Κάθε χρόνο στις ΗΠΑ πραγματοποιούνται πάνω από 1 εκατομμύριο βιοψίες μαστού, αλλά το 80% από αυτές είναι καλοήθεις. Μια νέα τεχνολογία που συνδυάζει τον συμβατικό υπέρηχο με τη διάχυτη οπτική τομογραφία (DOT) υπόσχεται να αλλάξει αυτή την εικόνα, μειώνοντας τις περιττές βιοψίες κατά 25% και προσφέροντας ταχύτερη, πιο άνετη και πιο οικονομική διάγνωση.
Ο υπέρηχος είναι ευρέως διαδεδομένος στη διάγνωση του καρκίνου του μαστού. Μπορεί να δείξει με αξιοπιστία αν ένα ογκίδιο είναι γεμάτο υγρό – που σημαίνει ότι είναι απίθανο να είναι καρκίνος. Ωστόσο, δεν μπορεί να καθορίσει με βεβαιότητα αν μια συμπαγής μάζα είναι καλοήθης ή καρκινική. Αυτό αναγκάζει τους γιατρούς να παραπέμπουν τις γυναίκες για βιοψία, τη μόνη οριστική μέθοδο διάγνωσης. Το πρόβλημα είναι ότι οι περισσότερες βιοψίες δεν ανιχνεύουν καρκίνο. Στις ΗΠΑ, πάνω από 1 εκατομμύριο βιοψίες μαστού γίνονται ετησίως και περίπου 80% είναι καλοήθεις. Οι περιττές βιοψίες συνδέονται με αυξημένο άγχος, επιπλοκές από τη διαδικασία και σημαντικό κόστος για το σύστημα υγείας.
Τι είναι η διάχυτη οπτική τομογραφία (DOT)
Η διάχυτη οπτική τομογραφία (Diffuse Optical Tomography – DOT) είναι μια απεικονιστική τεχνολογία που χρησιμοποιεί υπέρυθρο φως για να μετρήσει τη συνολική συγκέντρωση αιμοσφαιρίνης και τα επίπεδα οξυγόνου στον μαστό. Δεν απαιτεί έγχυση σκιαγραφικού. Γιατί έχει σημασία αυτό; Ο καρκίνος του μαστού αναπτύσσεται όταν ο όγκος σχηματίζει νέα αιμοφόρα αγγεία και καταναλώνει περισσότερο οξυγόνο. Αυτό σημαίνει ότι οι καρκινικοί όγκοι έχουν υψηλότερα επίπεδα αιμοσφαιρίνης και χαμηλότερα επίπεδα οξυγόνου από τους καλοήθεις. Η DOT μπορεί να ανιχνεύσει αυτές τις βιολογικές διαφορές.
Μια μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ, αξιολόγησε 226 ασθενείς που είχαν παραπεμφθεί για βιοψία μαστού. Οι ασθενείς είχαν είτε καρκίνο είτε καλοήθεις μάζες, επιβεβαιωμένες με βιοψία. Οι ακτινολόγοι αρχικά αξιολόγησαν κάθε ασθενή με τυπικές μεθόδους απεικόνισης (υπέρηχος, μαστογραφία). Στη συνέχεια, εξέτασαν πρόσθετες πληροφορίες από τις εικόνες DOT.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Οι καρκινικές βλάβες είχαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα αιμοσφαιρίνης και χαμηλότερα επίπεδα οξυγόνου από τις καλοήθεις. Οι πιο επιθετικοί καρκίνοι είχαν ακόμη υψηλότερη αιμοσφαιρίνη και χαμηλότερο οξυγόνο. Όταν οι ακτινολόγοι χρησιμοποίησαν τις μετρήσεις DOT, οι βιοψίες καλοηθών όγκων μειώθηκαν κατά 25%.Το ποσοστό ψευδώς αρνητικών ήταν 1,8% – ποσοστό που συμβαδίζει με τις ιατρικές κατευθυντήριες γραμμές που συνιστούν παρακολούθηση αντί για άμεση βιοψία.
