Τα γονίδιά σας ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο για υψηλή χοληστερόλη

Απογοητευμένοι επειδή τα επίπεδα της χοληστερόλης σας δεν λένε να βελτιωθούν; Μια νέα μελέτη διαπιστώνει ότι ίσως φταίνε τα γονίδιά σας. Ερευνητές στο Stanford University διαπίστωσαν ότι ορισμένα γονίδια επηρέαζαν, προς το καλό ή προς το κακό, τον τρόπο με τον οποίο το σώμα των γυναικών διαχειριζόταν τη χοληστερόλη.

Πρόκειται για ένα ζήτημα που ταλαιπωρεί άτομα που προσέχουν την υγεία τους.

«Έχουμε ανθρώπους που έρχονται στην κλινική και λένε: “Άλλαξα τη διατροφή μου και δεν έκανε καμία διαφορά στη χοληστερόλη μου”. Ή λένε: “Άλλαξα τη διατροφή μου και είχε τεράστια επίδραση στη χοληστερόλη μου”», σημείωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Dr. Shoa Clarke, καρδιολόγος και επίκουρος καθηγητής ιατρικής και παιδιατρικής στο Stanford Medicine.

Τα ευρήματα της ομάδας του, ωστόσο, δεν έχουν σκοπό να αποθαρρύνουν τον κόσμο από τη μάχη κατά της χοληστερόλης.

«Μερικές φορές οι άνθρωποι σκέφτονται: “Α, αν έχω γενετική προδιάθεση σε κάτι, τότε δεν έχει πραγματικά σημασία ποια είναι η διατροφή μου ή πώς είναι το περιβάλλον· είναι γενετικά προκαθορισμένο”. Όμως αυτό που λέμε εδώ είναι το αντίθετο», είπε ο Clarke σε δελτίο Τύπου. «Οι άνθρωποι που είχαν αυτή τη γενετική προδιάθεση για υψηλότερη LDL [“κακή” χοληστερόλη] ήταν στην πραγματικότητα εκείνοι με τη μεγαλύτερη ευαισθησία στη διατροφή, εκεί όπου η διατροφή έχει τη μεγαλύτερη ευκαιρία να τους βοηθήσει -ή να τους βλάψει, αν η διατροφή δεν είναι καλή».

Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στις 18 Νοεμβρίου στο περιοδικό JACC: Advances.

Η νέα μελέτη εξέτασε δεδομένα που συλλέχθηκαν επί δεκαετίες σε περισσότερες από 21.000 Αμερικανίδες, στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης μελέτης Women’s Health Initiative.

Στην αρχή της μελέτης το 1991, η διάμεση ηλικία των γυναικών ήταν τα 65 έτη, πράγμα που σημαίνει ότι οι μισές ήταν νεότερες και οι μισές μεγαλύτερες. Περίπου οι μισές ήταν λευκές, το ένα τρίτο μαύρες και το 15% ισπανόφωνες.

Όλες έδιναν τακτικά αναφορές με λεπτομέρειες για την καθημερινή τους διατροφή και όλες οι γυναίκες έκαναν τακτικούς ελέγχους χοληστερόλης.

Το σημαντικότερο για τη συγκεκριμένη μελέτη ήταν ότι οι γυναίκες υποβλήθηκαν επίσης σε σύνθετη γενετική ανάλυση.

Η ομάδα του Stanford διαπίστωσε ότι ορισμένα γονίδια φαίνεται να προδιαθέτουν τις γυναίκες σε υψηλότερα επίπεδα χοληστερόλης, και αυτό ίσχυε ιδιαίτερα για τις γυναίκες που κατανάλωναν υψηλά επίπεδα ανθυγιεινών κορεσμένων λιπαρών. Για τις γυναίκες που δεν διέθεταν αυτά τα γονίδια, δεν βρέθηκε τέτοια συσχέτιση.

Περαιτέρω έρευνα έδειξε ότι οι γυναίκες που βρίσκονταν στο ανώτερο 25% όσον αφορά τη γενετική προδιάθεση για υψηλή LDL χοληστερόλη και την πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών ήταν επίσης πολύ πιθανότερο να υποστούν εγκεφαλικό επεισόδιο ή έμφραγμα του μυοκαρδίου.

Το υπόλοιπο 75% (με λιγότερο έντονη γενετική προδιάθεση) δεν φάνηκε να επηρεάζεται στον ίδιο βαθμό από την πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών, σημείωσε η ομάδα.

«Βρήκαμε το ίδιο πράγμα -ότι η συσχέτιση ανάμεσα στην πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών και στον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών επεισοδίων ενισχυόταν για εκείνους τους ανθρώπους στο ανώτερο άκρο του γενετικού φάσματος», είπε ο Clarke. «Αυτή η διακύμανση στην ανταπόκριση στα κορεσμένα λιπαρά μπορεί να είναι ένας από τους λόγους που υπάρχει τόση αντιπαράθεση και διαφωνία για το πόσο είναι εντάξει σε μια διατροφή».

Η μελέτη ευθυγραμμίζεται με τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που καλούν τους ανθρώπους να περιορίσουν την πρόσληψη κόκκινου κρέατος, επειδή περιέχει υψηλά επίπεδα κορεσμένων λιπαρών.

Η ομάδα του Clarke διαπίστωσε ότι -παρά όσα ενδέχεται να ισχυρίζονται οι υποστηρικτές των κετογονικών δίαιτων υψηλών λιπαρών- η υψηλότερη πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών δεν προσέφερε καμία προστατευτική επίδραση για την καρδιά, ακόμη και ανάμεσα σε όσες είχαν σχετικά χαμηλό γενετικό κίνδυνο για υψηλότερη LDL χοληστερόλη.

«Οι επιδράσεις των κορεσμένων λιπαρών μπορεί να μην είναι ίδιες για όλους, αλλά δεν υπάρχει καμία ένδειξη καρδιαγγειακού οφέλους από την κατανάλωση περισσότερων κορεσμένων λιπαρών», είπε ο Clarke. «Οι βλάβες μπορεί να ποικίλλουν από μικρές έως μεγάλες ανάλογα με το ποιος είστε».

Σε προηγούμενη έρευνα, η ομάδα του Stanford δημιούργησε ένα «πολυγονιδιακό σκορ κινδύνου» («polygenic risk score») που εκτιμά τις σχετικές πιθανότητες ενός ατόμου για κακή καρδιαγγειακή υγεία με βάση τη γενετική του.

«Δεν έχουμε ακόμη αποδείξεις ότι τα πολυγονιδιακά σκορ κινδύνου θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για να καθοδηγούν τις διατροφικές συστάσεις», είπε ο Clarke. «Αλλά αυτό είναι σίγουρα ένα μελλοντικό πεδίο μελέτης, και από όσα αφήνουν να εννοηθούν τα αποτελέσματά μας σε αυτή τη νέα μελέτη, θα μπορούσε πράγματι να αποδειχθεί καρποφόρο».

Περισσότερες πληροφορίες: Alexa Barad et al., Association Between Saturated Fat Intake and Low-Density Lipoprotein Cholesterol Across the Genetic Spectrum, JACC: Advances (2026). DOI: 10.1016/j.jacadv.2026.103423.

Δείτε επίσης