Μια μελέτη σε περισσότερους από 229.000 παχύσαρκους ενήλικες χωρίς διαβήτη στις Ηνωμένες Πολιτείες έδειξε ότι τα φάρμακα απώλειας βάρους σχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο των καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία. Η έρευνα διαπίστωσε ότι οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 (GLP-1 RAs), όπως η σεμαγλουτίδη (εμπορικές ονομασίες: Ozempic, Wegovy) και η τιρζεπατίδη (εμπορικές ονομασίες: Mounjaro, Zepbound), συσχετίστηκαν με μείωση 41% του συνολικού κινδύνου εμφάνισης καρκίνου σε μη διαβητικούς ασθενείς που χρησιμοποίησαν τα φάρμακα για τη διαχείριση του βάρους, σε σύγκριση με εκείνους που βασίστηκαν αποκλειστικά σε δίαιτα και άσκηση.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Annals of Oncology, είναι η πρώτη που διερευνά τη σύνδεση μεταξύ των GLP-1 RAs και της επίπτωσης των καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία σε άτομα που είναι παχύσαρκα (δείκτης μάζας σώματος 30 ή περισσότερο) χωρίς διαβήτη. Αυτοί οι ασθενείς τείνουν να είναι νεότεροι από εκείνους που έχουν διαβήτη.
Δεκατρείς καρκίνοι έχουν συνδεθεί με την παχυσαρκία. Αυτοί περιλαμβάνουν καρκίνους του ενδομητρίου, του μαστού, του εντέρου, των νεφρών, του παγκρέατος, του θυρεοειδούς, των ωοθηκών, του οισοφάγου, του στομάχου, του ήπατος και της χοληδόχου κύστης, καθώς και πολλαπλούν μυέλωμα και μηνιγγίωμα. Αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% των καρκίνων που διαγιγνώσκονται σε χώρες υψηλού εισοδήματος, και η επίπτωσή τους αυξάνεται ραγδαία μεταξύ των νεότερων ενηλίκων.
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Δρ Aparna Kamat, διευθύντρια του Τμήματος Γυναικολογικής Ογκολογίας στο Νοσοκομείο Houston Methodist του Χιούστον, Τέξας, δήλωσε: «Η μελέτη μας διαπίστωσε ότι κατά μέσο όρο παρακολούθησης δύο ετών, η χρήση GLP-1 RA συσχετίστηκε με σημαντικά χαμηλότερη επίπτωση καρκίνων που τροφοδοτούνται άμεσα από το υπερβολικό σωματικό βάρος. Ο συνολικός κίνδυνος καρκίνου μειώθηκε κατά 41%, και είδαμε ακόμη μεγαλύτερες μειώσεις σε ορισμένες υποομάδες, συμπεριλαμβανομένων των ανδρών, όπου ο κίνδυνος μειώθηκε σχεδόν κατά 70%. Μεταξύ των γυναικολογικών καρκίνων, υπήρξε μείωση 58% στην επίπτωση του καρκίνου του ενδομητρίου, μιας από τις κακοήθειες που συνδέονται στενότερα με την παχυσαρκία.
«Η μείωση του κινδύνου καρκίνου που σχετίζεται με την παχυσαρκία μεταξύ των λευκών ασθενών ήταν περίπου 50%, αλλά αυτή η μείωση κινδύνου δεν παρατηρήθηκε μεταξύ των μαύρων ασθενών. Αυτό μπορεί να αντανακλά πρόσθετους παράγοντες, όπως η πρόσβαση στη φροντίδα, τα διαφορετικά προφίλ κινδύνου και άλλες βιολογικές διαφορές.
«Μελετήσαμε επίσης τις διαφορετικές συνθέσεις GLP-1 RA και διαπιστώσαμε ότι, ενώ όλες μείωσαν την επίπτωση των καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία, η μεγαλύτερη μείωση παρατηρήθηκε στους χρήστες τιρζεπατίδης».
Οι αγωνιστές GLP-1 αναπτύχθηκαν αρχικά για τη θεραπεία του διαβήτη, αλλά έχουν γίνει γρήγορα τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα φάρμακα για την απώλεια βάρους. Στις ΗΠΑ, η χρήση GLP-1 RA μεταξύ παχύσαρκων, μη διαβητικών ενηλίκων έχει αυξηθεί από περίπου 21.000 ασθενείς το 2019 σε περισσότερους από 174.000 το 2023.
Η Δρ Kamat δήλωσε: «Είχαμε ήδη ενδείξεις που υποδείκνυαν ότι αυτά τα φάρμακα θα μπορούσαν να μειώσουν τον κίνδυνο καρκίνου σε διαβητικούς ασθενείς, αλλά οι περισσότεροι άνθρωποι που λαμβάνουν σήμερα GLP-1 RAs για απώλεια βάρους δεν έχουν διαβήτη. Είναι νεότεροι παχύσαρκοι ασθενείς και αντιπροσωπεύουν έναν εντελώς διαφορετικό πληθυσμό. Θέλαμε να διερευνήσουμε εάν αυτά τα φάρμακα θα επηρέαζαν τον κίνδυνο καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία σε αυτόν τον συγκεκριμένο πληθυσμό ασθενών που αποτελούν την πλειοψηφία των χρηστών GLP-1 RA στη χώρα – κανείς δεν το είχε μελετήσει αυτό προηγουμένως. Οι GLP-1 RAs μεταμορφώνουν ήδη τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε την παχυσαρκία. Αυτό που μας λέει αυτή η ανάλυση σε περισσότερους από 229.000 ασθενείς είναι ότι η επίδρασή τους μπορεί να φτάσει ακόμη πιο μακριά και να μεταμορφώσει τον τρόπο που σκεφτόμαστε την πρόληψη του καρκίνου».
