Το κίνημα του body positivity, που ξεκίνησε ως ακτιβισμός για τα δικαιώματα των παχύσαρκων τη δεκαετία του 1960 και κορυφώθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 2010, βρίσκεται σε κρίση. Η ευρεία διάθεση των φαρμάκων GLP-1, όπως το Ozempic και το Wegovy, για την απώλεια βάρους έχει μεταμορφώσει το πολιτισμικό τοπίο. Η λεπτότητα επιστρέφει ως ιδανικό, τα plus-size μοντέλα χάνουν έδαφος στην πασαρέλα, και το κίνημα διχάζεται. Κάποιοι το υπερασπίζονται, κάποιοι το εγκαταλείπουν.
Η πρώην influencer body positivity, Gabriella Lascano, έγινε το σύμβολο αυτής της αλλαγής όταν αποκάλυψε ότι οι φίλες της πέθαναν από καρδιακή ανεπάρκεια σε ηλικία 37 και 28 ετών. Η Ashley Graham δηλώνει ότι η τάση των GLP-1 είναι «ένα χαστούκι στο πρόσωπο» του κινήματος. Παράλληλα, ακαδημαϊκοί όπως ο Fady Shanouda προειδοποιούν ότι η πίεση για αδυνάτισμα αρνείται το δικαίωμα των παχύσαρκων να υπάρχουν. Το κεντρικό ερώτημα δεν είναι αν η παχυσαρκία είναι ασθένεια – είναι. Το ερώτημα είναι αν μπορούμε να συνδέσουμε τις ιατρικές ανάγκες με την ηθική αξία του ατόμου. Η απάντηση είναι όχι.
Η ιστορία του κινήματος: Από το 1960 στο 2026
Το body positivity δεν ξεκίνησε ως κίνημα για την εικόνα του σώματος στα social media. Οι ρίζες του βρίσκονται στο fat acceptance movement της δεκαετίας του 1960, το οποίο αναδύθηκε παράλληλα με το κίνημα των πολιτικών δικαιωμάτων στις ΗΠΑ. Το 1969, ο μηχανικός Bill Fabrey, αφού διάβασε ένα άρθρο του Lew Louderback με τίτλο «More People Should Be FAT!», ίδρυσε μαζί του τον National Association to Aid Fat Americans, που σήμερα ονομάζεται National Association to Advance Fat Acceptance (NAAFA). Λίγα χρόνια αργότερα, η φεμινιστική ομάδα Fat Underground από την Καλιφόρνια ριζοσπαστικοποίησε το κίνημα, βλέποντας την κουλτούρα της δίαιτας ως εχθρό της κοινότητας.
Μέχρι τη δεκαετία του 2010, το κίνημα είχε μετεξελιχθεί σε body positivity, έναν ευρύτερο αγώνα για την αποδοχή όλων των σωμάτων, ανεξαρτήτως μεγέθους, χρώματος, φύλου ή ικανότητας. Τα social media έδωσαν στο κίνημα τεράστια προβολή. Influencers όπως η Gabriella Lascano έγιναν τα πρόσωπα μιας νέας πολιτισμικής τάσης: «Αγάπα το σώμα σου σε όποιο μέγεθος κι αν είναι».
Η εποχή των GLP-1: Τι άλλαξε
Η έλευση των αγωνιστών του υποδοχέα GLP-1, όπως η σεμαγλουτίδη (Ozempic, Wegovy) και η τιρζεπατίδη (Mounjaro), άλλαξε τα πάντα. Τα φάρμακα αυτά, αρχικά εγκεκριμένα για τον διαβήτη τύπου 2, προσφέρουν σημαντική απώλεια βάρους μέσω της καταστολής της όρεξης. Στις αρχές του 2026, περίπου 18% των ενηλίκων στις ΗΠΑ δήλωναν ότι είχαν πάρει κάποιο GLP-1 για απώλεια βάρους, διαβήτη ή άλλη πάθηση. Η διάδοσή τους ήταν εκρηκτική.
Η Ashley Graham, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα plus-size μοντέλα παγκοσμίως, δήλωσε σε συνέντευξή της στο Marie Claire ότι η τάση των GLP-1 είναι «ένα χαστούκι στο πρόσωπο» για τις γυναίκες που αγωνίστηκαν για την αποδοχή του σώματός τους. «Είναι πραγματικά αποκαρδιωτικό», είπε. «Πάει προς την αντίθετη κατεύθυνση από αυτό που οι γυναίκες ένιωθαν ότι είχαν φωνή». Πρόσθεσε ότι η βιομηχανία της μόδας έχει επιστρέψει σε πιο λεπτά μοντέλα στις πασαρέλες.
