Πολλές μελέτες έχουν συνδέσει τα μικρόβια που ζουν στα έντερα μας με την υγεία του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος. Δυστυχώς, οι περισσότερες βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε ζωικά μοντέλα.
Τώρα υπάρχουν ενδείξεις σε ανθρώπους ότι τα περιστατικά μιας σπάνιας νευροαγγειακής νόσου που ονομάζεται σηραγγώδες αγγείωμα (CA: cavernous angioma) μπορούν να προκληθούν από ένα συγκεκριμένο μείγμα βακτηρίων του εντέρου. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Communications.
H ερευνητική ομάδα εμπνεύστηκε από μελέτες σε ποντίκια που υπαινίχθηκαν μια τέτοια σύνδεση. “Οι συνέπειες αυτού ήταν πολύ μεγάλες”, λέει ο νευρολόγος του Πανεπιστημίου του Σικάγο και ανώτερος συγγραφέας Issan Awad, ο οποίος ήταν επίσης στην ομάδα πίσω από το αρχικό εύρημα στα τρωκτικά. “Αλλά δεν ξέραμε αν η ιδέα ενός μοναδικού μικροβιώματος που ευνοεί την ανάπτυξη βλαβών θα ήταν αληθινή στους ανθρώπους”.
Τα σηραγγώδη αγγειώματα είναι βλάβες που αποτελούνται από ασυνήθιστα επεκτατικά αιμοφόρα αγγεία στον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Ευτυχώς, δεν είναι μια κοινή ασθένεια, καθώς εμφανίζεται μόλις στο 0,2% του πληθυσμού. Ο αντίκτυπος της νόσου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πού αναπτύσσονται αυτά τα ανώμαλα αγγεία. Σε ορισμένες περιοχές του νευρικού συστήματος μπορούν να προκαλέσουν επιληπτικές κρίσεις οι οποίες συχνά επιδεινώνονται σταθερά με την πάροδο του χρόνου. Σε άλλες περιοχές μπορεί να οδηγήσει σε αδυναμία στα άκρα, προβλήματα με την όραση ή απώλεια μνήμης. Ενώ μπορεί να εμφανιστεί σποραδικά σε άτομα που δεν έχουν ιστορικό της νόσου στην οικογένειά τους, υπάρχει επίσης μια οικογενής μορφή που έχει συσχετιστεί με μικρό αριθμό γονιδίων.
Για να διερευνήσουν τον πιθανό ρόλο που παίζουν τα βακτήρια στην πάθηση, οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα κοπράνων για περισσότερα από 100 άτομα που είχαν διάγνωση είτε οικογενών είτε σποραδικών μορφών της νόσου. Παρόμοια δείγματα συλλέχθηκαν και από 250 εθελοντές που δεν είχαν διάγνωση.
Μια γενετική ανάλυση και στα δύο σύνολα δειγμάτων επιβεβαίωσε μια σαφή σχέση μεταξύ της νευροαγγειακής πάθησης και της επικράτησης των gram αρνητικών βακτηρίων.
“Οι ασθενείς με σηραγγώδες αγγείωμα είχαν το ίδιο διακριτικό μικροβίωμα, ανεξάρτητα από το αν είχαν κληρονομήσει μια μετάλλαξη ή είχαν σποραδική νόσο, και ανεξάρτητα από τον αριθμό των βλαβών που είχαν”, είπε ο Awad.
Η σχετική αφθονία μόνο τριών ειδών θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αξιόπιστη ταξινόμηση των ατόμων με σηραγγώδες αγγείωμα από αυτούς που δεν είχαν. Εκείνοι με μεγαλύτερες ποσότητες ενός αρνητικού κατά gram είδους που ονομάζεται Odoribacter splanchnicus και χαμηλότερο αριθμό θετικών κατά gram Faecalibacterium prausnitzii και Bifidobacterium teencentis, είχαν πολύ περισσότερες πιθανότητες να πάσχουν από αυτήν την πάθηση.
Χρησιμοποιώντας μηχανική εκμάθησης για να βρει μοτίβα ανάμεσα στο πλήθος χημικών ουσιών σε δείγματα αίματος, η ομάδα βρήκε ενδείξεις ότι οι βασικοί φλεγμονώδεις υποδοχείς αυξάνονται σε ασθενείς με σηραγγώδες αγγείωμα.
Σε συνδυασμό με προηγούμενες μελέτες, το εύρημα αυτό είναι ένα ισχυρό στοίχημα για το ότι η ύπαρξη ορισμένων τύπων βακτηρίων στο έντερο προκαλεί ασυνήθιστα υψηλή φλεγμονώδη απόκριση στο σώμα που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης ανωμαλιών στα αγγεία του εγκεφάλου.
Η γνώση της αλυσίδας των γεγονότων που προκαλούν αυτήν την πάθηση είναι ένα τεράστιο βήμα προς τη θεραπεία της. Δυστυχώς, αυτό μπορεί να μην είναι τόσο απλό όσο να σκοτωθούν ορισμένα μικροβιακά είδη, κάτι που μπορεί να διαταράξει την ισορροπία της μικροχλωρίδας στο έντερο.
Πηγή: Permissive microbiome characterizes human subjects with a neurovascular disease cavernous angioma.
