Οι άνθρωποι που αφιερώνουν έστω και λίγα λεπτά την ημέρα σε έντονη δραστηριότητα έχουν λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν οκτώ σοβαρές ασθένειες, όπως αρθρίτιδα, καρδιακή νόσο και άνοια, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο European Heart Journal. Οι ερευνητές πραγματοποίησαν μια λεπτομερή μελέτη σε περίπου 96.000 άτομα, συγκρίνοντας τα συνολικά επίπεδα δραστηριότητάς τους με την ποσότητα της έντονης δραστηριότητας και τον μετέπειτα κίνδυνο εμφάνισης οκτώ σοβαρών νόσων.
Η ομάδα διαπίστωσε ότι ακόμη και σύντομες εκρήξεις πιο έντονης δραστηριότητας –όπως το τρέξιμο για να προλάβει κανείς το λεωφορείο– μείωναν τον κίνδυνο νόσου και θανάτου συνολικά, αλλά ήταν ιδιαίτερα προστατευτικές έναντι φλεγμονωδών νοσημάτων, όπως η αρθρίτιδα, σοβαρών καρδιαγγειακών παθήσεων, όπως το έμφραγμα και το εγκεφαλικό επεισόδιο, καθώς και της άνοιας.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από μια διεθνή ομάδα με επικεφαλής τον καθηγητή Minxue Shen από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας Xiangya του Πανεπιστημίου Central South στην επαρχία Χουνάν της Κίνας. Ο ίδιος δήλωσε: «Γνωρίζουμε ότι η σωματική δραστηριότητα μειώνει τον κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων και πρόωρου θανάτου, και υπάρχουν όλο και περισσότερες ενδείξεις ότι η έντονη δραστηριότητα προσφέρει μεγαλύτερα οφέλη για την υγεία ανά λεπτό σε σύγκριση με τη μέτρια δραστηριότητα. Ωστόσο, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με τη σημασία της έντονης δραστηριότητας έναντι της συνολικής σωματικής δραστηριότητας.
Για παράδειγμα, αν δύο άτομα κάνουν την ίδια συνολική ποσότητα δραστηριότητας, εκείνο που ασκείται πιο έντονα αποκομίζει μεγαλύτερα οφέλη για την υγεία; Και αν κάποιος έχει περιορισμένο χρόνο, θα πρέπει να επικεντρωθεί στο να ασκείται πιο έντονα αντί για μεγαλύτερη διάρκεια;»
Η έρευνα περιελάμβανε 96.408 άτομα που συμμετείχαν στη μελέτη UK Biobank. Κάθε συμμετέχων φορούσε ένα επιταχυνσιόμετρο στον καρπό του για μία εβδομάδα, προκειμένου να μετρηθεί με ακρίβεια η κίνησή του, συμπεριλαμβανομένων των σύντομων περιόδων έντονης κίνησης που συχνά οι άνθρωποι ξεχνούν. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν αυτές τις μετρήσεις για να ποσοτικοποιήσουν τη συνολική δραστηριότητα κάθε ατόμου κατά τη διάρκεια της εβδομάδας και το ποσοστό της δραστηριότητας που ήταν αρκετά έντονο ώστε να προκαλεί λαχάνιασμα.
Συνέκριναν αυτά τα δεδομένα με την πιθανότητα θανάτου ή εμφάνισης οκτώ σοβαρών καταστάσεων υγείας κατά τα επόμενα επτά χρόνια (σοβαρή καρδιαγγειακή νόσος, αρρυθμία, διαβήτης τύπου 2, ανοσομεσολαβούμενα φλεγμονώδη νοσήματα, ηπατική νόσος, χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, χρόνια νεφρική νόσος και άνοια).
