Η κριτική σχετικά με το βάρος τους από τα αγαπημένα τους πρόσωπα -σύντροφο, οικογένεια και φίλους- μπορεί να δυσκολέψει τις γυναίκες να παραμείνουν δραστήριες και να τρέφονται σωστά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και μετά τον τοκετό, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα.
Έρευνες σε 463 γυναίκες έδειξαν ότι το 85% εξ αυτών βίωσαν το στίγμα του βάρους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης από τα πιο κοντινά τους πρόσωπα, και το 74% το βίωσαν μετά τον τοκετό, με αποτέλεσμα να είναι λιγότερο πιθανό να ακολουθήσουν τις κατευθυντήριες οδηγίες για τη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Midwifery, δείχνουν πόσο σημαντικό μπορεί να είναι το στενό περιβάλλον για να βοηθήσει τις μέλλουσες μητέρες να παραμείνουν υγιείς, δηλώνει η Δρ Taniya Nagpal, επίκουρη καθηγήτρια στη Σχολή Κινησιολογίας, Αθλητισμού και Αναψυχής και συν-συγγραφέας της μελέτης.
«Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι έγκυες και οι λεχώνες περνούν πολύ χρόνο εκτός του χώρου υγείας, λαμβάνοντας συμβουλές από φίλους και ανθρώπους που εμπιστεύονται. Έτσι, όταν ένα μέλος της οικογένειας λέει σε κάποια ότι “μοιάζει σαν να περιμένει δίδυμα”, είναι σημαντικό οι άνθρωποι να κατανοήσουν ότι το σχόλιο σχετικά με το βάρος, είτε είναι πολύ μικρό είτε πολύ μεγάλο, μπορεί να εκληφθεί ως επικριτικό και είναι πραγματικά ανώφελο».
Στη μελέτη, οι συμμετέχουσες συμπλήρωσαν διαδικτυακά ερωτηματολόγια όταν βρίσκονταν τουλάχιστον στην 13η εβδομάδα της εγκυμοσύνης τους και ξανά τρεις μήνες μετά τον τοκετό, αναφέροντας αν και πόσο συχνά είχαν βιώσει κριτική σχετική με το βάρος από τα πιο κοντινά τους πρόσωπα. Ανέφεραν επίσης τα επίπεδα σωματικής τους δραστηριότητας και αν οι διατροφικές τους συνήθειες είχαν βελτιωθεί, είχαν παραμείνει ίδιες ή είχαν χειροτερέψει από τότε που έμειναν έγκυες.
Οι έγκυες γυναίκες που αντιμετώπιζαν συχνότερα επίκριση για το βάρος τους ήταν λιγότερο πιθανό να ακολουθούν τις διατροφικές οδηγίες, καθώς και τις συστάσεις για κίνηση, τόσο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης όσο και μετά, έδειξαν οι έρευνες. Παράλληλα, τα υψηλότερα επίπεδα κριτικής κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης συνδέθηκαν με μικρότερη πιθανότητα βελτίωσης των διατροφικών συνηθειών.
Είναι πιθανό ότι τα επικριτικά σχόλια από φίλους και συγγενείς αποθαρρύνουν –αντί να παρακινούν– τις γυναίκες κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη, υποδηλώνει η Nagpal, η οποία είναι επίσης μέλος του Ινστιτούτου Έρευνας Υγείας Γυναικών και Παιδιών.
«Τα αρνητικά σχόλια δεν λειτουργούν. Την 1η Ιανουαρίου, τι βλέπουμε στα περισσότερα γυμναστήρια; Φωτογραφίες “πριν και μετά” ανθρώπων που ασκούνται για να χάσουν βάρος. Και αν εστιάσετε σε αυτές τις φωτογραφίες, όχι μόνο δείχνουν αυτή την αλλαγή βάρους, αλλά δείχνουν επίσης μέσα από τα συναισθήματα του ατόμου ότι δεν μπορείς να πετύχεις την ευτυχία μέχρι να δείχνεις έτσι. Και αυτές οι μη ρεαλιστικές, επικριτικές υποσχέσεις μπορεί να οδηγήσουν κάποια στο να πει: “Εντάξει, θα πάρω αυτή τη συνδρομή στο γυμναστήριο ή θα δοκιμάσω αυτό το διατροφικό πρόγραμμα”. Ουσιαστικά δημιουργείται η αφήγηση ότι το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να τρώτε καλύτερα και να κινείστε περισσότερο, και θα χάσετε βάρος».