Η πιο συγκλονιστική μαρτυρία ήρθε από την Gabriella Lascano, πρώην influencer του body positivity. Σε βίντεο-δοκίμιο για τους New York Times τον Φεβρουάριο του 2026, περιέγραψε την προσωπική της διαδρομή από υπέρμαχος του κινήματος σε κριτικό του. «Συνήθιζα να είμαι influencer του body positivity, κηρύττοντας ένα απλό μήνυμα: Αγάπα τον εαυτό σου σε όποιο μέγεθος κι αν είσαι. Μετά ρίσκαρα τα πάντα, λέγοντας: Δεν με νοιάζει πόσο trendy ή χαριτωμένο ή διασκεδαστικό φαίνεται να είσαι παχύσαρκος. Πρέπει πραγματικά να σκεφτείς την υγεία σου. Αγάπα τον εαυτό σου σε όποιο μέγεθος κι αν είσαι, αλλά μην ξεχνάς ότι η καρδιά σου πρέπει να χτυπάει, μωρό μου».
Η αλλαγή ήρθε όταν δύο φίλες της, επίσης influencers του body positivity, πέθαναν. Η μία σε ηλικία 37 ετών, αφού είχε μείνει κλινήρης για δύο χρόνια λόγω καρδιακής ανεπάρκειας. Η άλλη σε ηλικία 28 ετών. «Η υγεία είναι πραγματική… Δεν είναι fatphobic να νοιάζεσαι για την υγεία σου», είπε. Η αντίδραση ήταν σφοδρή. «Άνθρωποι ήρθαν εναντίον μου βράζοντας από θυμό», ανέφερε. «Η κοινότητα του body positivity με χαρακτήρισε παρία». Ειρωνικά, σημειώνει το ConscienHealth, «η αποδοχή και η ανοχή της διαφορετικότητας της σκέψης δεν ήταν ποτέ χαρακτηριστικό του κινήματος αποδοχής του λίπους».
Δεν είναι μόνο οι influencers που αντιδρούν. Ο Fady Shanouda, μελετητής κριτικών αναπηρικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο Carleton του Καναδά, δημοσίευσε άρθρο στο Nature τον Φεβρουάριο του 2026. Υποστηρίζει ότι η παχυσαρκία εξισώνεται πάντα με την κακή υγεία, και αυτό εντείνεται τώρα με τα GLP-1: «Η ερώτηση που θα κάνουν στους ανθρώπους είναι: “Γιατί δεν παίρνεις απλώς Ozempic;”, που αρνείται την κατάσταση του να είσαι παχύσαρκος ως αποδεκτή κατάσταση ύπαρξης». Προσθέτει: «Έχουμε χτίσει έναν κόσμο, και ειδικά η ιατρική έχει χτίσει έναν κόσμο, όπου οι παχύσαρκοι δεν επιτρέπονται, και αυτές είναι οι συνθήκες υπό τις οποίες οι άνθρωποι παίρνουν Ozempic».
Ο Shanouda έχει ένα δίκιο. Αλλά το πραγματικό ζήτημα δεν είναι αν η παχυσαρκία είναι πραγματική ιατρική κατάσταση που αξίζει θεραπεία. Είναι και αξίζει. Το πραγματικό ζήτημα είναι ότι η σύνδεση των ιατρικών αναγκών με τον ηθικό χαρακτήρα είναι λάθος. Αυτό ισχύει είτε η κρίση πέφτει σε κάποιον που ζει σε ένα μεγαλύτερο σώμα, είτε σε κάποιον που αναζητά φροντίδα για μια χρόνια νόσο, είτε σε κάποιον που παρέχει αυτή τη φροντίδα. Οι ηθικές κρίσεις για την υγεία και την εικόνα του σώματος δεν βοηθούν κανέναν.