Η ομάδα διαπίστωσε ότι τα άτομα που αφιέρωναν υψηλότερο ποσοστό της συνολικής σωματικής τους δραστηριότητας σε έντονη δραστηριότητα είχαν σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο για όλες τις νόσους. Για παράδειγμα, σε σύγκριση με άτομα που δεν έκαναν καθόλου έντονη δραστηριότητα, εκείνα με το υψηλότερο ποσοστό είχαν 63% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, 60% χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 και 46% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου. Αυτά τα οφέλη της έντονης δραστηριότητας παρέμεναν ακόμη και όταν ο συνολικός χρόνος ήταν μέτριος.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι το υψηλότερο ποσοστό έντονης δραστηριότητας ήταν πιο σημαντικό για ορισμένες νόσους σε σύγκριση με άλλες. Για παράδειγμα, σε φλεγμονώδεις νόσους όπως η αρθρίτιδα και η ψωρίαση, η ένταση ήταν σχεδόν το μόνο που είχε σημασία για τη μείωση του κινδύνου. Για άλλες, όπως ο διαβήτης και η χρόνια ηπατική νόσος, τόσο η συνολική ποσότητα δραστηριότητας όσο και η ένταση είχαν σημασία.
Ο καθηγητής Shen δήλωσε: «Η έντονη σωματική δραστηριότητα φαίνεται να ενεργοποιεί συγκεκριμένες αποκρίσεις στο σώμα που η δραστηριότητα χαμηλότερης έντασης δεν μπορεί να αναπαράγει πλήρως. Κατά τη διάρκεια της έντονης σωματικής δραστηριότητας –αυτής που σε κάνει να λαχανιάζεις– το σώμα σου αντιδρά με ισχυρούς τρόπους. Η καρδιά σου αντλεί πιο αποτελεσματικά, τα αιμοφόρα αγγεία γίνονται πιο εύκαμπτα και το σώμα βελτιώνει την ικανότητά του να χρησιμοποιεί οξυγόνο.
Η έντονη δραστηριότητα φαίνεται επίσης να μειώνει τη φλεγμονή. Αυτό μπορεί να βοηθήσει να εξηγηθεί γιατί είδαμε ισχυρές συσχετίσεις με φλεγμονώδεις καταστάσεις όπως η ψωρίαση και η αρθρίτιδα. Μπορεί επίσης να διεγείρει χημικές ουσίες στον εγκέφαλο που βοηθούν στη διατήρηση της υγείας των εγκεφαλικών κυττάρων, γεγονός που θα μπορούσε να εξηγήσει τον χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας.
Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι το να κάνετε μέρος της σωματικής σας δραστηριότητας έντονο μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία. Αυτό δεν απαιτεί να πάτε στο γυμναστήριο. Η προσθήκη σύντομων εκρήξεων δραστηριότητας που σας κάνουν να λαχανιάζετε ελαφρώς στην καθημερινή ζωή, όπως το να ανεβαίνετε γρήγορα τις σκάλες, να περπατάτε γρήγορα ανάμεσα σε υποχρεώσεις ή να παίζετε έντονα με τα παιδιά, μπορεί να κάνει πραγματική διαφορά. Ακόμη και 15 με 20 λεπτά την εβδομάδα αυτού του είδους προσπάθειας –μόλις λίγα λεπτά την ημέρα– συνδέθηκαν με σημαντικά οφέλη για την υγεία.
Οι τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες εστιάζουν γενικά στον χρόνο που δαπανάται σε δραστηριότητα ανά εβδομάδα. Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι η σύνθεση αυτής της δραστηριότητας έχει σημασία, και μάλιστα διαφορετική ανάλογα με το ποιες νόσους προσπαθείτε να προλάβετε. Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για πιο εξατομικευμένες συστάσεις σωματικής δραστηριότητας με βάση τους συγκεκριμένους κινδύνους για την υγεία κάθε ατόμου.
Η έντονη δραστηριότητα μπορεί να μην είναι ασφαλής για όλους, ειδικά για ηλικιωμένους ή άτομα με ορισμένες ιατρικές παθήσεις. Για εκείνους, οποιαδήποτε αύξηση της κίνησης είναι ωφέλιμη και η δραστηριότητα θα πρέπει να προσαρμόζεται στο άτομο».
Περισσότερες πληροφορίες: Volume vs intensity of physical activity and risk of cardiovascular and non-cardiovascular chronic diseases, European Heart Journal (2026). DOI: 10.1093/eurheartj/ehag168.