Αλλά αυτή η προσέγγιση δεν λαμβάνει υπόψη τις σχετικές πολυπλοκότητες και τα εμπόδια, σημειώνει.
«Αγνοεί τις ψυχολογικές πτυχές του βάρους, τυχόν άλλες καταστάσεις υγείας που επηρεάζουν το πώς κουβαλάς το βάρος, και το πόσο δύσκολο μπορεί να είναι να το χάσεις. Υποδηλώνει ότι είσαι λάθος αυτή τη στιγμή, αντί να προάγει τη θετική εικόνα σώματος ή την αυτοφροντίδα», προσθέτει η Nagpal. «Έτσι, θα μπορούσε να αφορά πολλά περισσότερα από το να τρώμε καλύτερα ή να κινούμαστε περισσότερο. Και τα αρνητικά σχόλια απλώς προστίθενται στο φορτίο της εγκυμοσύνης και της λοχείας, όπου οι γυναίκες ήδη αισθάνονται τόση πίεση να κάνουν το σωστό και να είναι τέλειες».
Τα συμπεράσματα της μελέτης μπορούν να βοηθήσουν στην ευαισθητοποίηση επαγγελματιών υγείας όπως νοσηλευτές και μαίες, καθώς ενθαρρύνουν τις ασθενείς τους να ακολουθούν υγιεινές πρακτικές, προτείνει η Nagpal.
«Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι το στίγμα του βάρους μπορεί να είναι κάτι με το οποίο οι γυναίκες έρχονται αντιμέτωπες στο σπίτι, και ότι είναι πιθανό να μην έχουν ένα κοινωνικό περιβάλλον που θα βοηθούσε στην υιοθέτηση αυτών των συμπεριφορών. Το να γνωρίζουν αυτό για μια ασθενή μπορεί να βελτιώσει την επικοινωνία και τις συμβουλές τους για να τη βοηθήσουν να ξεπεράσει εμπόδια στο να είναι δραστήρια και να τρέφεται σωστά».
Η οικογένεια και οι φίλοι μπορούν επίσης να παίξουν τον ρόλο τους αποφεύγοντας εντελώς τα σχόλια που σχετίζονται με το βάρος, ή τουλάχιστον αναλογιζόμενοι αν χρειάζεται να πουν οτιδήποτε, προσθέτει η Nagpal.
«Συχνά, όταν κάνουμε αυτά τα σχόλια, προερχόμαστε από αυτό που πιστεύουμε ότι πρέπει να δείχνει μια έγκυος καθώς αυξάνεται το βάρος της. Είναι πραγματικά απαραίτητο; Θα πρέπει να σημειωθεί ότι επισκέπτονται επαγγελματίες υγείας οι οποίοι μετρούν και παρακολουθούν το βάρος τους».
Και οι γυναίκες που δέχονται αυτή την κριτική θα πρέπει να γνωρίζουν ότι δεν είναι μόνες, σημειώνει.
«Η εμπειρία τους δεν είναι μεμονωμένη, ακόμα κι όταν προέρχεται από πολύ κοντινά τους πρόσωπα. Το στίγμα του βάρους είναι ενσωματωμένο στην κοινωνία μας, και ο τρόπος για να το αντιμετωπίσουμε πραγματικά δεν είναι να το δούμε ως δικό σου πρόβλημα. Δεν πρόκειται να το αντιμετωπίσεις μόνη σου. Είναι μια προσέγγιση σε επίπεδο πληθυσμού, όπου πρέπει πραγματικά να αμφισβητήσουμε τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε ποιο είναι το ιδανικό σώμα και πώς αναπαριστούμε τα διαφορετικά σώματα κατά την εγκυμοσύνη».
