Toy Prasad Nishtala, Reader, Life Sciences, University of Bath, The Conversation.
Για χρόνια, πολλοί άνθρωποι λαμβάνουν συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D για να βοηθήσουν τα οστά τους να παραμείνουν γερά καθώς γερνούν.
Το ασβέστιο είναι ένα σημαντικό δομικό υλικό των οστών, ενώ η βιταμίνη D βοηθά το σώμα να απορροφήσει το ασβέστιο. Εάν τα αδύναμα οστά αυξάνουν τον κίνδυνο καταγμάτων, τότε σίγουρα η λήψη περισσότερου ασβεστίου και βιταμίνης D θα έπρεπε να βοηθά στη διατήρηση των οστών γερά. Αλλά μια σημαντική νέα μελέτη υποδηλώνει ότι η πραγματικότητα μπορεί να είναι πολύ πιο αβέβαιη.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 69 κλινικές δοκιμές που αφορούσαν περισσότερους από 154.000 ενήλικες από όλο τον κόσμο. Αυτές οι μελέτες συνέκριναν συμπληρώματα ασβεστίου, συμπληρώματα βιταμίνης D ή συνδυασμό και των δύο, έναντι εικονικού φαρμάκου ή καθόλου θεραπείας. Ο στόχος ήταν να απαντηθεί ένα ερώτημα που έχει σημαντικές επιπτώσεις για εκατομμύρια ανθρώπους: αποτρέπουν πράγματι αυτά τα συμπληρώματα τα κατάγματα και τις πτώσεις;
Όταν οι ερευνητές εξέτασαν το ασβέστιο μόνο του, διαπίστωσαν ελάχιστη ή καθόλου ουσιαστική μείωση των καταγμάτων ή των πτώσεων. Το ίδιο ίσχυε και για τη βιταμίνη D που λαμβανόταν μόνη της. Ακόμη και σε μελέτες που περιελάμβαναν δεκάδες χιλιάδες συμμετέχοντες, η συμπλήρωση με βιταμίνη D έδειξε σχεδόν καμία διαφορά στον κίνδυνο καταγμάτων σε σύγκριση με τη λήψη τίποτα απολύτως.
Τι γίνεται με τη λήψη ασβεστίου και βιταμίνης D μαζί; Τα αποτελέσματα φάνηκαν ελαφρώς πιο ενθαρρυντικά με μια πρώτη ματιά. Η συνδυασμένη συμπλήρωση συσχετίστηκε με μια μικρή μείωση σε ορισμένους τύπους καταγμάτων. Ωστόσο, όταν οι ερευνητές εξέτασαν τα δεδομένα πιο προσεκτικά, διαπίστωσαν ότι αυτά τα οφέλη ήταν εξαιρετικά μέτρια. Για παράδειγμα, η μείωση των συνολικών καταγμάτων ήταν περίπου ένα λιγότερο ανά 100 άτομα που λάμβαναν αυτά τα συμπληρώματα διατροφής.
Τα κατάγματα του ισχίου, ένας από τους σοβαρότερους τραυματισμούς που επηρεάζουν τους ηλικιωμένους, μειώθηκαν μόνο κατά περίπου τρεις περιπτώσεις ανά 1.000 άτομα. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι αυτά τα οφέλη ήταν πολύ μικρά για να θεωρηθούν «κλινικά σημαντικά» για τους περισσότερους ανθρώπους. Με άλλα λόγια, τα οφέλη μπορεί να υπάρχουν θεωρητικά, αλλά είναι απίθανο να κάνουν μια ουσιαστική διαφορά στην καθημερινή ζωή του μέσου ηλικιωμένου.
Αυτό έχει σημασία επειδή οι πτώσεις και τα κατάγματα αποτελούν σημαντικά ζητήματα δημόσιας υγείας. Περίπου ένας στους τρεις ενήλικες ηλικίας 65 ετών και άνω βιώνει τουλάχιστον μία πτώση κάθε χρόνο.
