Κλινικές δοκιμές έχουν δείξει ότι η κατανάλωση σταφυλιού μπορεί να αυξήσει την ανθεκτικότητα του δέρματος στην υπεριώδη ακτινοβολία περίπου τουλάχιστον στο 30% των ανθρώπων.
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο τρέχον τεύχος του περιοδικού ACS Nutrition Science υποδηλώνει ότι η επίδραση της κατανάλωσης σταφυλιού στην υγεία του ανθρώπινου δέρματος είναι πολύ ευρύτερη – πιθανότατα επηρεάζει όλους.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με εθελοντές που κατανάλωσαν το ισοδύναμο τριών μερίδων ολόκληρου σταφυλιού κάθε μέρα για δύο εβδομάδες. Η γονιδιακή έκφραση στο δέρμα προσδιορίστηκε πριν και μετά την κατανάλωση σταφυλιού, με και χωρίς έκθεση του δέρματος σε χαμηλές δόσεις υπεριώδους ακτινοβολίας.
Τα αποτελέσματα έδειξαν δια-ατομικές και ενδο-ατομικές διαφορές στη γονιδιακή έκφραση του δέρματος. Με άλλα λόγια, από την αρχή, η γονιδιακή έκφραση στο δέρμα κάθε ατόμου ήταν διαφορετική. Η έκφραση άλλαξε όταν τα υποκείμενα κατανάλωσαν σταφύλια ή όταν εκτέθηκαν σε υπεριώδη ακτινοβολία, αλλά και πάλι κάθε άτομο ήταν διαφορετικό από τα άλλα. Περαιτέρω μοναδικές αλλαγές παρατηρήθηκαν όταν η υπεριώδης ακτινοβολία συνδυάστηκε με την κατανάλωση σταφυλιού.
Κατά συνέπεια, ενώ η γονιδιακή έκφραση είναι διαφορετική όταν συγκρίνεται ένα άτομο με ένα άλλο, η γονιδιακή έκφραση κάθε ατόμου άλλαξε μετά την κατανάλωση σταφυλιού.
Οι ερευνητές μπόρεσαν να ερμηνεύσουν τα μυριάδες δεδομένα ως ένδειξη ενισχυμένης κερατινοποίησης και στιβάδωσης (cornification) του δέρματος, οι οποίες είναι γνωστό ότι δημιουργούν ένα φράγμα έναντι της περιβαλλοντικής βλάβης. Αυτή η ιδέα ενισχύθηκε με την έκθεση του δέρματος σε χαμηλή δόση υπεριώδους ακτινοβολίας και τη μέτρηση της παραγωγής μηλονικής διαλδεΰδης (malondialdehyde), ενός δείκτη οξειδωτικού στρες, που μειώθηκε μετά την κατανάλωση σταφυλιών.
«Είμαστε πλέον βέβαιοι ότι τα σταφύλια λειτουργούν ως υπερτροφή και μεσολαβούν σε μια θρεπτιδογονιδιωματική (nutrigenomic) απόκριση στον άνθρωπο», δήλωσε ο John Pezzuto, Καθηγητής και Κοσμήτορας του Κολλεγίου Φαρμακευτικής και Επιστημών Υγείας στο Πανεπιστήμιο Western New England. «Το παρατηρήσαμε αυτό στο μεγαλύτερο όργανο του σώματος, το δέρμα. Οι αλλαγές στη γονιδιακή έκφραση έδειξαν βελτιώσεις στην υγεία του δέρματος.
«Αλλά πέρα από το δέρμα, είναι σχεδόν βέβαιο ότι η κατανάλωση σταφυλιού επηρεάζει τη γονιδιακή έκφραση σε άλλους σωματικούς ιστούς, όπως το ήπαρ, τους μύες, τα νεφρά και ακόμη και τον εγκέφαλο. Αυτό μας βοηθά να κατανοήσουμε πώς η κατανάλωση ενός ολόκληρου τροφίμου, στην προκειμένη περίπτωση των σταφυλιών, επηρεάζει τη συνολική υγεία μας. Είναι πολύ συναρπαστικό να εργαζόμαστε στη μεταγονιδιωματική εποχή, όπου μπορούμε επιτέλους να αρχίσουμε να χρησιμοποιούμε τη λειτουργική γονιδιωματική και να απεικονίσουμε στην πραγματικότητα πολύπλοκες μήτρες που υποδεικνύουν θρεπτιδογονιδιωματικές αποκρίσεις».
