Η αυστραλιανή ρυθμιστική αρχή (APVMA) ανέστειλε τη χρήση ενός κοινού φυτοφαρμάκου που χρησιμοποιείται σε μύρτιλα, σμέουρα και βατόμουρα, γνωστού ως διμεθοάτη. Η αναστολή αυτή, διάρκειας ενός έτους, δεν οφείλεται σε νέα δεδομένα σχετικά με την ίδια τη δραστική ουσία, αλλά στο γεγονός ότι η κατανάλωση μούρων έχει αυξηθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα να έχει αυξηθεί και η δυνητική έκθεση του πληθυσμού. Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για παιδιά ηλικίας δύο έως έξι ετών, τα οποία μπορεί να υπερβαίνουν τα ανώτατα επιτρεπτά όρια πρόσληψης.
Τι είναι η διμεθοάτη;
Η διμεθοάτη είναι ένα φυτοφάρμακο που χρησιμοποιείται στην Αυστραλία από το 1956. Ανήκει στην κατηγορία των φυτοφαρμάκων που αναστέλλουν το ένζυμο ακετυλοχολινεστεράση. Η αναστολή αυτή εμποδίζει τη διάσπαση ενός βασικού νευροδιαβιβαστή, με αποτέλεσμα την παράλυση του νευρικού συστήματος του εντόμου και τον θάνατό του.
Τα θηλαστικά, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου, διαθέτουν επίσης το ένζυμο ακετυλοχολινεστεράση και μπορούν να υποστούν δηλητηρίαση από αυτή την κατηγορία φυτοφαρμάκων. Ως εκ τούτου, απαιτείται προσεκτική ρύθμιση τόσο της εφαρμογής της διμεθοάτης όσο και των επιπέδων των υπολειμμάτων της στα τρόφιμα, ώστε να αποφεύγεται η έκθεση σε επιβλαβείς συγκεντρώσεις. Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο υπολειμμάτων εξαρτάται από την εκτιμώμενη έκθεση του πληθυσμού μέσω της διατροφής, η οποία υπολογίζεται βάσει των υπολειμμάτων στα τρόφιμα και της ποσότητας κατανάλωσης.
Πόση ποσότητα είναι υπερβολική;
Η APVMA έχει θέσει ένα ανώτατο όριο έκθεσης στη διμεθοάτη μέσω της τροφής, γνωστό ως οξεία δόση αναφοράς (ARfD) , το οποίο ανέρχεται σε 0,02 mg ανά κιλό σωματικού βάρους. Το όριο αυτό περιλαμβάνει έναν παράγοντα ασφαλείας δέκα, δηλαδή η μέγιστη επιτρεπόμενη δόση είναι δέκα φορές χαμηλότερη από τη χαμηλότερη δόση που δεν προκαλεί παρατηρήσιμες επιπτώσεις. Το όριο αυτό καθορίστηκε το 2017 και είναι συνεπές με τα ισχύοντα όρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και τους καναδικούς κανονισμούς. Το αυστραλιανό όριο είναι χαμηλότερο από τα αντίστοιχα όρια της Υπηρεσίας Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA).
Τι έχει αλλάξει; Οι διατροφικές συνήθειες έχουν μεταβληθεί σημαντικά. Η κατανάλωση μύρτιλων, σμέουρων και βατόμουρων στην Αυστραλία έχει αυξηθεί κατακόρυφα από την τελευταία αξιολόγηση της διμεθοάτης από την APVMA. Συγκεκριμένα, η κατανάλωση έχει αυξηθεί κατά 285–962% σε σύγκριση με τα επίπεδα που είχαν ληφθεί υπόψη στην αξιολόγηση του 2017.
Η αυξημένη κατανάλωση μούρων είναι θετική εξέλιξη, ωστόσο σημαίνει ότι τα τρέχοντα ιχνοεπίπεδα διμεθοάτης στα μούρα (0,0033 μg/kg σωματικού βάρους/ημέρα για ένα νήπιο) ενδέχεται να υπερβαίνουν το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο για παιδιά ηλικίας δύο έως έξι ετών.
Η APVMA τονίζει ότι τα επίπεδα υπολειμμάτων που ανιχνεύονται είναι απίθανο να θέτουν σε σοβαρό κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία, ωστόσο η αναστολή ορισμένων προϊόντων που περιέχουν διμεθοάτη αποφασίστηκε ως προληπτικό μέτρο.
Η κατανάλωση μούρων αποτελεί σημαντικό μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής και η APVMA τονίζει ότι ο κίνδυνος βλάβης είναι χαμηλός. Η απλούστερη προσέγγιση είναι το πλύσιμο των μούρων – μια πρακτική που θα έπρεπε να ακολουθείται για όλα τα φρούτα και τα λαχανικά. Το πλύσιμο βοηθά στην απομάκρυνση του χώματος και δυνητικά παθογόνων μικροοργανισμών. Αν και το πλύσιμο δεν αφαιρεί εξ ολοκλήρου τη διμεθοάτη, μπορεί να μειώσει σημαντικά τα επίπεδά της, επιτρέποντας να συνεχίσετε να απολαμβάνετε τα μούρα και τα οφέλη τους.
Πηγές
1. Australian Pesticides and Veterinary Medicines Authority (APVMA)
2. World Health Organization (WHO)
3. Environmental Protection Agency (EPA)
