Η «πανδημία» της ατμοσφαιρικής ρύπανσης μειώνει τις ζωές παγκοσμίως κατά σχεδόν τρία χρόνια, κατά μέσο όρο, και προκαλεί 8,8 εκατομμύρια πρόωρους θανάτους ετησίως. Ο αριθμός αυτός είναι διπλάσιος από τις εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Ο αναθεωρημένος αριθμός για την Κίνα είναι 2,8 εκατομμύρια πρόωροι θάνατοι κάθε χρόνο, 2,5 φορές πάνω από τις εκτιμήσεις του ΠΟΥ.
Η εξάλειψη του τοξικού κοκτέιλ των μορίων και των σωματιδίων που εισέρχονται στους πνεύμονες και σχηματίζονται με την καύση προϊόντων πετρελαίου και άνθρακα θα μπορούσε να αυξήσει το προσδόκιμο ζωής, ανέφεραν οι επιστήμονες στο περιοδικό Cardiovascular Research.
«Η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί μεγαλύτερο κίνδυνο για τη δημόσια υγεία από το κάπνισμα», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Jos Lelieveld από το Ινστιτούτο Max Planck στο Mainz, Γερμανία. «Ένα μεγάλο μέρος της ρύπανσης μπορεί να αποφευχθεί αντικαθιστώντας τα ορυκτά καύσιμα με καθαρή ανανεώσιμη ενέργεια»
Σε σύγκριση με άλλα αίτια πρόωρου θανάτου, η ατμοσφαιρική ρύπανση σκοτώνει 19 φορές περισσότερους ανθρώπους ετησίως από την ελονοσία, 9 φορές περισσότερο από τον ιό HIV που προκαλεί το AIDS και 3 φορές περισσότερο από το αλκοόλ, σύμφωνα με τη μελέτη.
Οι στεφανιαίες καρδιακές παθήσεις και το εγκεφαλικό επεισόδιο αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ήμισυ αυτών των θανάτων, με τις ασθένειες των πνευμόνων και άλλες μη μεταδοτικές ασθένειες όπως ο διαβήτης και η υψηλή αρτηριακή πίεση να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των υπόλοιπων. Μόνο το 6% της θνησιμότητας που προέρχεται από τον μολυσμένο αέρα σχετίζεται με τον τον καρκίνο του πνεύμονα.
«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι υπάρχει μια πανδημία ατμοσφαιρικής ρύπανσης», δήλωσε ο ανώτερος συγγραφέας Thomas Munzel από τα τμήματα χημείας και καρδιολογίας του Ινστιτούτου Max Planck. «Η ατμοσφαιρική ρύπανση και το κάπνισμα μπορούν να προληφθούν, αλλά τις τελευταίες δεκαετίες έχει δοθεί πολύ λιγότερη προσοχή στην ατμοσφαιρική ρύπανση σε σχέση με το κάπνισμα, ειδικά μεταξύ των καρδιολόγων».
Η χειρότερα πληγείσα περιοχή είναι η Ασία, όπου η μέση διάρκεια ζωής μειώνεται 4,1 χρόνια στην Κίνα, 3,9 χρόνια στην Ινδία και 3,8 χρόνια στο Πακιστάν. Σε ορισμένα μέρη αυτών των χωρών, ο τοξικός αέρας έχει μεγαλύτερη επιβάρυνση. Στην Ούταρ Πραντές (Uttar Pradesh), μία από τις 28 Ομόσπονδες Πολιτείες που συγκροτούν σήμερα την Ινδία και βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας με περίπου 200 εκατομμύρια κατοίκους, η μόλυνση από μόνη της μειώνει το προσδόκιμο ζωής κατά 8,5 χρόνια, ενώ στην επαρχία επαρχία Χουμπέι (Hebei) της Κίνας, με πληθυσμό 74 εκατομμύρια, η μείωση είναι σχεδόν 6 χρόνια, σύμφωνα με τον Air Quality Life Index που αναπτύχθηκε από το Energy Policy Institute of Chicago.
Οι αφρικανικές ζωές περικόπτονται επίσης, κατά μέσο όρο, 3,1 έτη, ενώ οι άνθρωποι σε ορισμένα κράτη -Τσαντ, Σιέρα Λεόνε, Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, Νιγηρία και Ακτή του Ελεφαντοστού- χάνουν 4,5 έως 7,3 χρόνια.
Μεταξύ των πλουσιότερων κρατών, τα πρώην δορυφορικά κράτη της Σοβιετικής Ένωσης έχουν επίσης τη θανατηφόρα ρύπανση, ειδικά η Βουλγαρία, η Ουγγαρία και η Ρουμανία.
«Περίπου τα δύο τρίτα των πρόωρων θανάτων οφείλονται στη μόλυνση που προκαλείται από τον άνθρωπο, κυρίως από τη χρήση ορυκτών καυσίμων», ανέφερε ο Munzel. «Αυτό φτάνει στο 80% στις χώρες υψηλού εισοδήματος», πρόσθεσε. Περίπου 5,5 εκατομμύρια θάνατοι ανά τον κόσμο μπορούν να αποφευχθούν».
Μια αναπόφευκτη θνησιμότητα προέρχεται από φυσικές καταιγίδες σκόνης, όπως στην κεντρική Ασία και τη βόρεια Αφρική, μαζί με δασικές πυρκαγιές, αν και τα δύο φαινόμενα ενισχύονται από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με τους επιστήμονες που μελετούν το κλίμα. Οι λιγότερο επηρεασμένες περιοχές του κόσμου είναι η Αμερική, η δυτική και η βόρεια Ευρώπη και τα μικρά νησιωτικά κράτη.
Ο αντίκτυπος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στις καρδιαγγειακές και άλλες μη μεταδοτικές ασθένειες υποτιμήθηκε σημαντικά. Η ατμοσφαιρική ρύπανση προκαλεί βλάβη στα αιμοφόρα αγγεία μέσω αυξημένου οξειδωτικού στρες, με αποτέλεσμα την αύξηση της αρτηριακής πίεσης, του διαβήτη, του εγκεφαλικού επεισοδίου, της καρδιακής προσβολής και της καρδιακής ανεπάρκειας.
Για να εκτιμηθεί ο αντίκτυπος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο προσδόκιμο ζωής, οι ερευνητές έλαβαν υπόψη τα στοιχεία για τα αιωρούμενα μικρά σωματίδια (PM2,5) και το όζον για το 2015 σε μοντέλα που προσομοιάζουν το πώς αλληλεπιδρούν οι χημικές διεργασίες στην ατμόσφαιρα με φυσικούς και ανθρωπογενείς ρύπους καθώς και δεδομένα από το Global Burden of Disease.
Η εσωτερική ρύπανση -π.χ. από μαγείρεμα που τροφοδοτείται από βιομάζα ή άνθρακα- είναι επίσης ένας μεγάλος δολοφόνος αλλά δεν εξετάστηκε στην παρούσα μελέτη.
