Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Critical Care Explorations δείχνει για πρώτη φορά ότι μέρος της απόκρισης στο φυσικό στρες σε ανθρώπους και ζώα συνεπάγεται αύξηση των επιπέδων ιωδίου που κυκλοφορεί στο αίμα.
Η ανακάλυψη δείχνει έναν βιολογικό μηχανισμό που ανταποκρίνεται γρήγορα σε σοβαρό φυσικό στρες και πιθανώς να χρησιμεύει για να μας προστατεύσει από περαιτέρω ζημιές λόγω απειλητικών για τη ζωή καταστάσεων.
Το ιώδιο (Ι) είναι ένα ζωτικό μικροθρεπτικό συστατικό που απαιτείται σε όλα τα στάδια της ζωής. Βρίσκεται κυρίως στον θυρεοειδή αδένα (70-80%) αλλά αποθηκεύεται και αλλού, όπως στο δέρμα, τους μυς και το λίπος. Είναι απαραίτητο για τη σύνθεση των θυρεοειδικών ορμονών τριοδοθυρονίνη (Τ3) και θυροξίνη (Τ4), οι οποίες ρυθμίζει το μεταβολισμό όλων των κυττάρων που έχουν DNA (τα ερυθρά αιμοσφαίρια δεν έχουν DNA) και παίζουν ζωτικό ρόλο στη διαδικασία της πρώιμης ανάπτυξης των περισσότερων οργάνων και ειδικά του εγκεφάλου. Υπάρχουν δύο μορφές ιωδίου, το διατομικό ιώδιο (I2) και το μονοατομικό ιόν ιωδίδιο (I–). Αρκετά διατροφικά συμπληρώματα ιωδίου αναγράφουν και τις δύο μορφές στην ετικέτα τους.
Αναλύοντας εκατοντάδες δείγματα αίματος, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το ιωδίδιο, αυξήθηκε κατά 17 φορές σε ασθενείς με τραύμα εντός δύο ωρών από την εμφάνιση σοβαρού τραύματος από αμβλύ αντικείμενο και κατά 26 φορές σε ασθενείς με σήψη. Χρησιμοποιώντας ένα ζωικό μοντέλο ανακάλυψαν επίσης ότι το ιωδίδιο αυξάνεται όταν οι σκίουροι της Αρκτικής πέφτουν σε χειμέρια νάρκη.
“Οι σκίουροι κάνουν κάτι που μοιάζει με τους ασθενείς που έχουν απειλητικούς για τη ζωή τραυματισμούς: το ‘παίζουν’ νεκροί αλλά δεν είναι”, δήλωσε ο συγγραφέας Δρ. Mark Roth, καθηγητής στο τμήμα Βασικών Επιστημών του Fred Hutchinson Cancer Research Center. “Η μελέτη μας δείχνει ότι οι ταχείες αυξήσεις του ιωδιδίου στο αίμα θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν μια αρχαία απόκριση στο σωματικό στρες που μοιράζεται μεταξύ των ζώων. Αξιοποιώντας αυτήν την ικανότητα, θα μπορούσαμε να μεταμορφώσουμε την ιατρική έκτακτης ανάγκης”, είπε.
Ο Roth προσπαθεί να καταλάβει πώς μπορεί η αναστολή της κίνησης να βοηθήσει τα ζώα που βρίσκονται κοντά στο θάνατο. Ο ίδιος αναφέρει μια ιστορία ενός 15χρονου που επέζησε μιας πτήσης 5,5 ωρών κρυμμένους στους τροχούς του αεροπλάνου. “Τα τελευταία ευρήματα μας έβαλαν ένα βήμα πιο κοντά στο να καταλάβουμε τι συνέβη”, ανέφερε. “Ίσως αυτό το παιδί ανέβασε το ιωδίδιο στο αίμα του αρκετά γρήγορα για να αδρανοποιήσει τον οργανισμό του προτού τον σκοτώσει το κρύο και το χαμηλό οξυγόνο”, είπε ο Roth.
Μπορεί να είναι περίεργη η σύγκριση των σκίουρων με τους ασθενείς που έχουν τραύμα και σήψη, όπως έκανε η τρέχουσα μελέτη. Αλλά ενώνει κάτι αυτά τα δύο όταν αντιμετωπίζουν σοβαρό φυσικό στρες. Η μελέτη έδειξε ότι το στρες ενεργοποιεί τις ίδιες χημικές αποκρίσεις για να αποτρέψει περαιτέρω βλάβη στο σώμα.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια εξέταση αίματος για να δουν πώς αυξήθηκε το ιώδιο του αίματος σε νοσοκομειακούς ασθενείς με τραύμα και σήψη καθώς και σε σκίουρους. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν επίσης σε μοντέλο ποντικιού ότι η χορήγηση ιωδίου πριν από τον τραυματισμό βελτίωσε την ανάρρωση.
Υπό στρεσογόνες καταστάσεις, το ιωδίδιο απελευθερώνεται στην κυκλοφορία του αίματος. Λειτουργεί για την προστασία από βλάβη των ιστών κατά τη διάρκεια του στρες μετατρέποντας το επιβλαβές υπεροξείδιο του υδρογόνου σε ακίνδυνα μόρια οξυγόνου και νερού, μειώνοντας τη φλεγμονή.
“Γνωρίζουμε εδώ και πολλά χρόνια ότι η φλεγμονή που προκαλείται από το στρες κάνει τους τραυματισμούς ακόμη χειρότερους”, δήλωσε ο συν-συγγραφέας Δρ. Ronald Maier, επικεφαλής χειρουργός στο Harbourview Medical Center. “Σε αυτή τη μελέτη βρήκαμε ότι το ιωδίδιο θα μπορούσε να προσφέρει έναν αποτελεσματικό και ασφαλή τρόπο για τον αποκλεισμό της βλάβης από υπερβολική φλεγμονή που προκαλείται από την παραγωγή ελευθέρων ριζών οξυγόνου μετά από τραύμα και παρέχει μια πιθανή θεραπευτική προσέγγιση για την ενίσχυση της ανάρρωσης και τη μείωση της θνησιμότητας σε τραυματισμούς ασθενείς. Η χρήση ιωδίου στο κλινικό περιβάλλον θα πρέπει σύντομα να ερευνηθεί σε κλινικές δοκιμές”, πρόσθεσε ο Maier.
Σε μια άλλη μελέτη, η ομάδα του Roth αναζητά επί του παρόντος αλλαγές στο ιωδίδιο σε δείγματα αίματος από ασθενείς με COVID-19, μια ασθένεια κατά την οποία είναι γνωστό ότι μπορεί να υπάρξει μια ισχυρή φλεγμονώδη απόκριση που ονομάζεται “καταιγίδα κυτοκινών”.
