενδύσουν σε ασφαλέστερα προϊόντα», υπογραμμίζει η Franklin.
Πολλά προϊόντα περιείχαν ουσίες που αναφέρονται στην Πρόταση 65, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι επεκτάσεις μαλλιών θα έπρεπε να υπόκεινται σε αυστηρότερη ρύθμιση και να φέρουν προειδοποιήσεις προς τους καταναλωτές.
Ήδη καταγράφεται κινητικότητα σε επίπεδο πολιτικής:
- Στη Νέα Υόρκη κατατέθηκε νομοσχέδιο που θα υποχρεώνει τους κατασκευαστές συνθετικών πλεξούδων και επεκτάσεων μαλλιών να αποκαλύπτουν όλα τα συστατικά.
- Στο Νιου Τζέρσεϊ προωθείται νομοσχέδιο για την απαγόρευση επιβλαβών χημικών από συνθετικά προϊόντα μαλλιών.
- Σε ομοσπονδιακό επίπεδο, το πακέτο νομοθετικών προτάσεων Safer Beauty Bill περιλαμβάνει διάταξη που θα αναθέτει στον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) τη ρύθμιση της ασφάλειας των συνθετικών πλεξούδων και hair extensions.
Περισσότερες πληροφορίες: Identifying chemicals of health concern in hair extensions using suspect screening and non-targeted analysis, Environment & Health (2026). DOI: 10.1021/envhealth.5c00549.
