Γράφει η Αναστασία Μοσχοβάκη Ιατρός Ειδική Παθολόγος.
Όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος ελαττώνεται όπως συμβαίνει στις κρύες ημέρες του χειμώνα κινητοποιούνται ομοιοστατικοί μηχανισμοί που βοηθούν το σώμα να εξοικονομήσει θερμότητα. Κατά τις ημέρες αυτές, τα αγγεία του δέρματος συσπώνται ώστε ο οργανισμός να διατηρήσει την παροχή αίματος και την θερμοκρασία στα ζωτικά όργανα -εγκέφαλο, καρδιά και σπλάγχνα- φυσιολογική, παρά την πτώση της εξωτερικής θερμοκρασίας. Οι προσαρμογές αυτές έχουν ως φυσική συνέπεια, τα κρύα άκρα να παρατηρούνται συχνά κατά τις κρύες ημέρες του έτους.
Όταν η αίσθηση κρύου στα άκρα εμφανίζεται συχνά ή είναι έντονη ή συνοδεύεται από επιπρόσθετα συμπτώματα όπως μούδιασμα αλλαγές χρώματος στο δέρμα ρίγος ή εμφανίζεται χωρίς να υπάρχει έκθεση σε κρύο, η σωστή ιατρική διερεύνηση είναι απαραίτητη για να αποκλειστούν νοσήματα ή καταστάσεις που συντελούν στην εμφάνιση του ενοχλητικού αυτού συμπτώματος όπως:
- Κακή κυκλοφορία αίματος
- Νευρολογικά νοσήματα
- Η ψωρίαση
- Καρδιακά νοσήματα
- Αυτοάνοσα νοσήματα
- Σύνδρομο Raynaud
- Υποσιτισμός
- Αναιμία
- Διαταραχές ορμονών
- Αγγειακά σύνδρομα
- Λοιμώξεις
- Νεφρική ανεπάρκεια
- Εγκαύματα
- Υπόταση
- Διαβήτης
Κατά την διερεύνηση πρέπει να αποκλειστεί η πρόκληση του συμπτώματος από φάρμακα, τοξίνες όπως κατάχρηση αλκοόλ, χρήση βενζοδιαζεπινών, εργοταμίνης και τρικυκλικών αντικαταθλιπτικών.
Τι είναι το σύνδρομο Raynaud
Πρόκειται για αγγειοσυσπαστική διαταραχή, που αποτελεί συχνή αιτία κρύου που εστιάζεται αμιγώς στα άκρα. Οι διαταραχές μπορεί να περιορίζονται σε ένα δάκτυλο, λίγα δάκτυλα ή να περιλαμβάνουν όλο το χέρι. Σπάνια αφορούν το άκρο πόδι.
Το σύνδρομο χαρακτηρίζεται από μεταβολή του χρώματος των δακτύλων μετά από έκθεση σε κρύο. Τα δάκτυλα εμφανίζουν ωχρότητα κατά την έκθεση σε κρύο περιβάλλον, φαινόμενο που οδηγεί σε προοδευτική ανάπτυξη κυάνωσης, λόγω κακής αιμάτωσης.
Κατά την επαναθέρμανση η εμφάνιση ερυθρότητας είναι συχνή. Κακουχία, οίδημα με εντύπωμα, μούδιασμα, συνοδεύουν πολλές φορές την αλλαγή χρώματος. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων πρόκειται για ιδιοπαθή κατάσταση, χωρίς σοβαρές επιπλοκές.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η νόσος μπορεί να οδηγήσει σε γάγγραινα δακτύλων, λόγω κακής αιμάτωσης. Σπανιότερα το σύνδρομο προκαλείται από υποκείμενα νοσήματα και παθολογικές καταστάσεις που πρέπει να αποκλείονται όπως αυτοάνοσα νοσήματα, αγγειακές βλάβες, ενδοκρινικά νοσήματα, το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, νευρολογικές βλάβες, καρκινώματα.
Γενικά μέτρα που πρέπει να τηρούν όσοι έχουν κρύα άκρα:
- Γυμνάστε το κυκλοφορικό και μυοσκελετικό σας σύστημα ενσωματώνοντας την κίνηση στην καθημερινότητά σας. Μπορείτε να υιοθετήσετε συστηματικό εβδομαδιαίο πρόγραμμα βάδισης ή να ενταχτείτε σε κατάλληλα διαμορφωμένο για εσάς πρόγραμμα άσκησης σε γυμναστήριο. Η συστηματική άσκηση βοηθάει τον μηχανισμό της φυσικής θερμογένεσης.
- Αποφύγετε την πολύωρη καθιστική ζωή ιδιαίτερα μπροστά σε οθόνες. Κατά την διάρκεια της εργασίας σας σε υπολογιστή κάντε ολιγόλεπτα διαλείμματα, τεντώστε χέρια πόδια, περπατήστε στο δωμάτιο για να τονώσετε την κυκλοφορία του σώματος. Προτιμήστε να ασχοληθείτε με δουλειές του σπιτιού, να παίξετε με τα παιδιά σας, σε ζεστό περιβάλλον επιστρέφοντας από την εργασία σας, αντί να συνεχίσετε την καθιστική σας ζωή μπροστά στην τηλεόραση κατά τον ελεύθερο χρόνο σας.
- Μεριμνήστε ώστε τα άκρα σας να διατηρούνται ζεστά με απλά μέτρα όπως είναι οι βαμβακερές ή μάλλινες κάλτσες και τα γάντια. Φροντίστε ώστε οι κάλτσες και τα γάντια να έχουν υψηλή ποιότητα κατασκευής ιδιαίτερα εάν έχετε δυσανεξίες, αλλεργίες, τοπικές δερματολογικές βλάβες.
- Βοηθήστε τον οργανισμό σας ώστε να μην χάνει θερμότητα προς το εξωτερικό περιβάλλον χρησιμοποιώντας βαμβακερές ή υψηλής ποιότητας μάλλινες φανέλες και ισοθερμικά ρούχα. Ιδιαιτέρως συνιστάται το ντύσιμο σε στρώσεις (με χρήση φανέλας μπλούζας, ζακέτας κ.λπ.), το οποίο εύκολα τροποποιείται με αφαίρεση ή προσθήκη της ανάλογης στρώσης κατά τη μετάβαση από εξωτερικό σε εσωτερικό χώρο ή αντίστροφα.
- Είναι σημαντικό να κάνετε καλή διατροφή που να περιλαμβάνει φρούτα λαχανικά όσπρια άπαχα κρέατα και γαλακτοκομικά προϊόντα και να αποφύγετε την υπερκατανάλωση αλκοόλ και καπνού. Φροντίστε για την επαρκή λήψη νερού. Οι στερητικές δίαιτες αυξάνουν την θερμορυθμιστική αστάθεια και επιδεινώνουν τα συμπτώματα.
- Η καλή ψυχολογία αμβλύνει τα συμπτώματα. Υιοθετήστε τεχνικές χαλάρωσης.
- Μεριμνήστε για την ποιότητα του ύπνου σας.
