Από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης.
Ένα πρωτοποριακό πρόσθετο τροφίμων που μπορεί να εμποδίσει τους ανθρώπους να πάρουν βάρος έχει συμπεριληφθεί στον Κατάλογο Νέων Τροφίμων της ΕΕ, επιβεβαιώνοντας την ασφάλειά του για τους καταναλωτές.
Ο προπιονικός εστέρας ινουλίνης (Inulin-Propionate Ester ή IPE) είναι ένα καινοτόμο, επιστημονικά αναπτυγμένο συστατικό διατροφής που συνδυάζει την πρεβιοτική φυτική ίνα ινουλίνη με το προπιονικό οξύ (ένα λιπαρό οξύ βραχείας αλυσίδας). Στόχος του είναι η καταστολή της όρεξης, η πρόληψη της αύξησης βάρους και η βελτίωση της μεταβολικής υγείας.
O προπιονικός εστέρας ινουλίνης αναπτύχθηκε και δοκιμάστηκε από επιστήμονες του Imperial College London και του SUERC, Κέντρου Επιστημών Ισοτόπων του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης. Μεγιστοποιεί τα γνωστά οφέλη μιας διατροφής πλούσιας σε φυτικές ίνες, βοηθώντας τους ανθρώπους να αισθάνονται χορτάτοι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, με στόχο τη μείωση του ημερήσιου θερμιδικού πλεονάσματος που μπορεί να οδηγήσει σε μακροπρόθεσμη αύξηση βάρους.
Η λευκή σκόνη θα προστίθεται στο μέλλον σε καθημερινά τρόφιμα όπως smoothies, ροφήματα και δημητριακά ή θα ενσωματώνεται στο ψωμί. Μπορεί επίσης να καταναλωθεί ως αυτόνομο συμπλήρωμα. Σε αντίθεση με τα φάρμακα ή τα σκευάσματα απώλειας βάρους, o προπιονικός εστέρας ινουλίνης προσφέρει μια διαφορετική προσέγγιση για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, βοηθώντας στην αποτροπή της αύξησης βάρους πριν αυτή εξελιχθεί σε πρόβλημα.
Ο καθηγητής Gary Frost, πρόεδρος διατροφής και διαιτολογίας στο Τμήμα Μεταβολισμού, Πέψης και Αναπαραγωγής του Imperial College London, δήλωσε: «Ένα μικρό ημερήσιο θερμιδικό πλεόνασμα θα οδηγήσει με την πάροδο του χρόνου σε σημαντική αύξηση βάρους. Ακόμη και 1 κιλό (2,2 λίβρες) το χρόνο σε νεαρούς ενήλικες αρκεί για να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα βάρους μέχρι τη μέση ηλικία. Γνωρίζουμε ήδη ότι μια υψηλότερη πρόσληψη φυτικών ινών μπορεί να αντιμετωπίσει αυτό το φαινόμενο, αλλά γνωρίζουμε επίσης ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται να λάβουν αρκετές φυτικές ίνες και υπολείπονται σημαντικά των συνιστώμενων επιπέδων πρόσληψης.»
Τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές από την ομάδα έχουν δείξει ότι περίπου 10 γραμμάρια IPE την ημέρα μπορούν να ρυθμίσουν την όρεξη και να βοηθήσουν στην πρόληψη της αύξησης βάρους.
Το συστατικό είναι ένα μείγμα ινουλίνης – μιας φυσικής ουσίας που βρίσκεται στο κιχώριο και τα κρεμμύδια- και προπιονικού οξέος, ενός φυσικού λιπαρού οξέος βραχείας αλύσου. Λειτουργεί παραδίδοντας το προπιονικό απευθείας σε υποδοχείς στο παχύ έντερο που ενεργοποιούν τις ορμόνες ρύθμισης της όρεξης -ένα σύστημα στοχευμένης παράδοσης που «υπερφορτίζει» τη φυσιολογική διαδικασία βακτηριακής ζύμωσης του εντέρου.
Ο καθηγητής Douglas Morrison του SUERC, Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, δήλωσε: «Συνδυάσαμε δύο φυσικά συστατικά για να διεγείρουμε τις ορμόνες ρύθμισης της όρεξης ακριβώς στο σωστό σημείο του εντέρου. Αν και οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 έχουν δείξει εξαιρετικά αποτελέσματα στην απώλεια βάρους, η IPE θα μπορούσε να βοηθήσει στη διακοπή του είδους της αργής, σταθερής αύξησης βάρους που καθιστά απαραίτητα αυτά τα φάρμακα.»