Το στίγμα του βάρους: Ένας φαύλος κύκλος
Η έρευνα δείχνει ότι το στίγμα του βάρους δεν είναι απλώς ένα κοινωνικό πρόβλημα. Είναι ένας βιολογικός στρεσογόνος παράγοντας με μετρήσιμες συνέπειες στην υγεία. Μια συστηματική ανασκόπηση του 2025 στο Comprehensive Psychoneuroendocrinology εξέτασε 11 μελέτες και βρήκε ότι περίπου οι μισές έδειξαν θετική σχέση μεταξύ στίγματος βάρους και έκκρισης κορτιζόλης, της ορμόνης του στρες.
Μια άλλη μελέτη έδειξε ότι τα άτομα που αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως βαρύ εμφανίζουν παρατεταμένη αύξηση της κορτιζόλης μετά από έκθεση σε στίγμα βάρους. «Το στρες και η κορτιζόλη συνδέονται με επιβλαβείς εκβάσεις υγείας, διεγείρουν το φαγητό και συμβάλλουν στην κοιλιακή παχυσαρκία». Το μοντέλο COBWEBS (Cyclic Obesity/Weight-Based Stigma) περιγράφει το στίγμα βάρους ως έναν «φαύλο κύκλο» — έναν βρόχο θετικής ανάδρασης όπου το στίγμα βάρους προκαλεί αύξηση βάρους μέσω αυξημένης κατανάλωσης φαγητού και αυξημένης έκκρισης κορτιζόλης.
Με άλλα λόγια, το να κρίνεις και να στιγματίζεις κάποιον για το βάρος του όχι μόνο δεν τον βοηθά να χάσει βάρος, αλλά μπορεί να τον κάνει να πάρει κι άλλο.
Τα φάρμακα GLP-1 έχουν δημιουργήσει ένα νέο είδος στίγματος. Έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι που χάνουν βάρος με τη βοήθεια GLP-1 αντιμετωπίζουν πιο αρνητική κρίση από εκείνους που χάνουν βάρος μόνο με δίαιτα και άσκηση. Συχνά θεωρούνται ότι παίρνουν την «εύκολη λύση» ή ότι «κλέβουν». Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο: στιγματίζεσαι αν είσαι παχύσαρκος, αλλά στιγματίζεσαι και αν πάρεις φάρμακο για να αδυνατίσεις. Όπως σημειώνει το ConscienHealth, «καθώς τα φάρμακα GLP-1 γίνονται πιο κοινά, το στίγμα μπορεί να προσκολληθεί όχι μόνο στο μέγεθος του σώματος αλλά και στην απόφαση να αναζητήσεις ιατρική θεραπεία».
Η διάδοση των GLP-1 έχει επίσης εγείρει ανησυχίες για τις διατροφικές διαταραχές. Τα φάρμακα καταστέλλουν την όρεξη, γεγονός που μπορεί να εντείνει τη στέρηση σε άτομα που ήδη έχουν διαταραγμένη σχέση με το φαγητό. Μια ανασκόπηση του 2026 στο Psychiatric News προειδοποίησε ότι τα GLP-1 «καταστέλλουν την όρεξη. Ίσως αυτό να μην είναι καλό για ασθενείς με διατροφικές διαταραχές που είναι προσανατολισμένοι στη λεπτότητα».
Επιπλέον, τα GLP-1 μπορούν να συγκαλύψουν τα συμπτώματα περιοριστικών διατροφικών διαταραχών, καθώς η ταχεία απώλεια βάρους και η μειωμένη όρεξη επικαλύπτονται με τα συμπτώματα της νόσου. Οι ειδικοί συνιστούν προσοχή στη συνταγογράφηση GLP-1 σε άτομα με ιστορικό διατροφικών διαταραχών ή σοβαρή δυσαρέσκεια με το σώμα τους.
Το μέλλον του body positivity: Μια μέση οδός;
Η Gabriella Lascano υποστηρίζει ότι υπάρχει μέση οδός. Δεν χρειάζεται να επιστρέψουμε στις αρχές του 2000, αλλά ούτε να αρνούμαστε την πραγματικότητα της υγείας. «Υπάρχει ένα μέσο έδαφος», λέει, «που εξακολουθεί να υπερασπίζεται την αγάπη για τον εαυτό και τη σωματική αυτονομία, ενώ τα επαναπροσδιορίζει». Η ίδια άρχισε να αναρωτιέται: «Μήπως το να αγαπώ τον εαυτό μου σε όποιο μέγεθος κι αν είμαι είχε γίνει δικαιολογία για να αγνοώ πόσο μεγάλη γινόμουν;».