Οι πτώσεις μπορούν να οδηγήσουν σε σπασμένα οστά, νοσηλείες, απώλεια ανεξαρτησίας και μείωση της ποιότητας ζωής. Είναι κατανοητό ότι πολλοί άνθρωποι είναι πρόθυμοι να κάνουν οτιδήποτε μπορούν για να μειώσουν αυτούς τους κινδύνους. Ωστόσο, αυτή η μελέτη υποδηλώνει ότι τα συμπληρώματα από μόνα τους είναι απίθανο να αποτελέσουν την απάντηση.
Πρακτικές συνταγογράφησης
Τα ευρήματα εγείρουν ερωτήματα σχετικά με τις τρέχουσες πρακτικές συνταγογράφησης. Παρά την αυξανόμενη αβεβαιότητα σχετικά με την αποτελεσματικότητά τους, τα συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D εξακολουθούν να συνιστώνται και να συνταγογραφούνται ευρέως σε πολλές χώρες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι δαπάνες για συνταγές βιταμίνης D έχουν αυξηθεί δραματικά τις τελευταίες δύο δεκαετίες.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η μελέτη δεν λέει ότι το ασβέστιο και η βιταμίνη D είναι περιττά. Παραμένουν απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την υγεία των οστών και των μυών. Αυτό που αμφισβητεί η έρευνα είναι η ιδέα ότι όλοι θα πρέπει να λαμβάνουν συστηματικά συμπληρώματα για την πρόληψη των καταγμάτων.
Για άτομα με οστεοπόρωση, ανεπάρκεια βιταμίνης D ή ορισμένες παθήσεις υγείας, τα συμπληρώματα μπορεί να εξακολουθούν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο ως μέρος της ιατρικής τους φροντίδας. Τα συμπεράσματα της μελέτης ισχύουν κυρίως για τον γενικό ενήλικο πληθυσμό, ιδιαίτερα για άτομα που ζουν ανεξάρτητα στην κοινότητα και δεν έχουν σοβαρή ανεπάρκεια βιταμίνης D ή οστική νόσο.
Εάν τα συμπληρώματα δεν είναι η λύση, τι λειτουργεί;
Τα ισχυρότερα στοιχεία συνεχίζουν να υποστηρίζουν την τακτική σωματική δραστηριότητα, ιδιαίτερα τις ασκήσεις που φορτίζουν τα οστά και τις ασκήσεις αντίστασης που δοκιμάζουν τους μύες και τα οστά. Το περπάτημα, η προπόνηση ενδυνάμωσης, οι ασκήσεις ισορροπίας και το τάι τσι μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της οστικής αντοχής, στη βελτίωση της σταθερότητας και στη μείωση του κινδύνου πτώσεων.
Ενώ το ασβέστιο και η βιταμίνη D διαδραματίζουν κρίσιμους ρόλους στη βιολογία των οστών, η απλή λήψη συμπληρωμάτων διατροφής δεν οδηγεί απαραίτητα σε λιγότερα κατάγματα ή πτώσεις.
Για πολλούς ενήλικες, η διατήρηση της υγείας των οστών μπορεί να εξαρτάται λιγότερο από το τι βρίσκεται στο ντουλάπι των φαρμάκων και περισσότερο από το να παραμένουν δραστήριοι, να τρώνε μια ισορροπημένη διατροφή και να λαμβάνουν πρακτικά μέτρα για τη μείωση του κινδύνου πτώσεων.
Καθώς οι πληθυσμοί συνεχίζουν να γερνούν, η εύρεση αποτελεσματικών τρόπων πρόληψης των καταγμάτων παραμένει προτεραιότητα. Αυτά τα νέα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η συστηματική συμπλήρωση ασβεστίου και βιταμίνης D, που κάποτε θεωρούνταν ακρογωνιαίος λίθος της πρόληψης, μπορεί να μην αποφέρει τα οφέλη που πολλοί άνθρωποι αναμένουν.