Οι μελέτες πραγματοποιήθηκαν από ερευνητές στο Πανεπιστήμιο Western New England, Springfield, MA, σε συνεργασία με ερευνητές στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Όρεγκον, Corvallis, OR. Η οικονομική υποστήριξη για την εργασία παρασχέθηκε από την California Table Grape Commission.
Η ρεσβερατρόλη
Ένα από τα πιο εκτεταμένα παραδείγματα φυσικού προϊόντος που έχει τραβήξει την προσοχή του κοινού και διατίθεται στην αγορά ως διατροφικό συμπλήρωμα είναι η ρεσβερατρόλη. Η κύρια διατροφική πηγή είναι τα σταφύλια και τα προϊόντα σταφυλιού. Η ρεσβερατρόλη μεσολαβεί σε χημειοπροληπτικές κατά του καρκίνου και αντιφλεγμονώδεις δραστηριότητες, με αξιοσημείωτη πλειοτροπική δράση. Στη συνέχεια, η θεραπευτική δυνατότητα της ρεσβερατρόλης έχει διερευνηθεί για ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών, όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις, χημειοπρόληψη του καρκίνου, μεταβολικές και αντιγηραντικές επιδράσεις.
Πολλές μελέτες έχουν διεξαχθεί για την αξιολόγηση των βασικών φαρμακολογικών ιδιοτήτων της ρεσβερατρόλης. Η ουσία έχει αποτελέσει αντικείμενο μονογραφιών και συμποσίων, έχουν διερευνηθεί διπλώματα ευρεσιτεχνίας, συγγενείς ενώσεις και σκευάσματα, έχουν δημιουργηθεί εταιρείες και η αγορά είναι ισχυρή. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, ως φάρμακο ή διατροφικό συμπλήρωμα, δεν δικαιολογείται η σύσταση της ρεσβερατρόλης για οποιαδήποτε κλινική ένδειξη. Επιπλέον, ως ένα φυσιολογικό συστατικό της ανθρώπινης διατροφής (κάτω από 1 mg την ημέρα), η ρεσβερατρόλη δεν είναι πιθανό να διευκολύνει οποιαδήποτε σημαντική απόκριση ή όφελος για την υγεία.
Από την άλλη πλευρά, η ρεσβερατρόλη είχε σημαντική επίδραση στη διευκόλυνση της έρευνας με τα σταφύλια ως ολόκληρη τροφή. Τα σταφύλια είναι η κύρια τροφή που παρέχει διατροφική ρεσβερατρόλη, αλλά η συγκέντρωση είναι μικροσκοπική. Ωστόσο, δεδομένου ότι το σταφύλι είναι γνωστό ότι περιέχει εκατοντάδες φυτοχημικές ουσίες εκτός από τη ρεσβερατρόλη, είναι λογικό ότι τυχόν οφέλη για την υγεία ή φυσιολογικές αποκρίσεις που προκύπτουν από την κατανάλωση σταφυλιών θα οφείλονταν στη συσσώρευση αυτών των ουσιών που λειτουργούν αρμονικά. Πράγματι, σε κλινικές δοκιμές, η κατανάλωση σταφυλιού έχει αποδειχθεί ότι επηρεάζει την αθηροσκλήρωση, την υγεία του γαστρεντερικού συστήματος, την όραση, την υγεία του εγκεφάλου και το μεταβολικό σύνδρομο, μεταξύ άλλων.
Περισσότερες πληροφορίες: Asim Dave et al, Inter- and Intraindividual Variation of Gene Expression in Human Skin Following Grape Consumption and/or Exposure to Ultraviolet Irradiation, ACS Nutrition Science (2026). DOI: 10.1021/acsnutrsci.6c00003.