Ο προπιονικός εστέρας ινουλίνης αναπτύχθηκε αρχικά στο εργαστήριο από τον Morrison, ο οποίος συνεργάστηκε για την επόμενη δεκαπενταετία με τον Frost για να διερευνήσουν τις δυνατότητες του μορίου ως συστατικού τροφίμων, με μια σειρά κλινικών μελετών που δημοσιεύθηκαν σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά.
Ορισμένες από αυτές τις μακροπρόθεσμες μελέτες έδειξαν πρόσθετα οφέλη, όπως η διατήρηση της άλιπης μυϊκής μάζας, η βελτίωση των επιπέδων λίπους στο ήπαρ και πιθανές επιδράσεις στην ανοσολογική και μεταβολική υγεία.
Οι επιστήμονες αφιέρωσαν συνολικά 15 χρόνια στην ανάπτυξη της ουσίας, ενώ παράλληλα συνέχιζαν και τις άλλες ερευνητικές τους υποχρεώσεις. Η επιμονή τους ανταμείφθηκε στα τέλη του περασμένου έτους, όταν η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, η οποία αξιολογεί τοξικολογικά, διατροφικά και μικροβιολογικά δεδομένα, εξέδωσε θετική γνωμοδότηση. Η τελική έγκριση δόθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το προϊόν έχει πλέον προστεθεί επίσημα στον Κατάλογο Εγκεκριμένων Νέων Τροφίμων της ΕΕ.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η έγκριση δείχνει πως μια διαδρομή «από το εργαστήριο στον καταναλωτή» είναι δυνατή για τις ακαδημαϊκές καινοτομίες, ακόμη και χωρίς την υποστήριξη μεγάλων βιομηχανικών διαύλων. Ωστόσο, η υπομονή είναι απαραίτητη, καθώς μόνο η αξιολόγηση από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων διήρκεσε έξι χρόνια.
Παρά την επιτυχία της ρυθμιστικής έγκρισης, ο προπιονικός εστέρας ινουλίνης βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο της εμπορικής της πορείας. Η ερευνητική ομάδα μπορεί προς το παρόν να την παράγει μόνο σε πιλοτική κλίμακα, μερικών εκατοντάδων κιλών κάθε φορά. Για να φτάσει στην ευρύτερη αγορά καταναλωτών, η ομάδα δημιούργησε μια νέα εταιρεία, την Satisfed, και αναζητά βιομηχανικούς συνεργάτες ικανούς να κλιμακώσουν την παραγωγή σε χιλιάδες τόνους.
Οι δημιουργοί ελπίζουν να φέρουν αυτή τη «φθηνή και αποτελεσματική» διαιτητική παρέμβαση σε τρόφιμα ευρείας κατανάλωσης, προσφέροντας ενδεχομένως ένα νέο εργαλείο για την αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης κρίσης παχυσαρκίας, ιδιαίτερα για κοινότητες όπου το κόστος και η πρόσβαση σε υγιεινά τρόφιμα συμβάλλουν στη δυσανάλογη επιβάρυνση της παχυσαρκίας στους πληθυσμούς.
Ο Morrison δήλωσε: «Γνωρίζουμε ότι υπάρχει μεγάλο εμπορικό ενδιαφέρον αυτή τη στιγμή για το πώς να σχεδιαστεί η βέλτιστη παράδοση θρεπτικών συστατικών στο έντερο, ώστε να επιτευχθούν τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα για τους καταναλωτές, και ελπίζουμε να αξιοποιήσουμε αυτό το ενδιαφέρον.»
Ο Frost πρόσθεσε: «Η συμπερίληψη της IPE στον Κατάλογο Νέων Τροφίμων δίνει σε ανθρώπους που αρχίζουν να δυσκολεύονται με το βάρος τους έναν νέο τρόπο πρόληψης της περαιτέρω αύξησης βάρους. Ανυπομονούμε να δούμε πώς θα ενσωματωθεί σε διαφορετικά τρόφιμα και διατροφικά πλάνα.»
