Στη σύγκριση του πραγματικού κόστους και των οφελών των φαρμάκων για την ινομυαλγία, αναδεικνύει έναν νικητή.
Η ινομυαλγία είναι μια χρόνια, μακροχρόνια πάθηση που προκαλεί διάχυτο πόνο στους μύες και τους μαλακούς ιστούς σε όλο το σώμα. Η νόσος μπορεί να επηρεάσει άτομα όλων των ηλικιών και έχει σημαντικό αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής, συχνά καθιστώντας ακόμη και τις απλούστερες καθημερινές δραστηριότητες δύσκολες. Με εκτιμώμενο ποσοστό 2-8% του παγκόσμιου πληθυσμού να επηρεάζεται, η αναζήτηση θεραπειών που είναι ταυτόχρονα αποτελεσματικές και προσιτές θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα για τη διαχείριση των συμπτωμάτων για εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν με την πάθηση.
Σε μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, οι ερευνητές συνέκριναν την αμιτριπτυλίνη, ένα off-label φάρμακο που δεν έχει εγκριθεί ειδικά από τον αμερικανικό FDA για τη θεραπεία της ινομυαλγίας αλλά συχνά συνταγογραφείται γι’ αυτήν, με τρία νεότερα φάρμακα που έχουν εγκριθεί από τον FDA για αυτή την πάθηση: την πρεγκαμπαλίνη, τη δουλοξετίνη και τη μιλνασιπράνη.
Πέρα από τον αντίκτυπό της στην υγεία των ασθενών, η ινομυαλγία δημιουργεί επίσης ένα τεράστιο οικονομικό βάρος τόσο για τους ασθενείς όσο και για την πολιτεία. Το ιατρικό κόστος για άτομα με την πάθηση είναι σχεδόν τρεις φορές υψηλότερο από ό,τι για εκείνα χωρίς αυτήν, και η χαμένη παραγωγικότητα που σχετίζεται με την ινομυαλγία αντιπροσωπεύει περισσότερο από 1% του ΑΕΠ των ΗΠΑ.
Παρά το γεγονός ότι αποτελεί ένα τεράστιο ζήτημα με μια παγκόσμια αγορά που εκτιμάται σε 3,6 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, μόνο τρία φάρμακα έχουν εγκριθεί επίσημα από τον FDA των ΗΠΑ: η πρεγκαμπαλίνη (εγκρίθηκε το 2007), η δουλοξετίνη (2008) και η μιλνασιπράνη (2009).
Ωστόσο, το Αμερικανικό Κολλέγιο Ρευματολογίας αναγνωρίζει επίσης την αμιτριπτυλίνη -ένα παλαιότερο αντικαταθλιπτικό- ως μια βιώσιμη επιλογή για την ανακούφιση των συμπτωμάτων και χρησιμοποιείται συχνά ευρέως ως off-label. Αυτή η αντίληψη επιβεβαιώθηκε σε πρόσφατες μελέτες που διαπίστωσαν ότι η αμιτριπτυλίνη μπορεί να ανταποκριθεί στην απόδοση των νεότερων θεραπειών.
Οι ερευνητές σε αυτή τη μελέτη επικεντρώθηκαν σε ένα απλό αλλά σημαντικό ερώτημα: όταν συνυπολογίζονται πραγματικές παράμετροι κόστους όπως η παραγωγικότητα και η καθημερινή λειτουργικότητα, πώς συγκρίνεται η αμιτριπτυλίνη με τα εγκεκριμένα από τον FDA φάρμακα για την ινομυαλγία; Είναι ένα σημαντικό κενό που πρέπει να καλυφθεί, δεδομένης της ευρείας χρήσης του φαρμάκου.
Η ερευνητική ομάδα παρακολούθησε μια ομάδα ενηλίκων με μέτρια έως σοβαρή ινομυαλγία και χρησιμοποίησε ένα μαθηματικό εργαλείο που ονομάζεται μοντελοποίηση Markov για να προσομοιώσει την εξέλιξη της νόσου με την πάροδο του χρόνου και να προβλέψει το μακροπρόθεσμο κόστος και την ποιότητα ζωής για κάθε θεραπεία σε όλη τη διάρκεια ζωής των ασθενών.
Στην ανάλυση, η δουλοξετίνη σε δόση 120 mg ήταν η πιο οικονομικά αποδοτική επιλογή, ακολουθούμενη από την πρεγκαμπαλίνη σε δόση 450 mg, η οποία ξεπέρασε τα άλλα φάρμακα όταν συνυπολογίστηκαν οι παράμετροι του πραγματικού κόστους. Η αμιτριπτυλίνη σημείωσε καλύτερη απόδοση από τη μιλνασιπράνη και τις χαμηλότερες δόσεις της δουλοξετίνης και της πρεγκαμπαλίνης, αλλά τελικά ξεπεράστηκε από τη δουλοξετίνη και την πρεγκαμπαλίνη τόσο σε οφέλη για την υγεία όσο και σε κόστος.
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι τα ευρήματα μπορούν να παρέχουν σαφέστερη καθοδήγηση σχετικά με το ποιες θεραπείες αποφέρουν το μεγαλύτερο όφελος σε σχέση με το κόστος, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση πιο έξυπνης φροντίδας για ασθενείς με μέτρια έως σοβαρή ινομυαλγία.
Περισσότερες πληροφορίες: Sarah S. Downen et al, Cost-Effectiveness of Pregabalin, Duloxetine, and Milnacipran vs Amitriptyline for Moderate to Severe Fibromyalgia, JAMA Network Open (2026). DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2025.57536