Τι σημαίνει για τις γυναίκες
- Λιγότερες περιττές βιοψίες. Η μείωση των βιοψιών κατά 25% σημαίνει ότι εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες μπορούν να αποφύγουν μια επεμβατική διαδικασία που προκαλεί άγχος, πόνο, πιθανές επιπλοκές και ουλές. Για κάθε 100 γυναίκες που υποβάλλονται σε βιοψία, οι 25 θα μπορούσαν να την αποφύγουν με ασφάλεια.
- Λιγότερο άγχος. Η αναμονή για τα αποτελέσματα μιας βιοψίας είναι μια από τις πιο αγχώδεις εμπειρίες για μια γυναίκα. Η μείωση των περιττών βιοψιών μειώνει και τον ψυχολογικό αντίκτυπο.
- Μείωση κόστους. Η μείωση κατά 25% θα μπορούσε να εξοικονομήσει εκατομμύρια ευρώ ετησίως για τα συστήματα υγείας.
- Ταχύτερη διάγνωση. Ο συνδυασμός υπερήχου και DOT είναι μη επεμβατικός και μπορεί να πραγματοποιηθεί σε πραγματικό χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι οι γυναίκες μπορούν να λάβουν απαντήσεις πιο γρήγορα, χωρίς να περιμένουν τα αποτελέσματα μιας βιοψίας.
- Καλύτερη κατηγοριοποίηση κινδύνου. Η DOT μπορεί να διακρίνει όχι μόνο καλοήθεις από καρκινικές μάζες, αλλά και πόσο επιθετικός είναι ένας καρκίνος. Αυτό επιτρέπει πιο στοχευμένη θεραπεία.
Τι σημαίνει για το μέλλον
Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνά διαγιγνυωσκόμενος καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως. Το 2022 καταγράφηκαν περίπου 2,3 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 670.000 θάνατοι. Αν συνεχιστούν αυτοί οι ρυθμοί, οι ερευνητές εκτιμούν ότι το 2050 θα σημειωθούν περίπου 1,1 εκατομμύριο θάνατοι από καρκίνο του μαστού. Πιο ακριβή, μη επεμβατικά διαγνωστικά εργαλεία μπορούν να μειώσουν τις περιττές βιοψίες και να οδηγήσουν σε πιο ακριβείς και αποτελεσματικές διαγνώσεις.
Εκτός από τον υπέρηχο, οι ερευνητές έχουν εξερευνήσει τον συνδυασμό της DOT με μαστογραφία ακτίνων Χ, 3D μαστογραφία και μαγνητική τομογραφία (MRI) . Ωστόσο, τα συστήματα DOT με μαστογραφία και MRI είναι πιο δύσκολο να χρησιμοποιηθούν στη ρουτίνα της κλινικής πράξης σε σύγκριση με τον υπέρηχο, ο οποίος είναι φορητός και ευρέως διαθέσιμος. O συνδυασμός υπερήχου και διάχυτης οπτικής τομογραφίας μπορεί να βελτιώσει την ακρίβεια της διάγνωσης του καρκίνου του μαστού και να μειώσει τις περιττές βιοψίες.
Η τεχνολογία δεν αντικαθιστά τη βιοψία για τη διάγνωση του καρκίνου – παραμένει η οριστική μέθοδος. Αλλά μπορεί να βοηθήσει τους γιατρούς να αποφασίσουν ποιες γυναίκες χρειάζονται πραγματικά βιοψία και ποιες μπορούν να παρακολουθηθούν με ασφάλεια. Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, η ελαχιστοποίηση των αποφεύξιμων επεμβάσεων μπορεί να διατηρήσει την ποιότητα ζωής των ασθενών και να μειώσει το κόστος υγειονομικής περίθαλψης.