Η Ashley Graham από την πλευρά της, παρά την κριτική της, τονίζει ότι η πρόοδος δεν έχει χαθεί. Επισημαίνει τη συνεχή παρουσία plus-size μοντέλων και δημιουργών στα μέσα ενημέρωσης και δεσμεύεται να συνεχίσει να αγωνίζεται για την inclusivity στη μόδα.
Η συζήτηση για το body positivity και τα GLP-1 δεν αφορά μόνο τα μοντέλα ή τους influencers. Αφορά όλους μας. Αφορά το πώς βλέπουμε το σώμα μας και το σώμα των άλλων. Αφορά το αν μπορούμε να αποδεχτούμε ότι η υγεία είναι σύνθετη και ότι η ηθική αξία ενός ανθρώπου δεν εξαρτάται από το βάρος του.
Το κεντρικό μήνυμα είναι απλό: Η παχυσαρκία είναι πραγματική ασθένεια και αξίζει θεραπεία. Αλλά η θεραπεία δεν πρέπει να γίνεται εργαλείο ηθικής κρίσης. Ο καθένας έχει δικαίωμα να επιλέξει αν θα πάρει φάρμακα, αν θα αλλάξει τη διατροφή του, αν θα αποδεχτεί το σώμα του. Το δικαίωμα στην επιλογή είναι θεμελιώδες. Και η κοινωνία οφείλει να παρέχει επιλογές χωρίς στίγμα.
- Μην κρίνετε τις επιλογές των άλλων. Δεν ξέρετε την ιστορία τους, την υγεία τους, τις δυσκολίες τους.
- Ενημερωθείτε για τα GLP-1. Αν σκέφτεστε να τα πάρετε, μιλήστε με τον γιατρό σας για τα οφέλη και τους κινδύνους.
- Υποστηρίξτε την ψυχική υγεία. Αν έχετε διατροφική διαταραχή ή σοβαρή δυσαρέσκεια με το σώμα σας, ζητήστε βοήθεια από ειδικό.
- Αμφισβητήστε τα στερεότυπα. Η λεπτότητα δεν είναι αρετή. Η παχυσαρκία δεν είναι αμάρτημα. Η υγεία είναι πολύπλοκη και δεν μετριέται μόνο με τη ζυγαριά.
Βιβλιογραφία
Lascano, G. (2026). Confessions of a Former Body Positivity Influencer. The New York Times Opinion Video. https://www.nytimes.com/2026/02/16/opinion/body-positivity-social-media-weight-loss.html
Shanouda, F. (2026). The weight of words: fatness, health, and the Ozempic era. Nature. https://doi.org/10.1038/d41586-026-00228-1
Graham, A. (2026). Συνέντευξη στο Marie Claire. Αναφέρεται σε: Page Six. (3 Μαΐου 2026). Ashley Graham calls weight loss drugs a ‘smack in the face’ to body positivity movement. https://pagesix.com/2026/05/03/ashley-graham-calls-weight-loss-drugs-a-smack-in-the-face-to-body-positivity-movement/
ConscienHealth. (17 Φεβρουαρίου 2026). Body Positivity Is in the Midst of Change. https://conscienhealth.org/2026/02/17/body-positivity-is-in-the-midst-of-change/
Kalantzis, M.A., et al. (2025). Weight-based discrimination and cortisol output: A systematic review. Comprehensive Psychoneuroendocrinology, 22, 100290. https://doi.org/10.1016/j.cpnec.2025.100290
Tomiyama, A.J., et al. (2014). The weight of stigma: Cortisol reactivity to manipulated weight stigma. Obesity, 22(12), 2560-2566. https://doi.org/10.1002/oby.20893
Cleveland Clinic. (2022). Body Neutrality vs. Body Positivity. https://health.clevelandclinic.org/body-positivity-vs-body-neutrality
Oxford Research Encyclopedia of Food Studies. (2025). Fat Activism and Fat Acceptance. https://oxfordre.com/foodstudies
Scragg, R., et al. (2025). GLP-1 drugs and the rearticulation of fat stigma in Spain: public responses to pharmaceuticalization of fat. Social Science & Medicine, 364, 117532. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2025.117532
Psychiatric News. (1 Οκτωβρίου 2026). GLP-1 RAs Potentially Risky in Patients With Eating Disorders. https://psychiatryonline.org
