Μια νέα προσέγγιση για τον ορισμό της παχυσαρκίας δείχνει ότι σχεδόν το 70% των ενηλίκων στις ΗΠΑ θα μπορούσαν τώρα να θεωρηθούν παχύσαρκοι. Πρόκειται για αύξηση από περίπου 40% με τον παραδοσιακό δείκτη μάζας σώματος (BMI), σε σχεδόν 70% όταν χρησιμοποιούνται και άλλες μετρήσεις που δείχνουν την κατανομή λίπους στο σώμα, όπως η περίμετρος μέσης, η αναλογία μέσης προς ύψος ή η αναλογία μέσης προς ισχία.
Τα ευρήματα προέρχονται από ερευνητές του Mass General Brigham και βασίζονται σε δεδομένα από πάνω από 300.000 άτομα. Η μεγαλύτερη αύξηση παρατηρήθηκε στους ηλικιωμένους, με σχεδόν 80% των ενηλίκων άνω των 70 να πληρούν τα νέα κριτήρια.
Η Dr Lindsay Fourman, ενδοκρινολόγος στην ομάδα Μεταβολισμού του Mass General Brigham, τόνισε: «Νομίζαμε ότι είχαμε ήδη μια επιδημία παχυσαρκίας, αλλά αυτό είναι εκπληκτικό. Με το 70% των ενηλίκων να θεωρούνται υπέρβαροι, πρέπει να καταλάβουμε ποια θεραπευτικά μέτρα να δώσουμε προτεραιότητα».
Για δεκαετίες, η παχυσαρκία βασιζόταν κυρίως στον ΔΜΣ (Δείκτης Μάζας Σώματος), μια απλή σχέση ύψους και βάρους. Αν και χρήσιμος για γρήγορες εκτιμήσεις, δεν δείχνει πού βρίσκεται το λίπος και αν είναι επικίνδυνο. Οι νέες μετρήσεις, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη και τη συγκέντρωση λίπους στην κοιλιά, ξεχωρίζουν τα άτομα με υψηλό κοιλιακό λίπος που μπορεί να κινδυνεύουν ακόμα και αν ο ΔΜΣ τους φαίνεται φυσιολογικός.
Σύμφωνα με τη νέα μέθοδο, η παχυσαρκία αναγνωρίζεται με δύο τρόπους: άτομα με υψηλό ΔΜΣ και τουλάχιστον μια αυξημένη πρόσθετη μέτρηση κατατάσσονται στην κατηγορία «ΔΜΣ-plus-anthropometric obesity». Όσοι έχουν φυσιολογικό ΔΜΣ αλλά τουλάχιστον δύο αυξημένες πρόσθετες μετρήσεις χαρακτηρίζονται ως «anthropometric-only obesity». Οι νέες κατηγορίες χωρίζουν την παχυσαρκία σε προκλινική και κλινική, με την τελευταία να σχετίζεται με φυσική δυσλειτουργία ή προβλήματα οργάνων. Οι οδηγίες έχουν ήδη υιοθετηθεί από τουλάχιστον 76 οργανισμούς, όπως η American Heart Association και η Obesity Society.
Τα αποτελέσματα της μελέτης δείχνουν ότι άτομα με anthropometric-only obesity, τα οποία δεν θα θεωρούνταν παχύσαρκα με τον παραδοσιακό ΔΜΣ, έχουν αυξημένο κίνδυνο διαβήτη, καρδιαγγειακών παθήσεων και μεγαλύτερη θνησιμότητα σε σχέση με όσους δεν είναι παχύσαρκοι. Περίπου οι μισοί από αυτούς πληρούν τα κριτήρια για κλινική παχυσαρκία, σχεδόν όσο και τα άτομα με ΔΜΣ-plus-anthropometric obesity.
Η Dr Fourman εξηγεί: «Η σύσταση του σώματος μετράει – δεν είναι μόνο τα κιλά πάνω στη ζυγαριά. Ακόμα και άτομα με φυσιολογικό ΔΜΣ αλλά με συσσωρευμένο κοιλιακό λίπος έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρών ασθενειών, γι’ αυτό είναι σημαντικό να αναγνωρίζεται εγκαίρως η περίσσεια λίπους». Οι επιστήμονες τονίζουν ότι χρειάζονται περαιτέρω μελέτες για να καταλάβουν γιατί εμφανίζεται η anthropometric-only obesity και ποια θεραπευτικά μέτρα είναι τα πιο αποτελεσματικά.
Η ομάδα έχει ήδη αναπτύξει θεραπείες για μείωση της περιμέτρου μέσης και σχεδιάζει να εξετάσει ποια στρατηγική θα ωφελήσει περισσότερο τη νέα αυτή ομάδα. Το μήνυμα είναι σαφές: η κατανόηση της σύστασης του σώματος και η έγκαιρη αναγνώριση του επικίνδυνου λίπους μπορεί να σώσει ζωές και να βελτιώσει την υγεία εκατομμυρίων ανθρώπων.
Περισσότερες πληροφορίες: Implications of a New Obesity Definition Among the All of Us Cohort. JAMA Network Open, 2025; 8 (10): e2537619 DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2025.37619.