Οι ερευνητές ανέλυσαν αρχεία από 229.467 παχύσαρκους, μη διαβητικούς ασθενείς που αντλήθηκαν από μια εθνική βάση δεδομένων (TriNetX) που καλύπτει 113 εκατομμύρια ασθενείς στις ΗΠΑ. Μεταξύ Δεκεμβρίου 2014 και Ιουνίου 2025, 86.422 ασθενείς (38%) έλαβαν συνταγές για GLP-1 RAs (σεμαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη) και 143.045 (62%) έλαβαν συμβουλές για δίαιτα και άσκηση. Παρακολουθήθηκαν μέχρι να διαγνωστεί καρκίνος, ή να πεθάνουν ή να χαθούν από την παρακολούθηση, ή για δύο χρόνια μετά την πρώτη τους συνταγή των φαρμάκων ή τη συμβουλευτική για δίαιτα και άσκηση. Η μέση ηλικία των ασθενών ήταν 47 έτη.
Αφού αντιστοιχήθηκαν προσεκτικά οι ασθενείς με GLP-1 RA με τους ασθενείς με δίαιτα και άσκηση για να εξασφαλιστεί μια δίκαιη σύγκριση μεταξύ των δύο ομάδων και να προσομοιωθούν οι συνθήκες μιας τυχαιοποιημένης ελεγχόμενης δοκιμής, προέκυψαν συνολικά 161.796 ασθενείς, με 80.899 ασθενείς σε κάθε ομάδα.
Ο δεύτερος συγγραφέας της μελέτης, καθηγητής Pedro Ramirez, πρόεδρος του Τμήματος Μαιευτικής και Γυναικολογίας στο Νοσοκομείο Houston Methodist, δήλωσε: «Η μελέτη μας υποδηλώνει ότι οι GLP-1 RAs μπορεί να έχουν οφέλη που εκτείνονται πέρα από τη διαχείριση του βάρους. Πρέπει να σημειωθεί ότι, αν και τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι τα φάρμακα GLP-1 προλαμβάνουν άμεσα τον καρκίνο, παρέχουν πρώιμες ενδείξεις που αξίζουν περαιτέρω μελέτη σε μακροπρόθεσμες κλινικές δοκιμές».
Η Δρ Kamat δήλωσε: «Δεδομένης της σημαντικής μείωσης στην επίπτωση του καρκίνου του ενδομητρίου μεταξύ των χρηστών GLP-1 RA στη μελέτη, διερευνούμε τώρα τους μηχανισμούς με τους οποίους οι GLP-1 RAs μπορεί να επηρεάζουν την ανάπτυξη και την πρόγνωση του καρκίνου του ενδομητρίου. Μελετάμε μηχανιστικές οδούς που διαμορφώνονται από αυτά τα φάρμακα – εργασία που θα μπορούσε να ανοίξει νέες θεραπευτικές στρατηγικές για μια από τις συχνότερες γυναικολογικές κακοήθειες».
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι τα ευρήματά τους απαιτούν περαιτέρω έρευνα, ειδικά καθώς η διάρκεια παρακολούθησης ήταν μόνο δύο χρόνια. Εν τω μεταξύ, οι γιατροί και οι ασθενείς θα πρέπει να εξετάζουν το πιθανό όφελος της πρόληψης του καρκίνου όταν συζητούν τη χρήση GLP-1 RA.
«Τα ευρήματά μας δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση και η μείωση του κινδύνου καρκίνου δεν θα πρέπει ακόμη να αποτελεί αυτοτελή λόγο για τη συνταγογράφηση GLP-1 RAs. Ωστόσο, για παχύσαρκους, μη διαβητικούς ασθενείς που είναι ήδη υποψήφιοι για αυτά τα φάρμακα, τα δεδομένα μας παρέχουν έναν πρόσθετο και δυνητικά σημαντικό λόγο για αυτή τη συζήτηση», δήλωσε η Δρ Kamat. «Για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και άλλους ερευνητές, η μελέτη μας είναι ένα σαφές σήμα ότι οι GLP-1 RAs αξίζουν σοβαρής διερεύνησης ως παράγοντες πρόληψης του καρκίνου, ειδικά καθώς οι καρκίνοι που σχετίζονται με την παχυσαρκία επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο ενήλικες στη δεκαετία των 40 και 50 ετών».
Ο καθηγητής Ramirez κατέληξε: «Αυτή η μελέτη αναδεικνύει τη δυνατότητα μιας σημαντικής αλλαγής στον τρόπο που σκεφτόμαστε τη θεραπεία της παχυσαρκίας και την πρόληψη του καρκίνου. Καθώς η χρήση των φαρμάκων GLP-1 RA συνεχίζει να αυξάνεται παγκοσμίως, η κατανόηση του ευρύτερου αντίκτυπού τους στην υγεία είναι εξαιρετικά σημαντική. Στο Νοσοκομείο Houston Methodist, είμαστε αφοσιωμένοι στην καθοδήγηση καινοτόμου, βασισμένης σε δεδομένα έρευνας που έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει τα αποτελέσματα των ασθενών πολύ πέρα από τα παραδοσιακά όρια της φροντίδας».
Περισσότερες πληροφορίες: GLP-1 receptor agonists use and cancer risk in obese non-diabetic adults, Annals of Oncology (2026). DOI: 10.1016/j.annonc.2026.04.013.
